Plastik Ürün Gümrükleme Rehberi

Plastik Ürün Gümrükleme Rehberi

Plastik ürün gümrükleme işlemlerinde malzemenin türü kadar ürünün işlevi ve kullanım amacı da önemlidir. Saklama kabı, ambalaj filmi, boru, oyuncak, mobilya parçası ve makine bileşeni aynı işlem şartlarına sahip değildir. Ürünlerin tamamının plastikten yapılmış olması, tek bir tarife kodu veya ortak belge listesiyle değerlendirilebilecekleri anlamına gelmez. Hazırlık, sevkiyata konu gerçek ürünlerin açıkça tanımlanmasıyla başlamalıdır.

İthalat ve ihracatta gerekli belgeler; ürünün teknik niteliğine, GTİP’ine, menşeine, ticaret yapılan ülkeye ve uygulanacak gümrük rejimine göre değişebilir. Gıda ile temas, çocukların kullanımı veya belirli bir teknik işlev gibi özellikler farklı kontrolleri gündeme getirebilir. Ticari bilgilerle teknik dosyanın satın alma aşamasında birlikte incelenmesi yararlıdır.

Plastik ürün gümrükleme kapsamı

Plastik mamuller; ambalaj, ev eşyası, yapı, otomotiv, elektrik ve makine sektörlerinde kullanılabilir. Ancak kullanım sektörünün aynı olması, ürünlerin aynı sınıflandırmada bulunduğunu göstermez. Eşyanın işlevi, yapısı ve gördüğü işlemler açıklanmalıdır.

Film, levha, boru, kap, kasa ve kalıplanmış parça birbirinden ayrılmalıdır. Farklı malzemelerle birleşik ürünlerde metal, tekstil veya diğer bileşenlerin varlığı belirtilmelidir. Ticari belgelerde kullanılan genel isim, ürünün gerçek yapısını gizlememelidir.

Plastik hammaddeyle tamamlanmış mamul de aynı dosya üzerinden değerlendirilmemelidir. Granül veya toz için hazırlanan teknik bilgiler, bu malzemelerden üretilmiş bütün ürünlerin işlem şartlarını açıklamaz. Nihai ürünün kullanım amacı ayrıca incelenmelidir.

Sipariş öncesinde ürün dosyası hazırlığı

Kullanım amacı, plastik mamullerde kapsam incelemesinin temel bilgilerinden biridir. Ürünün gıda saklamak, çocukların oynaması, sıvı taşımak veya bir makinede çalışmak için tasarlanması farklı değerlendirmeler gerektirebilir. Satın alma açıklaması bu ayrımı gösterecek şekilde hazırlanmalıdır.

  • Ürünün açık ticari ve teknik tanımı yapılmalıdır.
  • Plastik türü ve varsa diğer malzemeler belirtilmelidir.
  • Model, ölçü, kapasite ve ilgili teknik özellikler hazırlanmalıdır.
  • Gıda ile temas veya çocukların kullanımı gibi özellikler açıklanmalıdır.
  • Tek kullanımlık veya tekrar kullanılabilir yapı kaydedilmelidir.
  • Adet, net ağırlık, brüt ağırlık ve paket bilgileri kontrol edilmelidir.
  • Yeni, kullanılmış veya geri kazanılmış içerikli ürün durumu açıklanmalıdır.

Ürün fotoğrafları ve katalog, gerçek modeli göstermelidir. Farklı boyut veya tasarımlardaki ürünlerin aynı belge kapsamında bulunduğu varsayılmamalıdır. Özellikle set hâlinde satılan eşyalarda bütün parçalar ve miktarlar listelenmelidir.

İthalat sürecinin temel aşamaları

İthalat hazırlığında ürünün sınıflandırması ve ilgili kontrol şartları araştırılır. Ardından gereken belgelerin tedarik edilebilirliği değerlendirilir. Taşıma ve teslim tarihi, dosyanın hazırlık durumu bilinerek planlanmalıdır.

  1. Ürün listesi ve kullanım amaçları netleştirilir.
  2. GTİP değerlendirmesi yapılır.
  3. Ürün güvenliği ve diğer ithalat kontrol kapsamları incelenir.
  4. Menşeye ve ürüne bağlı mali önlemler araştırılır.
  5. Ticari belgelerle teknik bilgiler eşleştirilir.
  6. Varış, gümrük işlemleri ve teslim organizasyonu koordine edilir.

