Isıtma ve Soğutma Cihazları Gümrükleme Rehberi

Isıtma ve Soğutma Cihazları Gümrükleme Rehberi

Isıtma ve soğutma cihazları gümrükleme işlemleri, ürünün çalışma sistemi ve kullanım amacının doğru tanımlanmasını gerektirir. Klima, ısı pompası, kazan, su ısıtıcısı, ticari soğutucu veya endüstriyel soğutma ünitesi aynı belge ve kontrol şartlarına tabi olmayabilir. Enerji kaynağı, kapasite, cihazın yapısı ve varsa içerdiği soğutucu akışkan hazırlığın kapsamını etkiler. Bu nedenle ithalat veya ihracat süreci yalnızca ürünün satış adı üzerinden planlanmamalıdır.

Gerekli işlemler; cihazın teknik niteliğine, GTİP’ine, menşeine, ticaret yapılan ülkeye ve uygulanacak gümrük rejimine göre değişebilir. Elektrik güvenliği, enerji etiketlemesi ve çevresel şartlar birbirinden farklı değerlendirme başlıklarıdır. Ticari belgelerle teknik dosyanın sevkiyat öncesinde birlikte incelenmesi, teslim aşamasındaki belirsizliklerin azaltılmasına yardımcı olur.

Isıtma ve soğutma cihazları gümrükleme kapsamı

Bu ürün grubu, ev ve işyerlerinde kullanılan cihazlardan büyük tesislerdeki sistemlere kadar uzanır. Ancak ev tipi bir klima ile endüstriyel soğutma grubu aynı varsayımlarla değerlendirilmemelidir. Benzer biçimde elektrikli ısıtıcı, gaz yakan cihaz ve farklı enerji kaynaklarıyla çalışan kazanların teknik incelemeleri ayrılmalıdır.

Komple cihaz, ayrı ünite ve yedek parça arasındaki farklar da açıklanmalıdır. İç ve dış üniteden oluşan bir sistemde hangi bileşenlerin gönderildiği, bunların birlikte çalışacak modeller olup olmadığı ve paketlerin içeriği belirlenmelidir. Ayrı sevkiyat yapılacaksa bu durum belge hazırlığını yürüten taraflara önceden bildirilmelidir.

Teknik katalogda cihazın kullanım amacı, kapasitesi ve çalışma özellikleri bulunmalıdır. Faturadaki modelle ürün üzerindeki tanımlar eşleşmelidir. Bir ürün ailesine ait genel katalog, satın alınan modelin özelliklerini açıklamıyorsa ek teknik bilgi istenmelidir.

İthalattan önce hazırlanacak ürün bilgileri

Teknik ürün dosyası, satın alma kararıyla birlikte hazırlanmalıdır. Ürünün hangi şartlarda kullanılacağı ve hangi bileşenlerle gönderileceği net olmalıdır. Tedarikçinin başka ülkelere satış yapması, Türkiye’deki işlem şartlarının karşılandığını tek başına göstermez.

  • Cihazın türü ve kullanım amacı belirtilmelidir.
  • Model, tip ve varsa seri numarası kaydedilmelidir.
  • Enerji kaynağı, kapasite ve ilgili elektriksel özellikler açıklanmalıdır.
  • Varsa soğutucu akışkanın türü ve dolum miktarı öğrenilmelidir.
  • Tank, kontrol ünitesi ve diğer yardımcı bileşenler listelenmelidir.
  • Yeni, kullanılmış veya yenileştirilmiş olma durumu belirtilmelidir.
  • Paket ölçüleri, ağırlıklar ve taşıma koşulları hazırlanmalıdır.

Bu bilgiler gümrük hazırlığının yanında taşıma ve montaj planını da destekler. Örneğin cihazın hangi konumda taşınacağı veya bağlantı ağızlarının nasıl korunacağı üreticinin talimatlarına bağlı olabilir. Teknik özelliklerde değişiklik yapılırsa dosyayı kullanan bütün taraflara güncel bilgiler iletilmelidir.

İthalat sürecinin temel aşamaları

İthalat hazırlığında ürünün tarife sınıflandırmasıyla ilgili teknik düzenlemelerin kapsamı birlikte araştırılır. Ardından gerekli belgelerin bulunabilirliği kontrol edilir. Taşıma rezervasyonu, ürün dosyasının hangi aşamada olduğu bilinerek yapılmalıdır.

