Pompa ve kompresör gümrükleme işlemleri, ekipmanın teknik özelliklerinin doğru tanımlanmasıyla başlar. Su transferinde kullanılan bir pompa, kimyasal proses pompası, vakum pompası ve basınçlı hava kompresörü aynı ürün değildir. Çalışma prensibi, kullanım amacı, güç kaynağı ve beraberinde gönderilen bileşenler hem sınıflandırmayı hem de teknik uygunluk incelemesini etkileyebilir. Bu nedenle ithalat veya ihracat hazırlığı yalnızca ürünün ticari adına dayanılarak yapılmamalıdır.
Gerekli belgeler ve işlemler; ürünün teknik niteliğine, GTİP’ine, menşeine, ticaret yapılan ülkeye ve uygulanacak gümrük rejimine göre değişebilir. Motor, kontrol panosu, basınç tankı veya yardımcı ekipman içeren sistemlerde sevkiyatın kapsamı ayrıca açıklanmalıdır. Satın alma, teknik inceleme ve taşıma hazırlığının birlikte yürütülmesi, teslim aşamasındaki belirsizlikleri azaltmaya yardımcı olur.
Pompa ve kompresör gümrükleme kapsamı
Pompa ve kompresörler; üretim tesisleri, su yönetimi, tarım, inşaat ve farklı endüstriyel süreçlerde kullanılabilir. Ancak kullanım sektörünün aynı olması, ürünlerin aynı kurallara tabi olduğu anlamına gelmez. Sıvı aktarımı, gaz sıkıştırma ve vakum oluşturma gibi farklı işlevler teknik dosyada açıkça belirtilmelidir.
Tek başına gönderilen bir ekipmanla ortak şase üzerine kurulmuş komple sistem ayrı değerlendirme gerektirebilir. Pompanın motorla birlikte mi, motorsuz mu gönderildiği; kompresörün tank, kurutucu veya diğer bileşenlerle birlikte sunulup sunulmadığı açıklanmalıdır. Farklı paketlerde gelen parçaların hangi sisteme ait olduğu gösterilmelidir.
Yalnızca “endüstriyel pompa” veya “hava kompresörü” açıklamasıyla işlem başlatmak yerine ürünün görevini ve yapısını anlatan bilgiler hazırlanmalıdır. Teknik katalog, ürün fotoğrafı ve bağlantı şeması bu açıklamayı destekleyebilir. Ticari belgelerdeki ürün kodlarının katalogla eşleştirilebilmesi önemlidir.
Satın alma öncesinde teknik dosya hazırlığı
Teknik ürün tanımı, gümrük dosyasının ve uygunluk incelemesinin ortak başlangıç noktasıdır. Satıcıdan alınan bilgilerin satın alınacak gerçek modeli kapsadığı kontrol edilmelidir. Aynı ürün ailesindeki farklı kapasite veya donanımların belgeleri birbirinin yerine kullanılmamalıdır.
- Ekipmanın pompa, kompresör, vakum ünitesi veya komple sistem olduğu açıklanmalıdır.
- Çalışma prensibi ve kullanım amacı belirtilmelidir.
- Taşınacak veya sıkıştırılacak akışkana ilişkin bilgiler hazırlanmalıdır.
- Kapasite, güç ve basınç gibi ilgili teknik değerler kaydedilmelidir.
- Model, tip ve varsa seri numarası kontrol edilmelidir.
- Motor, tank, pano ve diğer bileşenler listelenmelidir.
- Yeni, kullanılmış veya yenileştirilmiş olma durumu açıklanmalıdır.
Bu bilgiler yalnızca belge hazırlığı için kullanılmaz. Taşıma sırasında ekipmanın hangi konumda tutulacağı, bağlantı ağızlarının nasıl korunacağı ve kaldırma işleminin nasıl yapılacağı da teknik özelliklere bağlıdır. Üreticinin sevkiyat ve saklama talimatları yükleme öncesinde temin edilmelidir.
İthalat sürecinin temel aşamaları
İthalat hazırlığında önce ürünün teknik niteliği ve tarife sınıflandırması değerlendirilir. Buna bağlı ithalat önlemleri ve uygunluk şartları araştırılır. Ticari belgeler ile teknik belgelerin aynı ürünü tanımlaması sağlandıktan sonra taşıma ve gümrük işlemleri birlikte planlanır.
