Bedelsiz İhracat ve Numune Gönderimi Rehberi

Bedelsiz İhracat ve Numune Gönderimi Rehberi

Bedelsiz ihracat, eşya karşılığında yurt dışından ödeme yapılmaksızın mal çıkarılmasına ilişkin uygulamadır. Numune gönderimi ise ürünün değerlendirilmesi, tanıtılması veya sipariş hazırlığı gibi amaçlarla yapılabilir. Bu iki kavram bazı işlemlerde örtüşse de aynı anlama gelmez. Her bedelsiz gönderi numune olmadığı gibi, her numunenin mutlaka ücretsiz gönderilmesi de gerekmez.

Bedelsiz ihracat ve numune gönderimi hazırlığında önce gönderinin amacı, ürünün niteliği, miktarı ve geri dönüp dönmeyeceği belirlenmelidir. Ardından Türkiye’den çıkış işlemleriyle alıcı ülkenin giriş koşulları ayrı araştırılmalıdır. Paketin üzerine “numune” yazılması, bütün gümrük ve vergi işlemlerini kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Bedelsiz İhracat Nedir?

Bedelsiz İhracata İlişkin Tebliğ, karşılığında yurt dışından ödeme yapılmadan gerçekleştirilen belirli mal çıkışlarını düzenler. Ticari teamüllere uygun miktardaki numuneler, reklam ve tanıtım malları ile belirli garanti parçaları kapsamda değerlendirilebilen örnekler arasındadır.

Bedelsiz gönderim amacı, belgelerde açıkça anlatılmalıdır. Ürün tanıtımı, garanti kapsamında parça gönderimi veya başka bir gerekçe aynı açıklamayla geçiştirilmemelidir. Gönderinin Tebliğ kapsamındaki yerini belirlerken olayın gerçek niteliği esas alınmalıdır.

Satış yapılmış ancak müşteri henüz ödeme yapmamışsa bu durum, işlemi otomatik olarak bedelsiz ihracata dönüştürmez. Vadeli satışla karşılıksız gönderiyi birbirinden ayırın. Ticari sözleşme, fatura ve beyan bilgilerinin aynı işlemi anlatmasını sağlayın.

Numune ile Bedelsiz Ürün Arasındaki Fark

Numune değerlendirmesinde eşyanın temsil ettiği ürün, sunuluş biçimi ve miktarı önem taşır. Ticari miktarda ürüne yalnızca numune adı verilmesi yeterli değildir. Gönderinin neden gerektiği ve hangi değerlendirmede kullanılacağı açıklanabilmelidir.

Örneğin müşterinin renk ve dokuyu inceleyeceği kumaş parçalarıyla satışa hazır çok sayıda tekstil ürünü aynı şekilde ele alınmamalıdır. Benzer biçimde bir bağlantı parçasının uyum kontrolü için gönderilmesiyle düzenli tüketim ihtiyacını karşılayacak parti gönderimi farklıdır.

Numune ücretinin tahsil edilmesi kararlaştırılmışsa işlemi buna uygun hazırlayın. Numune bedeli, taşıma bedeli ve ileride verilecek siparişten mahsup edilecek tutarlar varsa sözleşmede ayrı gösterin. Kullanılan ticari ifadeler ödeme ilişkisindeki belirsizliği gizlememelidir.

Gönderimden Önce Yanıtlanması Gereken Sorular

  • Ürün tanıtım, değerlendirme, test veya garanti amacıyla mı gönderiliyor?
  • Eşya bedeli tahsil edilecek mi?
  • Miktar, açıklanan amaçla uyumlu mu?
  • Ürün alıcıda kalacak mı, tüketilecek mi veya geri dönecek mi?
  • Alıcı ülkede ürüne bağlı izin ya da kayıt gerekiyor mu?
  • Taşıma ve varış giderlerini hangi taraf karşılayacak?

