Boya ve kaplama ürünleri gümrükleme işlemlerinde ürünün bileşimi, kullanım amacı ve sunuluş biçimi birlikte değerlendirilmelidir. Su bazlı boya, solvent bazlı kaplama, toz boya, vernik ve farklı bileşenlerle kullanılan sistemler aynı ürün değildir. Reçine yapısı, çözücü içeriği ve teknik işlev gibi özellikler sınıflandırmayı ve işlem hazırlığını etkileyebilir. Bu nedenle yalnızca “boya” açıklamasıyla belge listesi veya maliyet hesabı oluşturulmamalıdır.
İthalat ve ihracatta gerekli belgeler; ürünün teknik niteliğine, GTİP’ine, menşeine, ticaret yapılan ülkeye ve uygulanacak gümrük rejimine göre değişebilir. Gümrük işlemleri, kimyasal mevzuat değerlendirmesi ve taşıma şartları ayrı fakat bağlantılı başlıklardır. Satın alma öncesinde teknik bilgilerle ticari belgelerin birlikte incelenmesi yararlıdır.
Boya ve kaplama ürünleri gümrükleme kapsamı
Bu alan; dekoratif boyaları, endüstriyel kaplamaları, vernikleri, astarları ve farklı yüzeylere uygulanan koruyucu ürünleri kapsayabilir. Ancak aynı yüzeyde kullanılmaları, bütün ürünlerin aynı tarife veya kontrol şartlarına tabi olduğunu göstermez. Ürünün işlevi ve kimyasal yapısı açıklanmalıdır.
Hazır boya ile boya üretiminde kullanılan pigment, reçine veya diğer hammaddeler birbirinden ayrılmalıdır. Benzer biçimde tiner, temizleyici ve sertleştirici gibi yardımcı ürünler yalnızca boya siparişiyle birlikte gönderildikleri için aynı ürün tanımı altında bırakılmamalıdır.
Sıvı, toz veya aerosol biçiminde sunuluş da belirtilmelidir. Birden fazla bileşenden oluşan sistemlerde her ambalajın içeriği ve sistemdeki görevi açıklanmalıdır. Setin ticari tanımıyla bileşenlerin teknik bilgileri arasında bağlantı kurulmalıdır.
Sipariş öncesinde teknik dosya hazırlığı
Bileşim ve kullanım amacı, dosyanın temel bilgileridir. Ticari ürün adı veya renk kodu, malzemenin gerçek niteliğini açıklamak için yeterli olmayabilir. Üreticinin teknik bilgi formu ve mevcut güvenlik belgeleri satın alınan ürünle eşleştirilmelidir.
- Ürünün boya, vernik, astar veya başka bir kaplama olduğu belirtilmelidir.
- Bağlayıcı, çözücü ve ilgili bileşim bilgileri hazırlanmalıdır.
- Su bazlı, solvent bazlı veya farklı bir yapıda olduğu açıklanmalıdır.
- Sıvı, toz veya aerosol biçimi kaydedilmelidir.
- Uygulanacağı yüzey ve kullanım amacı belirtilmelidir.
- Çok bileşenli sistemlerde her bileşen ayrı tanımlanmalıdır.
- Ambalaj türü, net miktar ve paket sayısı kontrol edilmelidir.
Aynı ürün ailesindeki farklı formüllerin aynı belgelerle değerlendirilebileceği varsayılmamalıdır. Renk veya katkı değişikliğinin bileşime etkisi varsa tedarikçiden açıklama istenmelidir. Formül değişikliği yapılan siparişlerde teknik dosya da güncellenmelidir.
İthalat sürecinin temel aşamaları
İthalat hazırlığında ürünün teknik niteliği ve tarife sınıflandırması incelenir. Ardından ilgili izin, kontrol ve diğer işlem şartları araştırılır. Taşıma rezervasyonu, ürünün gerçek özellikleri ve taşıyıcının kabul koşulları bilinerek yapılmalıdır.
- Ürün ve bileşen listesi netleştirilir.
- Teknik bilgiler üzerinden GTİP değerlendirmesi yapılır.
- Ürüne ve menşeye bağlı ithalat önlemleri araştırılır.