  1. Cihazın ve beraberindeki bileşenlerin kapsamı netleştirilir.
  2. GTİP ve uygulanabilecek ithalat önlemleri değerlendirilir.
  3. Teknik uygunluk, etiketleme ve varsa özel işlem şartları araştırılır.
  4. Ticari belgeler ile teknik belgeler eşleştirilir.
  5. Taşıma, varış ve gümrük işlemleri koordine edilir.
  6. Gerekli işlemler tamamlandıktan sonra teslim organizasyonu yürütülür.

Serbest dolaşıma giriş; ilgili ticaret politikası önlemleri, diğer ithalat işlemleri ve kanunen ödenmesi gereken vergilerle bağlantılıdır. Ürünün Türkiye’ye ulaşması, doğrudan depoya veya montaj adresine teslim edilebileceği anlamına gelmez. Teslim takviminde belge incelemesi ve ürüne bağlı kontroller dikkate alınmalıdır.

Teknik uygunluk ve CE işareti

Isıtma ve soğutma cihazlarında uygulanacak teknik düzenlemeler ürünün özelliklerine göre belirlenmelidir. Ticaret Bakanlığının ithalat denetimi açıklamalarında elektrikli ekipmanlar, elektromanyetik uyumluluk, gaz yakan cihazlar ve basınçlı ekipmanlar farklı düzenleme alanları olarak yer almaktadır. Bunların tamamının her cihazda birlikte uygulanacağı varsayılmamalıdır.

CE işareti genel bir ithalat izni değildir. Ürünün ilgili düzenleme kapsamı, gerekli uygunluk belgeleri ve ithalat denetimi ayrıca incelenmelidir. İşaretin bulunması, teknik dosyadaki bütün eksiklikleri gidermez veya gümrük işlemlerinin tamamlandığını göstermez.

Belgeyle ürün arasındaki bağlantı açık olmalıdır. Model, kapasite veya sistem bileşenleri farklıysa mevcut belgenin kapsamı araştırılmalıdır. Bir cihaz için hazırlanan uygunluk evrakının benzer görünen başka bir modelde de kullanılabileceği kabul edilmemelidir.

Enerji etiketi ve ürün bilgileri

Enerji etiketlemesi, teknik güvenlik değerlendirmesinden farklı bir başlıktır. Ticaret Bakanlığının ürün kuralları veri tabanında klimalar, çeşitli ısıtıcılar, su ısıtıcıları ve belirli soğutma cihazları için ayrı enerji etiketleme düzenlemeleri listelenmektedir. Bu nedenle bütün cihazlar için tek bir etiket biçimi veya tek bir enerji sınıfı yaklaşımı kullanılmamalıdır.

Öncelikle ürünün ilgili düzenlemenin kapsamına girip girmediği araştırılmalıdır. Ardından gereken etiket ve ürün bilgilerinin satın alınan modelle ilişkisi kontrol edilmelidir. Tedarikçinin genel broşüründeki enerji iddiası, ilgili modelin belge hazırlığı yerine geçmez.

Etiket bilgileriyle ticari belgelerde kullanılan model tanımının tutarlı olması önemlidir. İç ve dış üniteli sistemlerde değerlendirmeye esas kombinasyon da açıklığa kavuşturulmalıdır. Ürün veya donanım değiştiğinde eski etiket bilgilerinin aynen kullanılabileceği varsayılmamalıdır.

Soğutucu gaz içeren cihazlarda dikkat edilecekler

Soğutma ve iklimlendirme cihazlarında kullanılan akışkanın türü, işlem hazırlığında ayrıca ele alınmalıdır. Bütün soğutucu akışkanlar aynı özelliklere sahip değildir. Ticaret Bakanlığının kimyasallara ilişkin açıklamaları, bazı ozon tabakasını incelten maddeler ve florlu sera gazları bakımından özel kontrol alanları bulunduğunu göstermektedir.