Bu soruların yanıtlarını alıcıyla yazılı netleştirin. Numunenin hangi sipariş veya proje için istendiğini gösteren yazışmaları saklayın. Aynı üründen tekrar gönderim yapılacaksa önceki gönderilerle yeni ihtiyacın ilişkisini de açıklayın.

Ürün Örnekleriyle Numune Hazırlığı

Tekstil, hazır giyim ve ayakkabı

Kumaş kartelası, iplik örneği, model değerlendirmesi için hazırlanan giysi veya ayakkabı farklı numune örnekleridir. Bileşim, renk, beden, ölçü ve model bilgilerini açıkça yazın. Birden fazla model gönderiliyorsa her parçayı ilgili ürün referansıyla eşleştirin.

Müşterinin yalnızca malzemeyi mi yoksa bitmiş ürünü mü değerlendireceğini belirleyin. Bu ayrım, gönderilecek miktarın ve ambalajın planlanmasını kolaylaştırır. Bütün tekstil numunelerine tek GTİP uygulanacağını varsaymayın.

Makine parçaları ve elektronik bileşenler

Bağlantı elemanı, işlenmiş metal parça, sensör veya kontrol bileşeni gönderiminde teknik çizim, model ve kullanım amacı yararlı olabilir. Alıcının ölçü kontrolü, montaj denemesi veya performans değerlendirmesi yapacağı açıklanmalıdır.

Test sırasında ürün zarar görecek ya da tüketilecekse bunu önceden öğrenin. Geri dönmesi beklenen pahalı bir cihazla alıcıda kalacak küçük bir parça için aynı işlem planını kullanmayın.

Gıda, kozmetik ve kimyasal ürünler

Bu gruplarda “numune” açıklamasıyla bütün giriş koşullarının kalktığını düşünmeyin. İçerik, kullanım amacı, ambalaj ve hedef ülke kuralları ayrıca araştırılmalıdır. Gıdada saklama koşulları, kozmetikte ürün bileşimi, kimyasal üründe taşıma özellikleri hazırlığı etkileyebilir.

Belirli bir sertifikanın gerekip gerekmediği ürün ve ülke özelinde doğrulanmalıdır. Her gönderiye sağlık sertifikası, uygunluk belgesi veya aynı izin listesini eklemek doğru bir yöntem değildir.

İzin, Başvuru ve Beyan Yolu Nasıl Belirlenir?

Bedelsiz ihracatta başvuru ve izin yolu, gönderinin kapsamına ve değerine göre değerlendirilir. İşlem için ilgili gümrük idaresi veya ihracatçı birliği nezdinde yapılması gereken hazırlıklar bulunabilir. Güncel yetki ve başvuru koşullarını yüklemeden önce kontrol edin.

İhracı yasak malın bedelsiz gönderilmesi de serbest değildir. İhracı ön izne bağlı ürünlerde ilgili izin koşulları ayrıca değerlendirilir. Bedelsiz gönderiyi, ürün kısıtlamalarını aşmak için kullanılabilecek bir yol olarak görmeyin.

Hazırlık sırasında gümrükleme ve dış ticaret hizmetleri sağlayıcılarına ürün dosyasını, gönderim gerekçesini ve ödeme durumunu birlikte iletin. Yalnızca koli sayısını paylaşmak, uygun işlem yolunun belirlenmesi için yeterli olmayabilir.

Hızlı Kargo ve Basitleştirilmiş Beyan

Uygun gönderilerde yetkili posta veya hızlı kargo operatörlerinin beyan hizmetleri değerlendirilebilir. Ancak her numunenin aynı yöntemle gönderilebileceğini varsaymayın. Güncel kapsam, miktar, değer ve ürüne bağlı koşullar operatörle ve resmî düzenlemelerle kontrol edilmelidir.

Bakanlığın posta ve hızlı kargo düzenlemelerinde değişiklikler yapılabildiğinden eski ağırlık ve değer sınırlarını kontrol etmeden kullanmayın. Türkiye’ye gelen numuneler için düzenlenmiş kolaylıkları da Türkiye’den çıkan gönderilere veya hedef ülkeye doğrudan uygulamayın.