- İlgili kimyasal mevzuat ve kontrol kapsamları incelenir.
- Ticari belgelerle teknik bilgiler eşleştirilir.
- Varış, gümrük işlemleri ve uygun teslim organizasyonu koordine edilir.
Serbest dolaşıma giriş; ilgili ticaret politikası önlemleri, diğer ithalat işlemleri ve kanunen ödenmesi gereken vergilerle bağlantılıdır. Ürünün Türkiye’ye ulaşması, doğrudan depoya veya uygulama sahasına teslim edilebileceği anlamına gelmez. Belge incelemesi ve ürün kontrolü ihtimali tedarik takviminde dikkate alınmalıdır.
GTİP sınıflandırmasında dikkat edilecekler
Boya ve kaplama sektörünün tamamına tek bir GTİP atanamaz. Ürünün bileşimi, bağlayıcı sistemi, sunuluş biçimi ve işlevi ilgili tarife kaynaklarıyla birlikte incelenmelidir. Yalnızca “endüstriyel boya” veya “koruyucu kaplama” ifadesi kesin sınıflandırma için yeterli değildir.
Tedarikçinin yabancı faturada belirttiği tarife kodu yardımcı olabilir; ancak Türkiye açısından tek başına bağlayıcı değildir. Teknik bilgi formu ve bileşim açıklaması gerçek ürünü tanımlamalıdır. Belirsizlik varsa yetkili bölge müdürlüklerinden Bağlayıcı Tarife Bilgisi alınması seçeneği değerlendirilebilir.
Çok bileşenli ürünlerde ana malzeme ve yardımcı bileşenlerin birlikte sunuluşu açıklanmalıdır. Sertleştirici veya seyrelticinin her durumda ana ürünle aynı kodda işlem göreceği varsayılmamalıdır. Değerlendirme, setin gerçek içeriği ve ilgili tarife kuralları üzerinden yapılmalıdır.
Güvenlik bilgi formu ve teknik belgeler
Belge ve ürün eşleşmesi, kimyasal karışım niteliğindeki kaplamalarda önemlidir. Güvenlik bilgi formunun satın alınan ürünü ve ilgili formülü kapsadığı kontrol edilmelidir. Farklı bileşene ait belgenin bütün sistem için yeterli olduğu kabul edilmemelidir.
Teknik bilgi formu uygulama özelliklerini açıklayabilir; analiz belgesi ise belirli partiye ilişkin veriler içerebilir. Güvenlik bilgi formu bunlarla aynı işlevde değildir. Her belgenin hangi amaçla kullanılacağı dosyada ayrılmalıdır.
Güvenlik bilgi formu, ithalat izninin veya ticari faturanın yerine geçmez. Taşıma için gereken diğer belgelerle de aynı kabul edilmemelidir. Gereklilik, hazırlanma koşulları ve güncellik ilgili ürün ve mevzuat kapsamında doğrulanmalıdır.
Kimyasal mevzuat ve ürüne bağlı kontroller
Boya ve kaplamalarda bütün ürünler için tek bir izin listesi bulunmaz. Bileşim, kullanım amacı ve ilgili düzenleme kapsamı birlikte değerlendirilmelidir. Ticaret Bakanlığının açıklamalarında belirli kimyasallar için çevresel kontrol, kısıtlama veya yasaklama başlıkları bulunmaktadır.
Bir bileşenin belirli bir kontrol listesinde yer alıp almadığı araştırılmalıdır. Yalnızca ticari ürün adına bakılarak kapsam dışında olduğu söylenmemelidir. Gerektiğinde bileşen bilgileri ilgili yetkili kurumla değerlendirilmelidir.
Kimyasalların kaydı, sınıflandırılması, etiketlenmesi ve kısıtlanması yönünden uygulanabilecek yükümlülükler ayrıca incelenmelidir. KKDİK ve SEA kapsamındaki değerlendirmeler ürünün gerçek yapısı üzerinden yapılmalıdır. Güncel koşullar doğrulanmadan kesin kayıt süresi, miktar eşiği veya genel muafiyet iddiası verilmemelidir.
