Yurt dışından Türkiye’ye araç taşıma hizmeti; aracın bulunduğu adresten veya terminalden teslim alınması, uygun taşıma yöntemiyle sevk edilmesi ve Türkiye’de belirlenen noktada teslim edilmesini kapsayabilir. Ancak nakliye organizasyonu ile aracın Türkiye’ye hangi işlem kapsamında girebileceği ayrı değerlendirilmelidir. Taşıyıcı seçmeden önce aracın hukuki durumu, teknik özellikleri ve teslim beklentisi açıklığa kavuşturulmalıdır.
Kendi aracını göndermek isteyen kişiler ve araç sevkiyatı planlayan işletmeler, uluslararası araç taşıma hizmetleri araştırmasında taşıma bedelinin yanında gümrük işlemlerini, teslim noktalarını ve sorumluluk dağılımını da karşılaştırmalıdır. Aracın Türkiye’ye ulaştırılması, otomatik olarak ithal edilebileceği veya karayolunda kullanılabileceği anlamına gelmez.
Önce Aracın Türkiye’ye Giriş Amacını Belirleyin
Hizmet talebinin ilk aşaması, aracın Türkiye’ye neden getirileceğini belirlemektir. Yabancı plakalı bir aracın geçici olarak getirilmesi, şartları sağlayan kişinin kesin dönüş kapsamında araç ithali ve işletmelerin ticari araç ithalatı aynı işlem değildir. Yurt dışında bulunan Türk plakalı bir aracın geri getirilmesi de kendi durumuna göre incelenmelidir.
Gümrük uygunluğu, taşıma rezervasyonundan önce kontrol edilmelidir. Aracın mülkiyetinin size ait olması, Türkiye’ye giriş ve kullanım koşullarını tek başına karşılamaz. Başkasına ait, kiralık, şirket üzerine kayıtlı veya finansman ilişkisi bulunan araçlarda temsil ve mülkiyet belgeleri ayrıca değerlendirilmelidir.
Yabancı Plakalı Aracın Geçici Girişi
Ticaret Bakanlığının turistik kolaylıklar kapsamındaki açıklamalarında, yurt dışında yerleşiklik ve taşıta ilişkin hak sahipliği gibi koşullar bulunur. Türkiye’de yerleşik olmakla yurt dışında yerleşik olmak aynı şekilde değerlendirilmez. Aracı bir nakliye firmasına teslim etmek bu koşulların yerine geçmez.
Geçici giriş planlanıyorsa aracın taşıyıcı üzerinde gelmesi, hak sahibinin seyahat düzeni ve temsil biçimi birlikte ele alınmalıdır. İşlemin nasıl yürütüleceğini ilgili gümrük idaresinden doğrulayın. Taşıyıcının verdiği teslim tarihiyle kişinin giriş ve işlem planını birbirinden bağımsız oluşturmayın.
Kesin Dönüş ve Kesin İthalat
Türkiye’ye kesin dönüş yapılması, herkesin yurt dışındaki aracını aynı koşullarla ithal edebileceği anlamına gelmez. Bedelsiz nakil vasıtası ithali, hak sahibi ve araç bakımından özel koşulları bulunan bir uygulamadır. Bu ifade, aracın bütün vergi ve işlem giderlerinden muaf olduğunu da göstermez.
Kesin ithalat düşünülüyorsa kişisel durum, aracın niteliği, sahiplik geçmişi ve başvuru koşulları yetkili kurumların güncel düzenlemeleri üzerinden incelenmelidir. Ticari sevkiyatlarda da taşıma sözleşmesi, ithalat uygunluğu veya tescil garantisi olarak değerlendirilmemelidir.
Taşıma Teklifi İçin Hangi Bilgiler Hazırlanmalı?
Firmaların aynı ihtiyaca teklif verebilmesi için araç ve güzergâh bilgilerini tutarlı biçimde paylaşın. Yalnızca araç türü veya model bilgisiyle kesin yükleme planı yapılmasını beklemeyin. Aksesuarlar, modifikasyonlar ve çalışma durumu uygun taşıma ekipmanını etkileyebilir.