Taşıma rezervasyonu öncesinde operatörden hangi beyan yönteminin kullanılacağını, hangi belgelerin istendiğini ve hizmetin kapsamını öğrenin. Paketin teslim alınmasıyla gümrük işlemlerinin uygun biçimde tamamlanmasını ayrı takip edin.

Bedelsiz Gönderide Ürün Değeri Nasıl Gösterilir?

Tahsilat ile eşya değeri farklı konulardır. Alıcıdan ürün bedeli alınmaması, eşyanın ekonomik değerinin bulunmadığı anlamına gelmez. Belgelere gerekçesiz sıfır veya sembolik tutar yazmak yerine beyan için gereken değer bilgisini uygun dayanaklarla hazırlayın.

Ürünün maliyet, liste fiyatı veya başka bir kayıtla açıklanabilen değeri bulunabilir. Hangi verinin kullanılacağı ilgili işlem ve beyan koşullarıyla değerlendirilmelidir. Fatura açıklaması, ödeme durumu ve beyan edilen değer birbiriyle çelişmemelidir.

Taşıma ücretinin alıcıdan tahsil edilmesi planlanıyorsa bunu da ayrıca belirtin. Eşya bedeliyle taşıma bedelini tek ve belirsiz bir tutar altında bırakmayın.

Belge Dosyası Nasıl Hazırlanmalı?

Ticari belgelerle ürüne veya işleme bağlı izinleri iki ayrı grupta takip edin. Fatura veya işlemi açıklayan uygun belge, çeki listesi ve taşıma kaydı gönderinin içeriğini ortaya koyar. Gereklilikleri seçilen beyan yoluna göre belirleyin.

  • Gönderici ve alıcının doğru unvan ve adresleri
  • Ürünün açık adı ve teknik tanımı
  • Model, bileşim veya ürün referansı
  • Miktar, ölçü birimi ve ağırlık bilgileri
  • Değer ve para birimi
  • Bedelsiz gönderim veya numune amacı
  • Gerektiğinde sipariş, garanti veya değerlendirme yazışmaları

GTİP ve menşe bilgilerini de ürünün gerçek özelliklerine göre değerlendirin. Aynı firmadan gönderilen bütün numunelere tek kod vermeyin. Gönderinin küçük olması, yanlış tanım veya sınıflandırmayı önemsiz hâle getirmez.

Hedef Ülke Kontrollerini Ayrı Yapın

Türkiye’den çıkış işleminin tamamlanması, numunenin alıcı ülkede kabul edileceğini göstermez. Ürünün giriş koşulları o ülkenin resmî gümrük ve yetkili ürün kurumlarından doğrulanmalıdır. Alıcının “sorun olmaz” açıklamasını tek dayanak olarak kullanmayın.

Alıcının ithalat işlemlerini yapabilecek durumda olup olmadığını öğrenin. Varıştaki vergi, hizmet ve depolama giderlerini kimin üstleneceğini kararlaştırın. Bedelsiz gönderim, hedef ülkede otomatik vergi muafiyeti anlamına gelmez.

Bu rehber Türkiye’den numune çıkışına odaklanır. Yurt dışından Türkiye’ye numune getirilmesi ayrı bir ithalat işlemidir. Türkiye’deki numune kolaylıklarının şartlarıyla yabancı ülkelerin uygulamaları birbirine karıştırılmamalıdır.

Geri Dönecek Numuneleri Nasıl Planlamalı?

Alıcıda kalacak ürünle sergileme veya değerlendirme sonrasında geri dönecek cihazı baştan ayırın. Geri dönüş bekleniyorsa uygun geçici ihracat yolu ve varsa ATA Karnesi gibi seçenekler ayrıca araştırılmalıdır. Her numunenin kesin bedelsiz ihracat olarak gönderilmesi uygun olmayabilir.