CE işareti bütün boya ve kaplamalar için genel bir ithalat izni değildir. Ürünün belirli bir teknik işlev veya kullanım amacı taşıması hâlinde ilgili düzenleme kapsamı ayrıca araştırılmalıdır. Ticari performans raporuyla resmî uygunluk belgesi birbirinin yerine görülmemelidir.
Özel kullanım iddialarını doğrulamak
Yangına dayanım, antibakteriyel etki, gıda ile temas veya başka özel kullanım iddiaları ayrı değerlendirme gerektirebilir. Satıcının tanıtım metni, bu iddiaların ilgili mevzuat ve belgeler bakımından doğrulandığını tek başına göstermez.
Ürünün gerçek amacıyla pazarlama açıklamaları tutarlı olmalıdır. Bir kaplamanın yalnızca yüzeyi korumasıyla başka bir özel işlev sunduğunun iddia edilmesi aynı kapsam olmayabilir. İlgili kontrol ve yetkili kurum ürüne göre araştırılmalıdır.
Alıcının proje şartnamesinde istediği testler de açıklanmalıdır. Ancak her ticari test, bütün boya ithalatlarında zorunlu resmî belge olarak sunulmamalıdır. Sipariş kabul şartlarıyla gümrük ve ürün mevzuatı yükümlülükleri ayrı izlenmelidir.
Ticari belgeler menşe ve gümrük kıymeti
Fatura, taşıma belgesi ve çeki listesi satışın ve sevkiyatın bilgilerini gösterir. Analiz, güvenlik, izin ve uygunluk belgeleri farklı amaçlara hizmet edebilir. Bütün belgeler her üründe aynı şekilde zorunluymuş gibi sıralanmamalıdır.
- Faturada açıklayıcı ürün tanımı, ürün kodu, miktar ve bedel kontrol edilmelidir.
- Çok bileşenli sistemlerin içeriği belgelerde anlaşılır olmalıdır.
- Litre, kilogram ve ambalaj adedi gibi birimler açıkça belirtilmelidir.
- Net miktarla ambalaj dahil brüt ağırlık ayrılmalıdır.
- Taşıma belgesi gerçek sevkiyat bilgilerini yansıtmalıdır.
Menşe ülkesiyle sevk ülkesi ayrılmalıdır. A.TR Dolaşım Belgesi, Gümrük Birliği kapsamındaki ticarette serbest dolaşım durumunu gösterir; menşe belgesi değildir. EUR.1 ise ilgili tercihli ticaret anlaşmasının kurallarına göre kullanılan bir menşe ispat belgesidir. Uygun belge ülke ve işlem şartlarına göre belirlenmelidir.
Gümrük kıymeti hazırlanırken satış faturasıyla teslim koşulları birlikte incelenir. Navlun ve sigorta giderlerinin satış bedeline dahil olup olmadığı açıklanmalıdır. Vergiler ve diğer mali önlemler ürünün kesin GTİP’i, menşei ve güncel düzenlemeler üzerinden değerlendirilmelidir.
Dosya hazırlığında destek arayanlar, Nakliyatilan.com üzerinden gümrükleme ve dış ticaret hizmetleri sunanlarla bağlantı kurabilir. Platform, hizmet arayanlarla hizmet sağlayıcıları buluşturur. İşlemi üstlenecek kişinin veya kuruluşun yetkisi ve sorumluluk kapsamı doğrudan doğrulanmalıdır.
Boya ve kaplama ürünleri ihracatı
Türkiye’den çıkış işlemleriyle hedef ülkenin ithalat şartları ayrı değerlendirilmelidir. İhracat beyannamesindeki gönderici, alıcı, kıymet, tarife, menşe ve taşıma bilgileri belgelerle tutarlı olmalıdır. Ürüne uygulanabilecek ihracat kontrolleri sevkiyat öncesinde araştırılmalıdır.
Hedef ülkenin kimyasal kayıt, etiketleme, bileşim veya özel kullanım şartları ilgili ülkenin yetkili kurumlarından doğrulanmalıdır. Türkiye’de kullanılan belgenin başka ülkede aynı biçimde kabul edileceği varsayılmamalıdır. Belgeleri hangi tarafın hazırlayacağı yükleme öncesinde netleştirilmelidir.
