Mikro ihracat ve ETGB uygulaması, uygun gönderilerin yetkili posta ve hızlı kargo operatörleri aracılığıyla basitleştirilmiş gümrük işlemleriyle yurt dışına çıkarılmasını sağlar. Küçük üreticiler, internet üzerinden satış yapan işletmeler ve farklı ülkelerde müşteri arayan girişimciler için kullanılabilecek bu yöntemde ürünün niteliği, gönderi değeri ve brüt ağırlığı birlikte değerlendirilir.
Hazırlık yalnızca kargo paketi oluşturmaktan ibaret değildir. Faturanın doğru düzenlenmesi, ürünün açık tanımlanması, hedef ülkenin giriş şartlarının araştırılması ve ihracat kayıtlarının saklanması gerekir. Basitleştirilmiş beyan, ürünle ilgili bütün izinlerin veya ticari yükümlülüklerin ortadan kalktığı anlamına gelmez.
Mikro ihracat ve ETGB nedir?
Mikro ihracat, belirlenen kapsam ve sınırlar içindeki eşyanın posta veya hızlı kargo yoluyla ihracında kullanılan basitleştirilmiş uygulamayı ifade eder. ETGB, Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesi adıyla bilinen kısaltmadır. Güncel resmî düzenleme ve açıklamalarda ise Basitleştirilmiş Gümrük Beyannamesi için BGB kısaltması kullanılmaktadır.
E-ihracat ile mikro ihracat aynı kapsamı ifade etmez. E-ihracat, internet üzerinden gerçekleştirilen yurt dışı satışlarla ilgilidir. İnternetten satılan her fiziksel ürün mikro ihracata uygun olmayabilir. Dijital hizmetler de fiziksel eşyanın kargo ve gümrük beyanı süreciyle karıştırılmamalıdır.
Bu rehberde anlatılan işlemler Türkiye’den yurt dışına eşya gönderimine yöneliktir. Türkiye’ye posta veya hızlı kargoyla getirilen ürünlerin ithalat şartları farklıdır; ithalata ilişkin limit ve muafiyetler mikro ihracata uygulanmamalıdır.
Mikro ihracatta güncel ağırlık ve değer sınırı
Ticaret Bakanlığının güncel düzenlemesine göre mikro ihracat kapsamında miktarı brüt 600 kilogramı ve değeri 30.000 Avro’yu geçmeyen eşyanın basitleştirilmiş beyanı mümkündür. Ağırlık ve değer sınırları birlikte sağlanmalıdır. Yalnızca ürün bedelinin uygun olması, ağır bir gönderiyi kendiliğinden kapsama sokmaz.
Brüt ağırlık değerlendirmesinde yalnızca ürünün net ağırlığına bakılmamalıdır; sevkiyat ambalajıyla birlikte ölçülmelidir. Örneğin hafif fakat büyük bir dekorasyon ürünü gümrük sınırları bakımından uygun görünse bile taşıyıcının hacim, paket ölçüsü veya taşıma koşulları bakımından ayrıca değerlendirme gerektirebilir.
Eski internet içeriklerinde önceki limitlerle karşılaşılabilir. Siparişin kabul edildiği tarih ile sevkiyat tarihi arasında düzenleme değişebileceği için özellikle sınıra yakın gönderilerde güncel şartlar operatörle teyit edilmelidir. Değerin farklı para biriminde olması hâlinde kullanılacak hesaplama yöntemi de önceden netleştirilmelidir.
Hangi ürünler mikro ihracat için değerlendirilebilir?
Mikro ihracat tek bir ürün sektörüne özgü değildir. Uygunluk; ürünün teknik özelliklerine, GTİP’ine, kullanım amacına, menşeine, hedef ülkeye ve uygulanan rejime göre değişir. Aşağıdaki ürünler sevkiyat planlamasına örnek oluşturabilir; liste, koşulsuz gönderim izni anlamına gelmez:
- Tişört, gömlek, elbise, eşarp ve diğer hazır giyim ürünleri.
- Havlu, nevresim, masa örtüsü ve dekoratif ev tekstili.
- Çanta, cüzdan, kemer ve ayakkabı çeşitleri.