- Ürünün ve beraberindeki bileşenlerin kapsamı belirlenir.
- GTİP ve uygulanabilecek ithalat şartları incelenir.
- İlgili teknik düzenlemeler ve kontrol ihtiyaçları değerlendirilir.
- Fatura, sevkiyat listesi ve taşıma belgeleri hazırlanır.
- Varış, gümrük beyanı ve gerekli kontroller koordine edilir.
- İşlemler tamamlandıktan sonra teslim organizasyonu yürütülür.
Serbest dolaşıma giriş; ilgili ticaret politikası önlemleri, diğer ithalat işlemleri ve kanunen ödenmesi gereken vergilerle bağlantılıdır. Ekipmanın Türkiye’ye gelmiş olması, doğrudan işletmeye teslim edilebileceğini göstermez. Depo kabulü ve montaj randevusu planlanırken işlemdeki mevcut aşama dikkate alınmalıdır.
Teknik uygunluk ve CE işareti
Pompa ve kompresörlerde teknik uygunluk değerlendirmesi, ürünün hangi düzenlemelerin kapsamına girdiğinin belirlenmesiyle başlamalıdır. Ticaret Bakanlığının makinelere ilişkin ürün kuralları açıklamasında, Makina Emniyeti Yönetmeliği kapsamındaki ürünler için CE işaretlemesi belirtilmektedir. Bununla birlikte her ekipmana yalnızca ticari adı üzerinden aynı değerlendirme uygulanmamalıdır.
CE işareti genel bir ithalat izni değildir. Ürünün ilgili teknik düzenlemeyi karşılaması, gerekli belgeler ve ithalat denetimi birlikte incelenmelidir. Ekipman üzerindeki işaretlemenin fotoğrafını görmek, bütün işlem şartlarının tamamlandığı sonucuna varmak için yeterli değildir.
Elektrikli ekipman veya basınçlı bileşen içeren sistemlerde ilgili kapsamların ayrıca değerlendirilmesi gerekebilir. Ticaret Bakanlığının ithalat denetimi açıklamalarında makineler, elektrikli ekipmanlar, basınçlı ekipmanlar ve basit basınçlı kaplar farklı düzenleme başlıklarıyla ele alınmaktadır. Belirli ürünün hangi kapsama girdiği teknik dosyaya göre araştırılmalıdır.
Basınç tankı ve yardımcı bileşenleri ayırmak
Bir kompresörün tankla birlikte gönderilmesi, bütün bileşenlerin aynı belgeyle değerlendirileceği anlamına gelmez. Tankın kimlik bilgileri ve teknik özellikleri sistem dosyasında gösterilmelidir. Ayrı gönderilen tank, kurutucu veya kontrol panosu da belirsiz biçimde “aksesuar” olarak tanımlanmamalıdır.
Uygunluk belgeleri, belgenin kapsadığı ürün ve bileşenlerle birlikte incelenmelidir. Ana ünitenin belgesinin yardımcı ekipmanları kapsadığı varsayılmamalıdır. Belge, ürün plakası ve katalog arasında model veya teknik değer farklılığı varsa yükleme öncesinde açıklama istenmelidir.
Basınçlı ekipman açısından kesin kapsam veya kategori belirlemek için yalnızca “kompresör tankı” ifadesi yeterli değildir. İlgili teknik değerler, yapı ve kullanım koşulları değerlendirilmelidir. İthalat aşamasındaki uygunluk işlemleriyle işletmedeki kurulum ve kullanım kontrolleri de birbirinin yerine görülmemelidir.
GTİP nasıl belirlenir?
Pompa ve kompresörlerin tamamına tek bir GTİP atanamaz. Ekipmanın işlevi, çalışma prensibi ve sunuluş biçimi ilgili tarife kaynaklarıyla birlikte incelenmelidir. Motorlu veya motorsuz gönderim, komple sistem veya parça olarak sunuluş gibi bilgiler sınıflandırma incelemesine başlarken paylaşılmalıdır.