- Aracın bulunduğu ülke, şehir ve teslim alınacağı yerin erişim koşulları.
- Türkiye’de hedeflenen şehir ve istenen teslim noktası.
- Aracın uzunluğu, genişliği, yüksekliği ve ağırlık bilgisi.
- Yerden yükseklik, tavan aksesuarları ve standart dışı gövde özellikleri.
- Yakıt veya enerji türü ve bilinen teknik sorunlar.
- Motorun çalışması, aracın yuvarlanması, yönlendirilmesi ve fren durumuna ilişkin bilgiler.
- Aracın hazır olacağı tarih ve teslim tarihindeki esneklik.
- Planlanan gümrük işlemi ve araç üzerindeki mülkiyet veya temsil ilişkisi.
Ruhsat, kimlik ve şasi numarası gibi hassas bilgileri herkese açık ilan metnine koymayın. Ayrıntılı belgeleri, işlem için gerekli olduğunda kimliğini ve görevini doğruladığınız muhataplarla güvenli yöntemle paylaşın.
Türkiye’ye Araç Taşıma Seçenekleri
Karayolu ve denizyolu taşımanın ulaşım biçimini; açık ve kapalı oto taşıyıcı aracın taşıma alanını; kapıdan kapıya ve terminal teslimi ise hizmet sınırlarını ifade eder. Bu ayrımlar birbirinin yerine kullanılmamalıdır. Bir sevkiyat, farklı taşıma aşamalarını birlikte içerebilir.
Karayoluyla Taşıyıcı Üzerinde Sevkiyat
Karayolu hizmetinde araç, uygun taşıyıcı üzerinde Türkiye’ye sevk edilir. Teslim alma adresi, sınır işlemlerinin organizasyonu, olası aktarmalar ve Türkiye içindeki dağıtım planı değerlendirilmelidir. Aynı taşıyıcı üzerinde başka araçların bulunup bulunmayacağını ve toplama planının teslim aralığına etkisini sorun.
Doğrudan taşıma ifadesinin neyi kapsadığını açıklığa kavuşturun. Aracın farklı bir taşıyıcıya aktarılması veya geçici bir sahada bekletilmesi planlanıyorsa bu aşamalardaki kayıt ve sorumluluk düzeni önceden belirlenmelidir.
Açık Oto Taşıyıcı Hizmeti
Açık oto taşıyıcıda araç kapalı bir gövde içinde bulunmaz. Dış ortam etkilerine maruz kalma ihtimali, aracın kondisyonu ve taşıma beklentileriyle birlikte değerlendirilmelidir. Düşük yerden yüksekliğe sahip veya ölçüleri standart dışı araçlarda ekipman uygunluğu ayrıca sorgulanmalıdır.
Taşıma kapasitesi yalnızca araç sayısıyla kesinleştirilmemelidir. Araçların boyutları, ağırlıkları ve yerleşim ihtiyacı sevkiyat planını etkiler.
Kapalı Oto Taşıyıcı Hizmeti
Kapalı oto taşıyıcı, aracın kapalı bir taşıma alanında sevk edildiği seçenektir. Dış ortamdan korunmaya önem verilen araçlar için değerlendirilebilir. Ancak kapalı hizmet bütün riskleri ortadan kaldırmaz ve her çıkış noktasında sunulmayabilir.
Kapalı taşımanın yolculuğun tamamını mı yoksa belirli bölümünü mü kapsadığını sorun. Teslim alma, aktarma ve son teslim aşamalarındaki taşıma düzeni de teklifte açıklanmalıdır.
Denizyolunda Konteynerle Taşıma
Konteyner seçeneğinde aracın boyutlarıyla birlikte konteyner kapı açıklığı, iç ölçüler ve profesyonel yükleme alanı değerlendirilir. Konteynere yerleştirme ve sabitleme işlemlerinin kim tarafından yapılacağı belirlenmelidir. Kapalı oto taşıyıcı ile konteyner aynı hizmet değildir.