Renk numunesi veya deneme ürünü gönderiminde de gerçek bileşim ve miktar açıklanmalıdır. Bedelsiz veya küçük miktarlı gönderimin bütün kontrollerden muaf olduğu düşünülmemelidir. Varsa istisnalar ilgili işlem kapsamında doğrulanmalıdır.
Ambalajlama taşıma ve depolama
Taşıma sınıflandırması, ürünün gerçek özellikleri üzerinden değerlendirilmelidir. Bütün solvent bazlı ürünlerin aynı taşıma şartlarına sahip olduğu veya bütün su bazlı boyaların kontrol gerektirmediği söylenmemelidir. Toz ve aerosol ürünler de kendi özellikleriyle incelenmelidir.
Ambalajın ürünle uyumu, kapatma yöntemi ve yükün sabitlenmesi planlanmalıdır. Sıcaklık, nem ve saklama koşulları üreticinin talimatlarına göre belirlenmelidir. Çok bileşenli sistemlerde ambalajların karışmasını önleyecek ürün ve parti takibi yapılmalıdır.
Nakliyatilan.com üzerinden nakliyat firmaları ile görüşürken ürünün teknik tanımı, mevcut güvenlik bilgileri, ambalaj türü ve miktarı paylaşılmalıdır. Taşıyıcının kabul koşulları yükleme öncesinde açıklığa kavuşturulmalıdır. Birlikte yükleme ve depolama uygunluğu da değerlendirilmelidir.
Ürün durumu maliyet ve hizmet seçimi
İade edilmiş, bozulmuş veya atık niteliği taşıyabilecek boya ve kaplamalar yeni ürünlerle aynı varsayımla ele alınmamalıdır. Ürünün gerçek durumu ve gönderim amacı açıklanmalıdır. Varsa çevresel işlem şartları ayrıca araştırılmalıdır.
Toplam maliyeti vergiler, taşıma kabul şartları, ambalaj, depolama ve kontrol işlemleri etkileyebilir. Tekliflerde dahil olan giderlerle ayrıca doğabilecek kalemler ayrılmalıdır. Yalnızca ambalaj başına ürün fiyatına bakılarak toplam ithalat maliyeti hesaplanmamalıdır.
Platformdaki nakliyat ilanları incelenirken ilgili ürün grubuyla çalışma deneyimi araştırılabilir. Hizmet sağlayıcıya teknik dosyanın nasıl inceleneceği, eksik belgeleri kimin takip edeceği ve teklifin hangi aşamaları kapsadığı sorulmalıdır. Kesin süre vaadi yerine koşulları açıklanmış bir takvim istenmelidir.
Sık sorulan sorular
Su bazlı ve solvent bazlı boyalar aynı GTİP ile işlem görür mü?
Otomatik olarak aynı kabul edilemez. Bileşim, bağlayıcı yapı ve ilgili tarife kuralları birlikte incelenmelidir.
Sertleştirici ana boyanın belgesiyle değerlendirilebilir mi?
Belgenin kapsamı incelenmeden böyle bir sonuç çıkarılmamalıdır. Her bileşenin teknik bilgileri açıklanmalıdır.
Güvenlik bilgi formu ithalat izninin yerine geçer mi?
Hayır. Belgelerin işlevleri farklıdır. Ürüne bağlı izin ve diğer kontroller ayrıca değerlendirilmelidir.
Su bazlı boya her durumda standart yük müdür?
Yalnızca su bazlı tanımından hareketle karar verilmemelidir. Gerçek ürün özellikleri ve taşıma kuralları incelenmelidir.
Özel performans iddiası gümrük dosyasını etkileyebilir mi?
Etkileyebilir. Ürünün kullanım amacı ve ilgili düzenleme kapsamı araştırılmalı, iddiaların dayanakları değerlendirilmelidir.
Boya ve kaplama ürünleri için taşıma, depolama, gümrükleme veya dış ticaret desteği arayanlar ile bu alanlarda hizmet verenler, Nakliyatilan.com’a üye olarak ilan verebilir. İhtiyaçlarını ve hizmet kapsamlarını açıklayarak platformdaki iletişim seçenekleri üzerinden birbirleriyle bağlantı kurabilirler.

