Plastik Hammadde Gümrükleme Rehberi

Plastik Hammadde Gümrükleme Rehberi

Plastik hammadde gümrükleme işlemlerinde polimerin türü, bileşimi ve sunuluş biçimi açıkça tanımlanmalıdır. Polietilen, polipropilen, polivinil klorür, polistiren ve diğer polimerler aynı ürün değildir. Granül, toz, sıvı veya farklı bir biçimde sunulması; katkı ve dolgu içeriği de değerlendirmeyi etkileyebilir. Bu nedenle yalnızca “plastik granül” açıklaması üzerinden tarife kodu, belge listesi veya maliyet hesabı oluşturulmamalıdır.

Gerekli işlemler; hammaddenin teknik niteliğine, kullanım amacına, GTİP’ine, menşeine, ticaret yapılan ülkeye ve uygulanacak gümrük rejimine göre değişebilir. Yeni hammadde, geri kazanılmış ürün ve plastik atık arasındaki ayrım ayrıca incelenmelidir. Satın alma, teknik kontrol, gümrük ve lojistik hazırlığın birlikte yürütülmesi, sevkiyat sonrasında ortaya çıkabilecek belirsizlikleri azaltmaya yardımcı olur.

Plastik hammadde gümrükleme kapsamı

Plastik hammaddeler farklı üretim süreçlerinde kullanılabilir. Enjeksiyon, ekstrüzyon, şişirme veya başka bir işlem için alınan malzemelerin teknik özellikleri değişebilir. Kullanılacak üretim yöntemi faydalı bir bilgidir; ancak tek başına sınıflandırmayı veya bütün işlem şartlarını belirlemez.

Tek bir polimerden oluşan ürünle polimer karışımı veya katkılı bileşik aynı varsayımla değerlendirilmemelidir. Boyar madde, dolgu veya başka katkılar içeren ürünlerde bunların niteliği ve bileşim bilgileri açıklanmalıdır. Ticari kalite kodunun yanında anlaşılır bir teknik tanım bulunmalıdır.

Hammaddeyle yarı mamul veya tamamlanmış plastik eşya da birbirinden ayrılmalıdır. Granül, film, levha ve kalıplanmış parça aynı ürün biçimi değildir. Siparişteki ürünün fiziksel durumu ve gördüğü işlemler dosyada görünür olmalıdır.

Satın alma öncesinde teknik dosya hazırlığı

Polimer ve bileşim bilgisi, hazırlığın başlangıç noktasıdır. Tedarikçinin ürün kodu veya ticari adı, malzemenin gerçek özelliklerini açıklayan bilgilerin yerine geçmez. Teknik bilgi formu ve mevcut analiz belgeleri satın alınan ürünle eşleştirilmelidir.

  • Polimerin türü ve ürünün teknik tanımı hazırlanmalıdır.
  • Karışım, kopolimer veya katkılı yapı varsa açıklanmalıdır.
  • Granül, toz, sıvı veya diğer sunuluş biçimi belirtilmelidir.
  • Dolgu ve katkılara ilişkin mevcut bileşim bilgileri paylaşılmalıdır.
  • Üreticinin kalite kodu, parti ve ambalaj bilgileri kaydedilmelidir.
  • Yeni veya geri kazanılmış malzeme olma durumu açıklanmalıdır.
  • Net ağırlık, brüt ağırlık ve paket sayısı kontrol edilmelidir.

Yoğunluk, akış özellikleri ve diğer teknik değerler malzemenin tanımlanmasını destekleyebilir. Ancak bu değerlerin her biri bütün ürünlerde aynı şekilde belirleyici kabul edilmemelidir. Sınıflandırmayı etkileyen bilgiler, ilgili tarife kaynakları üzerinden değerlendirilmelidir.

İthalat sürecinin temel aşamaları

İthalat hazırlığında ürünün teknik özellikleri üzerinden tarife sınıflandırması incelenir. Ardından menşe, ticaret politikası önlemleri ve ürüne bağlı kontrol şartları araştırılır. Ticari belgelerle teknik bilgiler eşleştirildikten sonra taşıma ve teslim planı kesinleştirilmelidir.