Gazın ayrı olarak ithal edilmesiyle cihaz içinde bulunması aynı işlem kabul edilmemelidir. Belirli cihazdaki gaz için uygulanacak kayıt, bildirim, kısıtlama veya diğer şartlar, yetkili kurumların güncel düzenlemelerinden ürün özelinde doğrulanmalıdır. Yalnızca gazın ticari adıyla bütün işlem şartları hakkında sonuç çıkarılmamalıdır.

Satın alma öncesinde akışkanın teknik adı ve cihazdaki miktarı öğrenilmelidir. Gazın değiştirildiği veya cihazın boş gönderileceği belirtiliyorsa gerçek sevkiyat durumu belgelerle uyumlu olmalıdır. Bu bilgiler taşıyıcının kabul koşullarının değerlendirilmesi için de paylaşılmalıdır.

GTİP ve ürünün sunuluş biçimi

Isıtma ve soğutma sektörünün tamamına tek bir GTİP atanamaz. Cihazın işlevi, teknik yapısı ve sevkiyat kapsamı ilgili tarife kaynaklarıyla birlikte incelenmelidir. Komple cihazla ayrı gönderilen parça veya yardımcı ekipmanın sınıflandırması aynı varsayımla yapılmamalıdır.

Tedarikçinin yabancı faturada belirttiği tarife kodu, Türkiye açısından tek başına bağlayıcı değildir. Teknik katalog ve açıklamalar sınıflandırmayı desteklemelidir. Belirsizlik bulunan ürünlerde yetkili bölge müdürlüklerinden Bağlayıcı Tarife Bilgisi alınması seçeneği değerlendirilebilir.

Vergi hesabında GTİP’in yanında menşe, uygulanacak rejim ve güncel mali düzenlemeler dikkate alınmalıdır. Ürünün teknik bilgileri tamamlanmadan verilen toplam maliyetin hangi varsayımlara dayandığı açıklanmalıdır. Başka bir cihazın eski işlemine bakılarak aynı maliyetin oluşacağı düşünülmemelidir.

Ticari belgeler menşe ve gümrük kıymeti

Fatura, taşıma belgesi ve çeki listesi satışın ve sevkiyatın bilgilerini gösterir. Uygunluk, izin ve kontrol belgeleri ise cihazın veya işlemin özel şartlarıyla bağlantılıdır. Bütün belgeleri her ürün için zorunluymuş gibi sıralamak yerine dosyanın kapsamına göre hazırlık yapılmalıdır.

  • Faturada ürün tanımı, model, miktar ve bedel bilgileri kontrol edilmelidir.
  • Çeki listesi kullanılıyorsa paketlerle cihaz ve ünite bilgileri eşleştirilmelidir.
  • Taşıma belgesi gerçek yük bilgileriyle uyumlu olmalıdır.
  • Navlun ve sigorta belgeleri, teslim şekli ve kıymet beyanına göre değerlendirilmelidir.
  • Teknik belgeler ve ek izinler ilgili işlem kapsamında hazırlanmalıdır.

Menşe ülkesiyle sevk ülkesi ayrılmalıdır. A.TR Dolaşım Belgesi, Gümrük Birliği kapsamındaki ticarette serbest dolaşım durumunu gösterir; menşe belgesi değildir. EUR.1 ise ilgili tercihli ticaret anlaşmasının kurallarına göre kullanılan bir menşe ispat belgesidir. Belge seçimi ülke ve işlem şartları üzerinden yapılmalıdır.

Gümrük kıymeti hazırlanırken satış faturası ile teslim koşulları birlikte incelenir. Navlun ve sigorta giderlerinin satış bedeline dahil olup olmadığı açıklanmalıdır. Cihazla birlikte farklı hizmetler satılıyorsa bunların kapsamı belirlenmeli ve kıymet değerlendirmesi ayrıntılar incelenerek yapılmalıdır.

Kullanılmış cihazlar ve ihracat hazırlığı

Kullanılmış veya yenileştirilmiş ekipmanlarda ithalat izni yönünden ayrıca değerlendirme gerekir. İthalat Rejimi Kararı bu nitelikteki eşya için izin çerçevesi öngörür. Satıcının cihazı bakımdan geçirmiş olması, ithalat ve teknik uygunluk şartlarının karşılandığını tek başına göstermez.