Tedarikçinin yabancı faturada yazdığı tarife kodu yardımcı olabilir; ancak Türkiye’deki sınıflandırma bakımından tek başına bağlayıcı değildir. Belirsizlik varsa yetkili bölge müdürlüklerinden Bağlayıcı Tarife Bilgisi alınması seçeneği değerlendirilebilir. Başvuruyu destekleyen teknik açıklamanın gerçek ürünü doğru tanımlaması gerekir.
Vergi hesabı da yalnızca “pompa” veya “kompresör” adına bakılarak yapılamaz. GTİP, menşe, uygulanacak rejim ve güncel mali düzenlemeler birlikte incelenmelidir. Ön değerlendirmeyle hazırlanan maliyet hesabının hangi ürün bilgilerine dayandığı açık olmalıdır.
Kullanılmış ve yenileştirilmiş ekipman
Kullanılmış veya yenileştirilmiş pompa ve kompresörlerde ithalat izni yönünden ayrıca değerlendirme gerekir. İthalat Rejimi Kararı bu nitelikteki eşya için izin çerçevesi öngörür. Belirli ürünün şartları, satın alma taahhüdüne girilmeden önce ilgili güncel düzenlemelerden araştırılmalıdır.
Satıcının ekipmanı test etmiş veya bakımdan geçirmiş olması, ithalat işlemlerinin tamamlandığını göstermez. Mevcut durum, değiştirilen ana bileşenler ve kimlik bilgileri açıklanmalıdır. Özellikle farklı motor veya tank takılmış sistemlerde mevcut belgelerin gerçek ekipmanla ilişkisi incelenmelidir.
Daha önce kullanılan ekipmanda kalan yağ, sıvı veya başka maddeler sevkiyat hazırlığında değerlendirilmelidir. Güvenli taşıma için gereken temizlik ve hazırlık, üretici talimatları ve taşıyıcının kabul koşullarıyla birlikte ele alınmalıdır. Ekipmanın taşımaya uygun durumu yazılı olarak netleştirilmelidir.
Ticari belgeler menşe ve gümrük kıymeti
Fatura, taşıma belgesi ve çeki listesi ticaretin ve sevkiyatın bilgilerini açıklar. Teknik uygunluk veya izin belgeleri ise ürünün özel işlem şartlarıyla ilgilidir. Bütün belgeler her sevkiyatta zorunluymuş gibi sıralanmamalıdır.
- Faturada ürün tanımı, miktar, birim bedel ve toplam tutar kontrol edilmelidir.
- Çeki listesi kullanılıyorsa paket içerikleri ekipmanlarla eşleştirilmelidir.
- Taşıma belgesi gerçek sevkiyat bilgileriyle uyumlu olmalıdır.
- Navlun ve sigorta belgeleri, teslim şekli ve kıymet beyanına göre değerlendirilmelidir.
- Teknik belgeler ve izinler, ilgili ürün ve işlem için gereken kapsamda hazırlanmalıdır.
Menşe ülkesiyle sevk ülkesi ayrılmalıdır. A.TR Dolaşım Belgesi, Gümrük Birliği kapsamındaki ticarette serbest dolaşım durumunu gösterir; menşe belgesi değildir. EUR.1 ise ilgili tercihli ticaret anlaşmasının kuralları çerçevesinde kullanılan bir menşe ispat belgesidir. Hangi belgenin uygun olduğu, ülke ve işlem şartlarına göre belirlenmelidir.
Gümrük kıymeti hazırlanırken satış faturası ile teslim koşulları birlikte incelenir. Navlun ve sigorta giderlerinin satış bedeline dahil olup olmadığı açıklanmalıdır. Sistemin yanında farklı hizmetler de satılıyorsa bu bedellerin kapsamı ortaya konulmalı ve kıymet değerlendirmesi buna göre yapılmalıdır.
Pompa ve kompresör ihracatı
İhracatta Türkiye’den çıkış işlemleriyle hedef ülkedeki ithalat şartları ayrı süreçlerdir. İhracat beyannamesinde gönderici, alıcı, tarife, menşe, kıymet ve taşıma bilgileri bulunur. Belgelerin sevkiyatın gerçek kapsamını yansıtması gerekir.