  1. Hammaddenin teknik tanımı ve gerçek durumu belirlenir.
  2. GTİP değerlendirmesi yapılır.
  3. Menşe ve uygulanabilecek ithalat önlemleri incelenir.
  4. İzin, uygunluk ve çevresel kontrol ihtiyaçları araştırılır.
  5. Ticari belgeler ve taşıma organizasyonu hazırlanır.
  6. Varış ve gümrük işlemlerinden sonra uygun teslim planı uygulanır.

Serbest dolaşıma giriş; ilgili ticaret politikası önlemleri, diğer ithalat işlemleri ve kanunen ödenmesi gereken vergilerle bağlantılıdır. Yükün Türkiye’ye ulaşması, doğrudan üretime alınabileceğini göstermez. İşletmenin stok planında belge incelemeleri ve ürün kontrolü ihtimali dikkate alınmalıdır.

GTİP nasıl değerlendirilir?

Plastik hammaddelerin tamamına tek bir GTİP atanamaz. Polimer türü, bileşim ve sunuluş biçimi ilgili tarife kaynaklarıyla birlikte incelenmelidir. “Plastik granül” veya “geri dönüşüm hammaddesi” gibi genel ifadeler kesin sınıflandırma için yeterli değildir.

Tedarikçinin yabancı faturada belirttiği tarife kodu yardımcı olabilir; ancak Türkiye açısından tek başına bağlayıcı değildir. Teknik açıklamalarla gerçek ürünün uyumu kontrol edilmelidir. Belirsizlik varsa yetkili bölge müdürlüklerinden Bağlayıcı Tarife Bilgisi alınması seçeneği değerlendirilebilir.

Katkı maddeleri veya farklı işlevdeki karışımlar, yalnızca ana polimerin adı üzerinden sınıflandırılmamalıdır. Ürünün bileşimi ve teknik işlevi açıklanmalıdır. Numune gönderilecekse bunun temsil ettiği malzeme ve üretim partisi de netleştirilmelidir.

Yeni hammadde geri kazanılmış ürün ve atık ayrımı

Atık ve hammadde ayrımı, plastik ticaretinde dikkatle ele alınmalıdır. Malzemenin granül hâlinde olması veya satıcı tarafından hammadde olarak adlandırılması, statüsünü tek başına kesinleştirmez. Gerçek özellikler, üretim süreci ve kullanım durumu ilgili düzenlemeler kapsamında incelenmelidir.

Kırpıntı, pul, öğütülmüş parça veya karışık plastik yüklerinde içerik açıkça belirtilmelidir. Farklı polimerler, diğer malzemeler ve kalıntılar varsa dosyada açıklanmalıdır. Ticari belgelerdeki tanımla gerçek yük arasında fark bulunmamalıdır.

Ticaret Bakanlığının açıklamalarında belirli plastik atıkların ithalatı çevresel kontrol veya yasaklama kapsamında ele alınmaktadır. Bu nedenle bütün plastik atıkların ithal edilebileceği veya aynı izinlerle işlem göreceği söylenmemelidir. Ürün özelindeki şartlar yetkili kurumların güncel düzenlemelerinden doğrulanmalıdır.

Geri kazanılmış malzemenin belirli bir üretimde kullanılabilecek kalitede olmasıyla hukuki statüsünün belirlenmesi ayrı konulardır. Satın alma kararı, yalnızca fiyat ve görünüş üzerinden verilmemelidir. Gerekli kapsam incelemesi ödeme veya yükleme öncesinde tamamlanmalıdır.

Teknik belgeler ve kullanım amacı

Teknik bilgi formu, analiz belgesi ve güvenlik bilgi formu farklı amaçlara hizmet eder. Hangi belgenin gerektiği ürünün özellikleri ve ilgili düzenlemeler üzerinden belirlenmelidir. Her belge bütün plastik hammaddelerde aynı şekilde zorunluymuş gibi sunulmamalıdır.

Teknik belgelerde ürünün bileşimiyle tanımlayıcı bilgileri tutarlı olmalıdır. Kimyasallara ilişkin kayıt, sınıflandırma veya diğer yükümlülüklerin bulunup bulunmadığı gerektiğinde ayrıca araştırılmalıdır. Polimer adından hareketle bütün kimyasal mevzuat yükümlülüklerinin mevcut veya tamamen uygulanamaz olduğu sonucuna varılmamalıdır.