Serbest dolaşıma giriş; ilgili ticaret politikası önlemleri, diğer ithalat işlemleri ve kanunen ödenmesi gereken vergilerle bağlantılıdır. Yükün Türkiye’ye ulaşması, doğrudan müşteriye teslim edilebileceği anlamına gelmez. Belge incelemeleri ve ürün kontrolleri dağıtım takviminde dikkate alınmalıdır.

Gıda ile temas eden plastik ürünler

Gıda saklama kabı, içecek kabı veya başka bir temas ürünü için yalnızca plastik türünü bilmek yeterli değildir. Ürünün hangi gıdayla, hangi sıcaklıkta ve nasıl kullanılacağı gibi bilgiler teknik değerlendirmeyi destekler. Her kullanım için uygunluk bulunduğu varsayılmamalıdır.

Tarım ve Orman Bakanlığının gıda ile temas eden plastik madde ve malzemelere ilişkin özel düzenlemeleri bulunmaktadır. Bakanlığın açıklamalarında bileşenler ve migrasyon testi koşulları gibi başlıklar ele alınmaktadır. Belirli üründe gereken belgeler ve kontroller, güncel düzenleme ve gerçek kullanım koşulları üzerinden belirlenmelidir.

Bir raporun hangi modeli, malzemeyi ve kullanım şartlarını kapsadığı anlaşılmalıdır. Hammaddenin gıda ile temasa uygun olduğuna ilişkin açıklama, ondan üretilmiş bütün mamullerin aynı şartları karşıladığını tek başına göstermez. Üretim, renk, katman veya malzeme değişikliği varsa dosyaya etkisi incelenmelidir.

Oyuncak ve çocuk kullanımına yönelik ürünler

Plastik oyuncaklarla diğer çocuk ürünleri aynı kapsamda kabul edilmemelidir. Ticaret Bakanlığının ithalat denetimi açıklamalarında oyuncaklar ve anne-bebek ürünleri ayrı başlıklarla ele alınmaktadır. Kesin kapsam, ürünün tasarımı ve kullanım amacı üzerinden araştırılmalıdır.

Bir ürünün renkli veya küçük boyutlu olması, tek başına oyuncak sayılmasını sağlamaz. Benzer biçimde satıcının ürünü dekorasyon eşyası olarak adlandırması da gerçek işlevine ilişkin incelemenin yerine geçmez. Ürün açıklaması, fotoğraflar ve pazarlama bilgileri tutarlı olmalıdır.

Yaş grubu, kullanım biçimi ve ürün üzerindeki bilgiler teknik dosyada paylaşılmalıdır. Gereken test ve belgeler ilgili kapsam üzerinden belirlenmelidir. Başka bir tasarıma ait raporun benzer üründe de yeterli olduğu kabul edilmemelidir.

Teknik parçalar ve diğer plastik mamuller

Ürün bazında kontrol, makine ve otomotiv parçalarıyla yapı ve elektrik alanında kullanılan plastik eşyalarda da gereklidir. Ürünün plastikten yapılması, işlevine bağlı düzenlemelerin araştırılmasını gereksiz hâle getirmez.

Bir bağlantı parçası, koruyucu kapak veya gövde için teknik çizim ve kullanım açıklaması hazırlanmalıdır. Parçanın belirli bir cihazla ilişkisi gösterilmelidir. Bütün parçaların yalnızca malzemelerine göre aynı tarife veya uygunluk şartlarına tabi olduğu düşünülmemelidir.

CE işareti bütün plastik ürünler için genel bir ithalat izni değildir. İlgili teknik düzenleme kapsamı ve gerekli belgeler ürün özelinde araştırılmalıdır. Gıda ile temas belgeleri, oyuncak uygunluk belgeleri ve diğer teknik evrak da birbirinin yerine kullanılmamalıdır.