Seri numarası, fotoğraf ve aksesuar listesi gibi kayıtları çıkıştan önce hazırlayın. Dönüşte ürünün tanımlanabilmesini ve ilgili çıkış kaydıyla eşleştirilmesini planlayın. Kullanım veya test sırasında değişiklik olacaksa bunu da işlem hazırlığında açıklayın.

Ambalajlama ve Taşıma Planı

Numune, müşterinin ürün kalitesini değerlendireceği ilk örnek olabilir. Koruyucu ambalajı ürünün niteliğine göre seçin. Kumaşta kirlenme ve nem, seramikte kırılma, metalde korozyon ve elektronik üründe darbe risklerini değerlendirin.

Teklif aldığınız nakliyat firmaları ile paket ölçülerini, ağırlığı ve özel taşıma özelliklerini paylaşın. Sıvı, pil içeren cihaz veya kimyasal örneklerde taşıma kabul koşullarını ayrıca öğrenin. “Küçük paket” ifadesi teknik bilgilerin yerini tutmaz.

Maliyet ve Süreyi Etkileyen Unsurlar

Toplam gönderim maliyeti; numunenin hazırlanması, ambalaj, taşıma, belge işlemleri ve varış giderleriyle oluşabilir. Ürün ücretsiz verilse bile bu kalemler bütçede yer almalıdır. Geri dönüş planlanıyorsa dönüş taşımasını da hesaba katın.

Belge eksikliği, hedef ülke kontrolü, taşıma bağlantısı veya alıcının işlem hazırlığı süreyi etkileyebilir. Sabit teslim günü veya garantili gümrük sonucu vermeyin. Bedelsiz ihracatı, ihracat desteklerinin otomatik olarak uygulanacağı bir işlem gibi değerlendirmeyin.

Sık Yapılan Hatalar ve Hizmet Seçimi

  • Her bedelsiz ürünü numune olarak tanımlamak
  • Ticari miktardaki malı yalnızca numune etiketiyle göndermek
  • Eşya değerini gerekçesiz sıfır göstermek
  • Türkiye’deki kolaylıkları hedef ülkeye uygulamak
  • Geri dönecek ürünün çıkışını plansız yapmak
  • Varış giderlerini alıcıyla konuşmamak
  • Eski beyan sınırlarını güncel kontrol yapmadan kullanmak

İhtiyacınızı nakliyat ilanları üzerinden duyururken ürün grubunu, miktarı, varış ülkesini ve gönderim amacını açıklayabilirsiniz. Nakliyatilan.com hizmet arayanlarla sağlayıcıları buluşturan bir ilan platformudur. Sağlayıcının yetkisini ve sunacağı hizmet kapsamını doğrudan değerlendirin.

Bedelsiz İhracat ve Numune Hakkında Sorular

Numune mutlaka ücretsiz mi gönderilir?

Hayır. Ücretli numune de olabilir. Ödeme ilişkisi gerçek ticari koşullara uygun belgelenmelidir.

Bedelsiz gönderide değer yazmak gerekir mi?

Bedel tahsil edilmemesi değer bilgisini gereksiz kılmaz. Beyana uygun değer ve dayanağı hazırlanmalıdır.

Paketin üzerine numune yazmak yeterli mi?

Hayır. Eşyanın niteliği, miktarı, sunuluşu ve kullanım amacı birlikte değerlendirilir.

Alıcı ülkede vergi çıkabilir mi?

Çıkabilir. Hedef ülkenin muafiyet ve ithalat koşulları ayrıca doğrulanmalıdır.

Geri dönecek cihaz nasıl gönderilmeli?

Uygun geçici çıkış yolu ve dönüş kayıtları önceden planlanmalıdır. Kesin bedelsiz ihracat otomatik tercih edilmemelidir.

Bedelsiz ihracat, numune gönderimi, dış ticaret belge hizmetleri veya uluslararası taşıma desteği arayanlar ile ilgili alanlarda hizmet verenler, Nakliyatilan.com’a üye olarak ilan verebilir. Platformdaki iletişim seçenekleri üzerinden bağlantı kurarak ihtiyaçlarını ve çalışma koşullarını görüşebilir.