Hedef ülkenin teknik kabul şartları ilgili ülkenin yetkili kurumlarından doğrulanmalıdır. Alıcının ticari belge talebiyle resmî ithalat şartı birbirine karıştırılmamalıdır. Özellikle komple sistemlerde hangi bileşenlerin belgelendirileceği ve belgeleri kimin hazırlayacağı yükleme öncesinde belirlenmelidir.
İthalat veya ihracat desteği arayanlar, Nakliyatilan.com üzerinden gümrükleme ve dış ticaret hizmetleri sunanlarla bağlantı kurabilir. Platform, hizmet arayanlarla hizmet sağlayıcıları buluşturur. İşlemi üstlenecek kişinin veya kuruluşun yetkisi ve sorumluluk kapsamı doğrudan doğrulanmalıdır.
Ambalajlama taşıma ve depolama
Sevkiyat planlaması, ekipmanın ağırlığı, ağırlık merkezi ve hassas bileşenlerine göre yapılmalıdır. Üreticinin kaldırma noktaları kullanılmalı, bağlantı ağızları ve hassas yüzeyler uygun biçimde korunmalıdır. Taşıma sırasında ekipmanın dik tutulması veya belirli bir konumda sabitlenmesi gerekiyorsa bu talimat taşıyıcıya bildirilmelidir.
Nakliyatilan.com üzerinden nakliyat firmaları ile görüşürken paket ölçüleri, ağırlık, istiflenebilirlik ve boşaltma ihtiyacı paylaşılmalıdır. Taşıma teklifinde aktarma, yükleme ve teslim hizmetlerinin kapsamı açıklanmalıdır. Ağır bir ünitenin indirilmesi için gereken ekipman son güne bırakılmamalıdır.
Depolamada nem, darbe ve açık bağlantılardan yabancı madde girişi gibi riskler dikkate alınmalıdır. Uzun süre bekleyecek ekipman için üreticinin saklama talimatları uygulanmalıdır. Gümrük teslimiyle montaj ve devreye alma tarihi ayrı planlanmalıdır.
Maliyet süre ve hizmet seçimi
Toplam maliyet; vergiler, taşıma, depolama, kontrol işlemleri ve alınan hizmetin kapsamına göre değişebilir. Teklifte dahil olan giderlerle ayrıca oluşabilecek kalemler ayrılmalıdır. Belge hazırlığı ve kontrol ihtiyacından bağımsız kesin gümrükten çekilme süresi verilmemelidir.
Platformdaki nakliyat ilanları incelenirken benzer ekipmanlarla çalışma deneyimi araştırılabilir. Gümrük ve dış ticaret desteğinde teknik dosyanın nasıl inceleneceği, eksik belgelerin kim tarafından takip edileceği ve teklifin hangi aşamaları kapsadığı sorulmalıdır.
Sık sorulan sorular
Her pompa aynı GTİP ile işlem görür mü?
Hayır. İşlev, çalışma prensibi ve teknik özellikler incelenmelidir. Ürün adı tek başına kesin sınıflandırma için yeterli değildir.
Kompresörün belgesi tankı da kapsar mı?
Otomatik olarak kapsadığı varsayılmamalıdır. Belgenin kapsamı ve tankın teknik bilgileri birlikte değerlendirilmelidir.
CE işareti ithalat için tek başına yeterli midir?
Hayır. İlgili teknik düzenlemeler, belgeler ve ithalat kontrolleri ayrıca incelenmelidir. CE genel bir ithalat izni değildir.
Yenileştirilmiş ekipman yeni ürün gibi ithal edilebilir mi?
Ürünün gerçek durumu açıklanmalıdır. Yenileştirilmiş olmasına bağlı izin ve diğer işlem şartları ayrıca araştırılmalıdır.
Gümrük teslimi ekipmanın kullanıma hazır olduğunu gösterir mi?
Hayır. Kurulum, bağlantılar ve devreye alma ayrıca planlanmalıdır. İşletmede kullanım için gereken kontroller gümrük işlemleriyle aynı aşama değildir.
Pompa ve kompresörler için taşıma, depolama, gümrükleme veya dış ticaret desteği arayanlar ile bu alanlarda hizmet verenler, Nakliyatilan.com’a üye olarak ilan verebilir. İhtiyaçlarını ve hizmet kapsamlarını açıklayarak platformdaki iletişim seçenekleri üzerinden birbirleriyle bağlantı kurabilirler.