GTİP sınıflandırmasında dikkat edilecekler

Plastik mamullerin tamamına tek bir GTİP atanamaz. Eşyanın işlevi, malzeme yapısı ve sunuluş biçimi ilgili tarife kaynaklarıyla birlikte incelenmelidir. Sadece polimer türünden hareketle bütün mamuller için kesin kod belirlenmemelidir.

Tedarikçinin yabancı faturada yazdığı tarife kodu yardımcı olabilir; ancak Türkiye açısından tek başına bağlayıcı değildir. Ürün kataloğu ve teknik açıklamalar gerçek eşyayı tanımlamalıdır. Belirsizlik varsa yetkili bölge müdürlüklerinden Bağlayıcı Tarife Bilgisi alınması seçeneği değerlendirilebilir.

Setler ve birleşik ürünlerde içerik ayrıntılı açıklanmalıdır. Plastik eşyanın metal veya başka malzemelerle birlikte sunulması incelemeyi etkileyebilir. Paketleme kolaylığı için aynı kutuya konulan ürünlerin tek eşya sayılacağı varsayılmamalıdır.

Ticari belgeler menşe ve gümrük kıymeti

Fatura, taşıma belgesi ve çeki listesi satışın ve sevkiyatın bilgilerini gösterir. İzin, uygunluk ve kontrol belgeleri ise ürünün özel şartlarıyla ilgilidir. Bütün belgeler her plastik mamulde zorunluymuş gibi sıralanmamalıdır.

  • Faturada açıklayıcı ürün tanımı, model, miktar ve bedel kontrol edilmelidir.
  • Çeki listesi kullanılıyorsa paketlerle ürün kalemleri eşleştirilmelidir.
  • Set içeriği ve kullanılan miktar birimleri açıklanmalıdır.
  • Taşıma belgesi gerçek sevkiyat bilgilerini yansıtmalıdır.
  • Teknik belgeler ve diğer izinler ilgili ürün kapsamında hazırlanmalıdır.

Menşe ülkesiyle sevk ülkesi ayrılmalıdır. A.TR Dolaşım Belgesi, Gümrük Birliği kapsamındaki ticarette serbest dolaşım durumunu gösterir; menşe belgesi değildir. EUR.1 ise ilgili tercihli ticaret anlaşmasının kurallarına göre kullanılan bir menşe ispat belgesidir. Belge seçimi ülke ve işlem şartlarına göre yapılmalıdır.

Gümrük kıymeti hazırlanırken satış faturasıyla teslim koşulları birlikte incelenir. Navlun ve sigorta giderlerinin satış bedeline dahil olup olmadığı açıklanmalıdır. Vergiler ve diğer mali önlemler, ürünün kesin GTİP’i ve menşei üzerinden güncel düzenlemelere göre değerlendirilmelidir.

İşlem hazırlığında destek arayanlar, Nakliyatilan.com üzerinden gümrükleme ve dış ticaret hizmetleri sunanlarla bağlantı kurabilir. Platform, hizmet arayanlarla hizmet sağlayıcıları buluşturur. İşlemi üstlenecek kişinin veya kuruluşun yetkisi ve sorumluluk kapsamı doğrudan doğrulanmalıdır.

Geri kazanılmış içerik kullanılmış ürün ve atık

Geri kazanılmış plastikten üretilmiş bir mamulle plastik atık aynı ürün değildir. Ürünün gerçek niteliği ve kullanım amacı açıklanmalıdır. Geri kazanılmış içerik bulunduğu için bütün teknik şartların ortadan kalktığı düşünülmemelidir.

Kullanılmış veya yenileştirilmiş eşya ithalatında izin yönünden ayrıca inceleme gerekir. İthalat Rejimi Kararı bu nitelikteki eşya için izin çerçevesi öngörür. Tekrar kullanılacak kasa veya ekipman gibi ürünlerin durumu işlem özelinde araştırılmalıdır.

Atık niteliğindeki malzemelerde çevresel kontroller ayrıca değerlendirilmelidir. Ticaret Bakanlığının açıklamalarında belirli plastik atıkların ithalatının kontrol altında tutulduğu veya yasaklandığı belirtilmektedir. Bu kapsam, kullanılabilir mamuller için hazırlanan dosyayla karıştırılmamalıdır.

Plastik ürün ihracatı nasıl planlanır?