- Seramik süs eşyası, dekoratif obje ve küçük ev aksesuarları.
- Bağlantı elemanları, küçük makine parçaları ve teknik aksesuarlar.
- Kullanım amacı ve teknik niteliği açıkça belirtilmiş diğer ticari ürünler.
Gıda, kozmetik, bitkisel ürün, kimyasal madde veya batarya içeren cihazlarda ürün ve taşıma koşulları daha ayrıntılı araştırılmalıdır. Bir eşyanın küçük paketle taşınabilmesi, basitleştirilmiş beyana veya hedef ülkede satışa otomatik olarak uygun olduğunu göstermez.
İlk gönderiden önce yapılacak hazırlıklar
İlk aşamada satışın tarafları, ürün bilgileri, faturalama düzeni ve teslim koşulları belirlenmelidir. Vergi mükellefiyeti ve belge düzeni, satıcının durumuna göre mali müşavirle değerlendirilmelidir. Gümrük işleminin kolaylaştırılması, ticari faaliyetin vergisel şartlarının ayrıca incelenmesi ihtiyacını ortadan kaldırmaz.
Ticaret Bakanlığının ilk BGB işlemine ilişkin açıklamasında, gönderici hanesinde beyan edilen T.C. Kimlik Numarası veya Vergi Kimlik Numarası üzerinden gerekli kayıt aktarımının otomatik yapılabilmesi öngörülmektedir. Bu kolaylık, göndericinin kimlik ve vergi bilgilerinin doğru verilmesini önemli hâle getirir.
Ürün veya işlem konusunda desteğe ihtiyaç duyanlar, Nakliyatilan.com üzerinden gümrükleme ve dış ticaret hizmetleri sunanlarla bağlantı kurabilir. Platform, hizmet arayanlarla hizmet sağlayıcıları buluşturur; gümrük beyanını doğrudan gerçekleştiren bir kuruluş değildir.
Mikro ihracat işlemleri nasıl ilerler?
Gönderinin beyanı, Ticaret Bakanlığı tarafından operatör yetkisi verilmiş posta idaresi veya hızlı kargo işletmesi aracılığıyla yürütülür. Her taşıma hizmeti sunan işletmenin bu yetkiye sahip olduğu varsayılmamalıdır. Taşıma organizasyonuyla beyan sorumluluğunun kimde olduğu açıklığa kavuşturulmalıdır.
- Ürünün basitleştirilmiş ihracat kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği kontrol edilir.
- Fatura, ürün açıklamaları, alıcı bilgileri ve gerekiyorsa ek belgeler hazırlanır.
- Paketleme tamamlanır; brüt ağırlık ve ölçüler belirlenir.
- Bilgiler yetkili operatöre iletilir ve gönderi teslim edilir.
- Gümrük beyanı, gerekli kontroller ve yurt dışına çıkış işlemleri takip edilir.
- İhracat kaydı, taşıma bilgileri ve teslim belgeleri saklanır.
Kargonun teslim alınmasıyla ihracatın tamamlanması aynı aşama değildir. Depodan çıkış, gümrük işlemi, ülke dışına sevk ve alıcıya teslim ayrı ayrı izlenmelidir. Eksik belge veya ürün açıklaması varsa gönderi hareket etmeden önce düzeltilmesi gecikme riskini azaltır.
Fatura ve sevkiyat belgelerinde nelere dikkat edilmeli?
Fatura, ticari işlemin taraflarını ve satılan ürünü açıkça göstermelidir. “Aksesuar”, “hediyelik” veya “yedek parça” gibi tek başına belirsiz ifadeler yerine ürünün ne olduğu ve gerekiyorsa hangi amaçla kullanıldığı belirtilmelidir. Ürün adedi, birim fiyat, toplam bedel ve para birimi arasında tutarlılık bulunmalıdır.
Hazırlık dosyasında aşağıdaki bilgiler kontrol edilebilir:
- Göndericinin unvanı, adresi ve doğru kimlik veya vergi bilgileri.
- Alıcının adı veya unvanı, açık adresi ve ulaşılabilir iletişim bilgileri.