İhracatta ise Türkiye’den çıkış işlemleriyle hedef ülkenin ithalat şartları ayrılmalıdır. İhracat beyannamesindeki ürün, kıymet, tarife, menşe ve taşıma bilgileri belgelerle tutarlı olmalıdır. Hedef ülkenin enerji etiketi, teknik kabul ve soğutucu akışkan şartları o ülkenin yetkili kurumlarından doğrulanmalıdır.

İthalat veya ihracat desteği arayanlar, Nakliyatilan.com üzerinden gümrükleme ve dış ticaret hizmetleri sunanlarla bağlantı kurabilir. Platform, hizmet arayanlarla hizmet sağlayıcıları buluşturur. İşlemi üstlenecek kişinin veya kuruluşun yetkisi ve sorumluluk kapsamı doğrudan doğrulanmalıdır.

Ambalajlama taşıma ve depolama

Taşıma planlaması, cihazın yapısı ve üretici talimatlarına göre yapılmalıdır. Hassas borular, bağlantılar, kontrol panoları ve dış yüzeyler uygun biçimde korunmalıdır. Paket üzerinde belirtilen taşıma yönü ve istifleme talimatları taşıyıcıyla paylaşılmalıdır.

Nakliyatilan.com üzerinden nakliyat firmaları ile görüşürken cihaz ölçüleri, ağırlık, paket sayısı ve varsa içerdiği akışkan bilgileri verilmelidir. Büyük ünitelerde kaldırma noktaları ve boşaltma ekipmanı önceden belirlenmelidir. Teslim noktasındaki erişim koşulları da teklif aşamasında açıklanmalıdır.

Depolamada nem, darbe ve ambalaj hasarı kontrol edilmelidir. Farklı sistemlere ait ünitelerin karışmasını önlemek için model ve paket takibi yapılabilir. Gümrük teslimi, montaj ve devreye alma ayrı aşamalar olarak planlanmalıdır.

Maliyet süre ve hizmet seçimi

Toplam maliyet; vergiler, taşıma, depolama, uygunluk işlemleri ve hizmet kapsamına göre değişebilir. Teklifte dahil olan giderlerle ayrıca doğabilecek kalemler ayrılmalıdır. Ürün bilgisi ve kontrol ihtiyacı kesinleşmeden sabit maliyet veya kesin teslim süresi verilmemelidir.

Platformdaki nakliyat ilanları incelenirken benzer cihazlarla çalışma deneyimi araştırılabilir. Gümrük ve dış ticaret desteğinde teknik dosyanın nasıl inceleneceği, eksik belgeleri kimin takip edeceği ve teklifin hangi işlemleri kapsadığı sorulmalıdır.

Sık sorulan sorular

Klima ve endüstriyel soğutucu aynı şartlarla mı ithal edilir?

Otomatik olarak aynı kabul edilemez. Teknik özellikler, GTİP ve ilgili düzenleme kapsamı ayrı değerlendirilmelidir.

CE işareti enerji etiketinin yerine geçer mi?

Hayır. Teknik uygunluk ve enerji etiketlemesi farklı başlıklardır. Ürüne uygulanacak şartlar ayrı kontrol edilmelidir.

Soğutucu gazın türünü bilmek neden önemlidir?

Ürüne uygulanabilecek çevresel şartların ve taşıma koşullarının araştırılmasını sağlar. Bütün akışkanlar aynı varsayımla değerlendirilmemelidir.

Kullanılmış cihazın bakım görmesi yeterli midir?

Hayır. Ürünün ithalat şartları, mevcut durumu ve teknik belgeleri ayrıca incelenmelidir. Bakım yapılması bu işlemlerin yerine geçmez.

Gümrükten teslim alınan cihaz doğrudan kullanılabilir mi?

Kurulum ve devreye alma ayrıca planlanmalıdır. Gümrük işlemlerinin tamamlanması, kullanım için gereken bütün hazırlıkların tamamlandığını göstermez.

Isıtma ve soğutma cihazları için taşıma, depolama, gümrükleme veya dış ticaret desteği arayanlar ile bu alanlarda hizmet verenler, Nakliyatilan.com’a üye olarak ilan verebilir. İhtiyaçlarını ve hizmet kapsamlarını açıklayarak platformdaki iletişim seçenekleri üzerinden birbirleriyle bağlantı kurabilirler.