Türkiye’den çıkış işlemleriyle hedef ülkenin ithalat şartları ayrı süreçlerdir. İhracat beyannamesindeki gönderici, alıcı, kıymet, tarife, menşe ve taşıma bilgileri belgelerle tutarlı olmalıdır. Çok kalemli siparişlerde model ve ürün tanımlarının açık hazırlanması önemlidir.

Hedef ülkenin ürün güvenliği, gıda ile temas veya diğer kullanım şartları ilgili ülkenin yetkili kurumlarından doğrulanmalıdır. Alıcının siparişi onaylaması, resmî ithalat şartlarının tamamlandığını göstermez. Belgeleri hangi tarafın hazırlayacağı ve kontrol edeceği yükleme öncesinde belirlenmelidir.

Ambalajlama taşıma ve depolama

Ezilme ve şekil bozulması, plastik mamul taşımalarında ürünün yapısına göre değerlendirilmelidir. İnce duvarlı kaplar, uzun borular ve hassas teknik parçalar aynı yöntemle paketlenmemelidir. Üreticinin istifleme ve saklama talimatları esas alınmalıdır.

Nakliyatilan.com üzerinden nakliyat firmaları ile görüşürken paket ölçüleri, ağırlıklar, hacim ve istiflenebilirlik bilgileri paylaşılmalıdır. İç içe yerleştirilen ürünlerde adet takibiyle ambalaj düzeni açıklanmalıdır. Yalnızca toplam ağırlık üzerinden araç ihtiyacı belirlenmemelidir.

Gıda ile temas amacı taşıyan ürünlerde ambalaj bütünlüğü ve bulaşmanın önlenmesi dikkate alınmalıdır. Depoda farklı model, renk veya kullanım gruplarının karışmasını önleyecek kayıt düzeni kurulmalıdır. Teslimde paket sayısı ve görünür durum karşılaştırılabilir.

Maliyet süre ve hizmet seçimi

Toplam maliyeti vergiler, taşıma, depolama, kontrol işlemleri ve hizmet kapsamı etkileyebilir. Hafif bir ürünün mutlaka düşük taşıma maliyeti oluşturacağı varsayılmamalıdır; hacim de teklifi etkileyebilir. Dahil olan giderlerle ayrıca doğabilecek kalemler ayrılmalıdır.

Platformdaki nakliyat ilanları incelenirken benzer ürünlerle çalışma deneyimi araştırılabilir. Gümrük desteğinde ürünün kullanım amacının nasıl inceleneceği, eksik belgeleri kimin takip edeceği ve teklifin hangi aşamaları kapsadığı sorulmalıdır. Kesin süre vaadi yerine koşulları açıklanmış bir takvim istenmelidir.

Sık sorulan sorular

Bütün plastik ürünler aynı GTİP ile işlem görür mü?

Hayır. İşlev, teknik yapı ve sunuluş biçimi ayrı değerlendirilmelidir. Malzemenin plastik olması tek başına yeterli değildir.

Gıda saklama kabıyla oyuncak aynı belgelerle ithal edilir mi?

Otomatik olarak aynı kabul edilemez. Kullanım amaçları ve ilgili kontrol kapsamları farklıdır.

Hammaddenin uygunluğu nihai ürün için yeterli midir?

Tek başına yeterli kabul edilmemelidir. Nihai ürünün yapısı ve kullanım şartları ayrıca incelenmelidir.

Her plastik mamulde CE işareti aranır mı?

Böyle bir genelleme yapılmamalıdır. Ürüne uygulanacak teknik düzenleme araştırılmalıdır.

Geri kazanılmış plastikten üretilmiş eşya atık sayılır mı?

Yalnızca geri kazanılmış içerik bilgisiyle karar verilmemelidir. Ürünün gerçek niteliği ve ilgili düzenlemeler değerlendirilmelidir.

Plastik ürünler için taşıma, depolama, gümrükleme veya dış ticaret desteği arayanlar ile bu alanlarda hizmet verenler, Nakliyatilan.com’a üye olarak ilan verebilir. İhtiyaçlarını ve hizmet kapsamlarını açıklayarak platformdaki iletişim seçenekleri üzerinden birbirleriyle bağlantı kurabilirler.