- Ürünün cinsi, malzemesi, miktarı ve gerekli teknik açıklamaları.
- Fatura bilgileriyle uyumlu paket ve taşıma kayıtları.
- Varsa navlun, sigorta ve diğer bedellerin açıklaması.
Çeki listesi, birden fazla ürün veya paket bulunan sevkiyatlarda koli içeriğini takip etmeyi kolaylaştırır; her işlem için ayrı bir zorunluluk gibi değerlendirilmemelidir. Taşıma belgesi ise sevkiyatın taşımayla ilgili bilgilerini içerir. Ürüne bağlı izin ve kontrol belgeleri bunlardan farklı bir işlev taşır.
GTİP, menşe ve değer nasıl değerlendirilir?
GTİP, ürünün teknik özelliklerine göre belirlenmelidir. Aynı internet mağazasında satılan bütün ürünlere tek kod verilmesi doğru bir hazırlık yöntemi değildir. Örneğin tekstil ürünlerinde elyaf bileşimi ve üretim şekli; teknik parçalarda malzeme ve kullanım amacı sınıflandırma açısından önem taşıyabilir.
Menşe bilgisi de ürünün Türkiye’den gönderilmesiyle aynı şey değildir. Satın alınan veya üretilen eşyanın menşe bilgileri dayanaklarıyla hazırlanmalıdır. Mikro ihracat işlemi yapılması, ürünün kendiliğinden Türkiye menşeli hâle gelmesini sağlamaz.
Satış bedeli gerçek işlemle uyumlu olmalıdır. Sınır altında kalmak veya varış ülkesindeki masrafları azaltmak amacıyla düşük değer gösterilmemelidir. Numune, promosyon veya bedelsiz gönderi söz konusuysa bunun normal satıştan farklı yönleri baştan açıklanmalı; uygun beyan yöntemi ayrıca belirlenmelidir.
Ürün izinleri ve hedef ülke şartları
Basitleştirilmiş beyan, ihracat yasaklarını veya ürüne özgü kısıtlamaları kaldırmaz. Ön izin, zorunlu kontrol veya özel belge gerektiren ürünlerde ilgili düzenlemeler incelenmelidir. Belge ihtiyacı yalnızca ürün adına bakılarak kesinleştirilmemelidir.
Türkiye’den çıkış şartları ile hedef ülkedeki ithalat, etiketleme ve piyasaya sunma kuralları ayrı değerlendirilir. BGB, yabancı ülkenin gümrük beyannamesi yerine geçen evrensel bir belge değildir. Satıcı, alıcı ve operatör arasında varış ülkesindeki işlemleri kimin yürüteceği önceden belirlenmelidir.
Sipariş öncesinde alıcıyla vergiler, teslim masrafları ve olası iade giderleri görüşülmelidir. Belirli bir ülkeye gönderim yapılacaksa güncel şartlar o ülkenin resmî gümrük ve ilgili yetkili kurum kaynaklarından doğrulanmalıdır.
Kargo, ambalajlama ve maliyet planlaması
Toplam teslim maliyeti, yalnızca ürün fiyatı ve taşıma ücretinden oluşmayabilir. Paketleme, sigorta, ek taşıma hizmetleri, depolama, varış ülkesindeki işlemler ve iade ihtimali birlikte değerlendirilmelidir. Hangi bedelin satıcıya veya alıcıya ait olduğu teklif ve satış koşullarında açıklanmalıdır.
Kırılabilir seramiklerde darbe koruması, tekstilde nem ve kirlenme önlemleri, metal parçalarda ağırlığa dayanıklı ambalaj kullanılabilir. Paket üzerine yazılan bilgilerle fatura ve taşıma kayıtlarının eşleşmesi önemlidir. Gereğinden büyük ambalaj, taşıyıcının ücretlendirme yöntemine göre maliyeti artırabilir.
Uluslararası gönderi için nakliyat firmaları ile görüşürken yetkili operatör bağlantısı, teslim kapsamı, takip yöntemi ve hasar prosedürü sorulmalıdır. Tekliflerin aynı ağırlık, paket ölçüsü ve hizmet kapsamı üzerinden karşılaştırılması daha sağlıklı sonuç verir.