Konteynerin başka araç veya yüklerle paylaşılıp paylaşılmayacağını doğrulayın. Çıkış limanına sevk, liman işlemleri, Türkiye’de boşaltma ve son teslim organizasyonu ayrı hizmet kalemleri olabilir.
Denizyolunda Ro-Ro Hizmeti
Ro-Ro seçeneğinde aracın gemiye kabulü, ilgili hattın ve işletmenin koşullarına bağlıdır. Her limanda hizmet bulunduğunu veya çalışmayan bütün araçların kabul edildiğini varsaymayın. Aracın teknik durumu rezervasyon öncesinde açıklanmalıdır.
Limanlar arası taşıma ile Türkiye’de adrese teslim farklı kapsamlardır. Terminal teslimi, araç çekme veya taşıyıcı üzerinde iç nakliye ihtiyacı varsa bunların organizasyonu ve giderleri ayrıca değerlendirilmelidir.
Teslim Noktası ve Gümrük İşlemlerini Birlikte Planlayın
Türkiye’de varış şehrinin belirlenmesi tek başına yeterli değildir. Aracın hangi noktada gümrük işlemine alınacağı, işlem sırasında nerede bulunacağı ve hangi koşullarla teslim edileceği açıklığa kavuşturulmalıdır. Gümrük işlemlerinin tamamlanmasıyla taşıma hizmetinin tamamlanması aynı anlama gelmeyebilir.
Teslim kapsamı yazılı olarak tanımlanmalıdır. Liman veya terminal tesliminde aracı kimin alacağı, temsil yetkisinin nasıl belgeleneceği ve teslim randevusunu kimin oluşturacağı belirlenmelidir. Adrese teslimde ise büyük taşıyıcının erişimi ve gerektiğinde alternatif teslim noktası değerlendirilmelidir.
Planlanan varış aralığı; sınır, liman, belge kontrolü ve operasyon koşullarından etkilenebilir. Tahminî takvimle sözleşmedeki kesin teslim taahhüdünü ayırın. İşlem gecikirse bekleme, depolama ve yeniden teslim organizasyonunun nasıl yürütüleceğini sorun.
Firma Seçerken Hangi Noktalar Sorgulanmalı?
nakliyat firmaları ile görüşürken Türkiye’ye benzer araç sevkiyatlarını nasıl organize ettiklerini, hangi ekipmanı kullandıklarını ve işlemin hangi bölümünü üstlendiklerini öğrenin. Sözleşme yaptığınız işletmenin fiilî taşıyıcı mı yoksa taşıma organizatörü mü olduğunu açıklığa kavuşturun.
- İlgili faaliyet için gereken yetki ve belgeler sunulabiliyor mu?
- Alt taşıyıcı, acente veya terminal işletmesi kullanılacak mı?
- Aracın her tesliminde kondisyon kaydı tutuluyor mu?
- Gümrük müşavirliği hizmeti ayrıca mı sağlanıyor?
- Sevkiyat sırasında ulaşılabilecek sorumlu kişi belirlenmiş mi?
- Araç kabulünün reddi veya güzergâh değişikliğinde uygulanacak süreç açıklanmış mı?
Araç Hazırlığı ve Özel Kabul Koşulları
Teknik hazırlıkta üreticinin ilgili araç için yayımladığı kullanım ve taşıma dokümanları esas alınmalıdır. Taşıma modu, anahtar erişimi ve elektronik sistemlerle ilgili gereklilikler araçtan araca değişebilir. Gereken teknik hazırlık yetkin kişiler tarafından yapılmalıdır.
Yakıt seviyesi, şarj oranı, alarm veya akü bağlantısı için bütün taşımalara uygulanacak tek talimat kullanmayın. Taşıyıcının kabul koşullarını üreticinin talimatlarıyla birlikte değerlendirin. Elektrikli araçta batarya uyarısı, kaza hasarı veya bilinen arıza varsa önceden bildirin; yüksek gerilim sistemine müdahale etmeyin.