Gıda ambalajı, oyuncak veya başka özel kullanım için alınan hammaddede alıcının ihtiyacı ayrıca açıklanmalıdır. Tedarikçinin kullanım uygunluğu iddiası, ilgili kurallar ve destekleyici belgeler bakımından değerlendirilmelidir. Hammaddeye ait bir belge, ondan üretilecek bütün nihai ürünlerin şartları karşıladığını tek başına göstermez.

CE işareti de plastik hammaddeler için genel bir ithalat izni değildir. Ürüne uygulanacak düzenleme ve belge ihtiyacı kendi kapsamında araştırılmalıdır. Başka sektörlerde kullanılan uygunluk evrakı hammadde dosyasına otomatik olarak taşınmamalıdır.

Ticaret politikası önlemleri ve menşe

Plastik hammaddelerde ürün ve menşe bazında ticaret politikası kontrolü yapılmalıdır. Ticaret Bakanlığının resmî dosyalarında belirli polimerlere ilişkin ayrı soruşturma ve karar başlıkları bulunmaktadır. Bir polimere ait uygulama diğer bütün hammaddelere genellenmemelidir.

İlgili üründe gözetim, dampinge karşı önlem veya başka bir uygulama bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır. Düzenlemenin ürün tanımı, menşe kapsamı ve gerektiğinde üreticiye ilişkin koşulları birlikte incelenmelidir. Soruşturma açılmasıyla nihai mali önlem uygulanması aynı durum değildir.

Menşe ülkesiyle sevk ülkesi ayrılmalıdır. Başka bir ülkedeki depodan yapılan gönderim, ürünün orada üretildiğini göstermez. Eski bir sevkiyatın maliyet hesabı, güncel düzenlemeler kontrol edilmeden yeni siparişe uygulanmamalıdır.

Ticari belgeler ve gümrük kıymeti

Fatura, taşıma belgesi ve çeki listesi satışın ve sevkiyatın bilgilerini gösterir. İzin ve diğer kontrol belgeleri ise ürünün özel şartlarıyla ilgilidir. İşlem dosyasında bu belgelerin işlevleri ayrılmalıdır.

  • Faturada polimer türü, ürün tanımı, miktar ve bedel kontrol edilmelidir.
  • Çeki listesi kullanılıyorsa paketlerle ürün kalemleri eşleştirilmelidir.
  • Net malzeme ağırlığıyla ambalaj dahil brüt ağırlık ayrılmalıdır.
  • Parti bilgileri teknik belgelerle ilişkilendirilebilmelidir.
  • Taşıma belgesi gerçek sevkiyat bilgilerini yansıtmalıdır.

A.TR Dolaşım Belgesi, Gümrük Birliği kapsamındaki ticarette serbest dolaşım durumunu gösterir; menşe belgesi değildir. EUR.1 ise ilgili tercihli ticaret anlaşmasının kuralları çerçevesinde kullanılan bir menşe ispat belgesidir. Hangi belgenin uygun olduğu ülke ve işlem şartlarına göre belirlenmelidir.

Gümrük kıymeti hazırlanırken satış faturasıyla teslim koşulları birlikte incelenir. Navlun ve sigorta giderlerinin satış bedeline dahil olup olmadığı açıklanmalıdır. Vergi hesabı ürünün kesin GTİP’i, menşei, uygulanacak rejim ve güncel mali düzenlemeler üzerinden yapılmalıdır.

İşlem hazırlığında destek arayanlar, Nakliyatilan.com üzerinden gümrükleme ve dış ticaret hizmetleri sunanlarla bağlantı kurabilir. Platform, hizmet arayanlarla hizmet sağlayıcıları buluşturur. İşlemi üstlenecek kişinin veya kuruluşun yetkisi ve sorumluluk kapsamı doğrudan doğrulanmalıdır.

Plastik hammadde ihracatı

Türkiye’den çıkış işlemleriyle hedef ülkenin ithalat şartları ayrı değerlendirilmelidir. İhracat beyannamesindeki gönderici, alıcı, kıymet, tarife, menşe ve taşıma bilgileri belgelerle tutarlı olmalıdır. Ürün tanımları teknik dosyayla eşleştirilmelidir.