Gümrük işlemi, ürün kontrolü, taşıma kapasitesi ve alıcı bilgileri teslim süresini etkileyebilir. “Mikro ihracat” ifadesi, kesin gümrükten çıkış veya teslim süresi garantisi olarak kullanılmamalıdır.
KDV ve geri gelen gönderiler
Ticaret Bakanlığı, bu yöntemle yapılan ihracattan doğan KDV iadesinin alınabileceğini belirtmektedir. Ancak iade otomatik bir ödeme değildir. İşlemin vergi mevzuatındaki koşulları, kayıtları ve belge düzeni mali müşavirle değerlendirilmelidir. Gümrük ve fatura bilgilerinin doğru eşleştirilmesi bu nedenle önemlidir.
Alıcının ürünü kabul etmemesi veya siparişin iade edilmesi hâlinde dönüş ayrıca planlanmalıdır. Bakanlığın açıklamasına göre mikro ihracatla gönderilen eşyanın kısmen veya tamamen geri gelmesinde operatör tarafından beyan yapılabilmektedir. Önceki ihracat kaydı, ürün bilgileri ve iade gerekçesi saklanmalıdır.
İade edilen ürünle değişim için yeniden gönderilen ürün ayrı hareketlerdir. Dönüşün vergisel etkileri ve varsa yararlanılan iadeler kontrol edilmeden yalnızca yeni kargo etiketi oluşturularak işlem kapatılmamalıdır.
Sık yapılan hatalar ve hizmet seçimi
Öne çıkan hazırlık hataları; eski limitlere göre hareket etmek, brüt ağırlık yerine net ağırlığı kullanmak, ürün açıklamasını eksik bırakmak ve alıcının ithalat masraflarını değerlendirmemektir. Taşıma kaydını ihracatın tamamlandığını gösteren kayıtla karıştırmak da sonradan belge eksikliğine yol açabilir.
Hizmet sağlayıcıya ürünün kapsam uygunluğunu kimin kontrol edeceği, hangi belgelerin isteneceği, beyan kaydının nasıl paylaşılacağı ve iade sürecinin nasıl yürütüleceği sorulabilir. Nakliyatilan.com üzerinden nakliyat ilanları oluştururken ürün türü, hedef ülke, brüt ağırlık ve paket ölçülerini belirtmek taleplerin anlaşılmasını kolaylaştırır.
Mikro ihracat hakkında sık sorulan sorular
Mikro ihracat sınırı ne kadardır?
Güncel düzenlemede brüt 600 kilogramı ve 30.000 Avro’yu geçmeyen eşya için basitleştirilmiş ihracat beyanı öngörülmektedir. Ürünün diğer kapsam şartları da kontrol edilmelidir.
ETGB ve BGB farklı işlemler mi?
ETGB, uygulamanın bilinen adıdır. Güncel resmî metinlerde basitleştirilmiş beyan için BGB terminolojisi kullanılmaktadır; işlem kapsamı operatörle netleştirilmelidir.
Her kargo işletmesi beyan yapabilir mi?
Hayır. Bu kapsamda beyanı gerçekleştirecek posta veya hızlı kargo işletmesinin Bakanlık tarafından verilmiş operatör yetkisi bulunmalıdır.
Limit altında kalan her ürün gönderilebilir mi?
Hayır. Ürün kısıtlamaları, özel belgeler, hedef ülke şartları ve taşıma koşulları ayrıca değerlendirilir.
Müşterinin iade ettiği ürün geri getirilebilir mi?
Geri gelen eşyanın operatör aracılığıyla beyanı mümkün olabilir. İlk ihracat kaydı ve iade belgeleri üzerinden dönüş işlemi hazırlanmalıdır.
Mikro ihracat için lojistik, gümrük müşavirliği veya dış ticaret desteği arayanlar ile bu alanlarda hizmet verenler Nakliyatilan.com’a üye olarak ilan verebilir. Taraflar, ihtiyaçlarını ve hizmet kapsamlarını paylaşarak platformdaki iletişim seçenekleri üzerinden bağlantı kurabilir.