Çalışmayan araçta yalnızca motor arızasını belirtmek yeterli değildir. Yuvarlanma, direksiyon ve fren sorunlarını ayrı açıklayın. Sızıntılı veya hasarlı aracın kabulü ve gerekli ekipman ayrıca doğrulanmalıdır.
Araç içine kişisel eşya yerleştirilmesinin otomatik olarak kabul edildiğini düşünmeyin. Bazı taşıma işletmeleri bunu sınırlar veya kabul etmez. Kabul edilen eşyada da gümrük beyanı ve sigorta koşulları ayrıca değerlendirilmelidir. Araç taşıma rezervasyonunu ev eşyası sevkiyatının yerine kullanmayın.
Belge ve Sigorta Sorumluluklarını Netleştirin
Gerekli belgeler; giriş işlemine, çıkış ülkesine, mülkiyete ve temsil durumuna göre belirlenir. Ruhsat veya sahiplik belgesi, temsil yetkisi, taşıma evrakı ve gümrük belgelerinin hangi durumda istendiğini doğrulayın. Belgelerin kim tarafından hazırlanacağını ve ne zaman sunulacağını belirleyin.
Taşıyıcının sorumluluğu, aracın mevcut kaskosu ve ayrıca düzenlenebilecek taşıma sigortası farklı kapsamlardır. Kaskonun uluslararası sevkiyatı otomatik olarak karşıladığını varsaymayın. Yükleme, boşaltma, aktarma, limanda bekleme ve Türkiye içindeki son taşıma aşamasının poliçede nasıl ele alındığını kontrol edin.
Teminat, istisna, muafiyet, araç değerinin değerlendirilmesi ve hasar bildirim koşulları ilgili poliçe ve sözleşmeden incelenmelidir. Sadece sigortalı taşıma ifadesiyle yetinmeyin; kapsamı gösteren belgeleri isteyin.
Teklif ve Teslim Kontrolü
Teklifte nakliye bedelini; gümrük vergileri, müşavirlik, tescil, liman, terminal ve depolama giderlerinden ayırın. Yükleme, boşaltma, özel ekipman ve son adrese teslimin dâhil olup olmadığını kontrol edin. En düşük bedel, kapsamlar farklıysa en uygun hizmeti göstermeyebilir.
Kondisyon kaydı için aracın dış ve iç durumunu teslim öncesinde fotoğraflayın. Mevcut çizikler, camlar, jantlar, kilometre bilgisi, anahtarlar ve kabul edilen aksesuarlar teslim tutanağında belirtilmelidir. Türkiye’de teslim alırken aynı kayıt üzerinden kontrol yapın. Yeni hasar veya eksikliği teslim belgesine işletin ve sözleşmedeki bildirim yöntemini izleyin.
Sık Sorulan Sorular
Aracı taşıyıcıyla göndermek geçici giriş hakkı sağlar mı?
Hayır. Taşıma yöntemi, kişinin ve aracın tabi olduğu gümrük koşullarının yerine geçmez. Giriş işlemi rezervasyondan önce doğrulanmalıdır.
Türkiye’ye kesin dönüşte araç mutlaka getirilebilir mi?
Kesin dönüş tek başına yeterli değildir. Uygulanabilecek ithalat düzenlemesinin kişi ve araç bakımından koşulları ayrıca incelenmelidir.
Liman tesliminden sonra aracı hemen kullanabilir miyim?
Fiziksel teslim ile karayolunda kullanım hakkı farklıdır. Aracın işlem durumuna göre gümrük, tescil ve diğer kullanım koşullarının tamamlanması gerekebilir.
Aracını taşıtmak isteyen kişiler, araç sevkiyatı yaptıran işletmeler ve uluslararası araç taşıma hizmeti sunan firmalar Nakliyatilan.com’a üye olabilir. İlan yayımlama aşamasında sunulan uygun kategori ve ilan koşullarını inceleyerek nakliyat ilanları üzerinden ilgili kişilerle iletişim kurabilirler.