Hedef ülkenin kimyasal mevzuatı, kullanım alanına bağlı şartları ve varsa çevresel kontrolleri o ülkenin yetkili kurumlarından doğrulanmalıdır. Alıcının siparişi onaylaması, resmî ithalat şartlarının tamamlandığını göstermez. Belgeleri hangi tarafın hazırlayacağı yükleme öncesinde netleştirilmelidir.

Atık veya geri kazanılmış malzeme sevkiyatında ürünün statüsü ayrıca incelenmelidir. Yeni hammadde ihracatı için hazırlanmış dosyanın aynı şekilde kullanılabileceği varsayılmamalıdır. İşlem amacı ve gerçek ürün niteliği başlangıçta açıklanmalıdır.

Ambalajlama taşıma ve depolama

Nem ve bulaşma kontrolü, plastik hammaddelerde ürünün özelliklerine göre planlanmalıdır. Torba, büyük torba veya dökme sevkiyat tercihi üretici talimatları ve yükleme koşullarıyla birlikte değerlendirilmelidir. Bütün polimerler için aynı saklama yöntemi önerilmemelidir.

Nakliyatilan.com üzerinden nakliyat firmaları ile görüşürken polimer türü, ambalaj biçimi, paket ağırlıkları ve boşaltma koşulları paylaşılmalıdır. Dökme taşımada kullanılan ekipmanın uygunluğu, ambalajlı taşımada ise torba ve paletlerin korunması önceden değerlendirilmelidir.

Farklı renk, kalite veya polimer türlerinin karışmasını önleyecek kayıt düzeni kurulmalıdır. Dökülme ve ambalaj yırtılması durumunda izlenecek yöntem belirlenmelidir. Depo kabulünde paket sayısı, parti bilgileri ve görünür ambalaj durumu karşılaştırılabilir.

Maliyet süre ve hizmet seçimi

Toplam maliyeti vergiler, ticaret politikası önlemleri, taşıma, depolama ve kontrol işlemleri etkileyebilir. Tekliflerde dahil olan giderlerle ayrıca doğabilecek kalemler ayrılmalıdır. Yalnızca ton başına satın alma fiyatına bakılarak toplam ithalat maliyeti hesaplanmamalıdır.

Platformdaki nakliyat ilanları incelenirken benzer hammaddelerle çalışma deneyimi araştırılabilir. Gümrük desteğinde teknik ürün ve atık kapsamı incelemesinin nasıl yapılacağı, eksik belgeleri kimin takip edeceği ve teklifin hangi aşamaları kapsadığı sorulmalıdır. İşlem süresi için koşulları açıklanmış bir takvim istenmelidir.

Sık sorulan sorular

Bütün plastik granüller aynı GTİP ile işlem görür mü?

Hayır. Polimer türü, bileşim ve sunuluş biçimi ayrı değerlendirilmelidir. Granül görünümü tek başına sınıflandırma için yeterli değildir.

Geri kazanılmış granül her durumda yeni hammadde gibi değerlendirilir mi?

Böyle bir kabul yapılmamalıdır. Ürünün gerçek niteliği ve ilgili çevresel kapsam ayrıca incelenmelidir.

Güvenlik bilgi formu bütün gümrük belgelerinin yerine geçer mi?

Hayır. Teknik belgelerle ticari ve resmî kontrol belgeleri farklı amaçlara hizmet eder.

Bir polimere ait mali önlem diğerlerine de uygulanır mı?

Düzenlemenin ürün ve menşe kapsamı kontrol edilmeden böyle bir sonuç çıkarılmamalıdır.

Gıda ambalajına uygun hammadde belgesi nihai ürün için yeterli midir?

Tek başına yeterli kabul edilmemelidir. Nihai ürünün kullanım şartları ve ilgili gereklilikleri ayrıca değerlendirilmelidir.

Plastik hammaddeler için taşıma, depolama, gümrükleme veya dış ticaret desteği arayanlar ile bu alanlarda hizmet verenler, Nakliyatilan.com’a üye olarak ilan verebilir. İhtiyaçlarını ve hizmet kapsamlarını açıklayarak platformdaki iletişim seçenekleri üzerinden birbirleriyle bağlantı kurabilirler.