Endüstriyel vana ve armatürlerde uluslararası taşıma, küçük kutulu ürünlerden büyük aktüatörlü vana gruplarına kadar farklı yük biçimlerini kapsar. Türkiye’den ihracatta veya Türkiye’ye ithalatta planlama; gövde ağırlığı, çıkıntılı ekipmanlar, bağlantı yüzeyleri ve üreticinin sevk konumu üzerinden yapılmalıdır. Ürünün nominal çapı veya basınç sınıfı, ambalajlı ölçü ve ağırlık bilgisinin yerine geçmez.
Türkiye’de endüstriyel vana ve tesisat ekipmanı üreticilerinin ihracat faaliyetleri birincil kaynaklarda doğrulanmaktadır. Bu yükler için uluslararası yük taşımacılığı seçilirken vananın tek başına mı, aktüatörle birlikte mi yoksa yardımcı ekipmanlarla takım hâlinde mi gönderileceği açıklanmalıdır. Özellikle büyük gruplarda ağırlık merkezi, dış görünüşten tahmin edilmemelidir.
Kapsam: Hangi Vana ve Armatürler Taşınır?
Bu yazının kapsamı, endüstriyel akışkan sistemlerinde kullanılan vana ve ilgili hat ekipmanlarıdır. Evsel batarya ve dekoratif banyo armatürleri farklı ambalaj ihtiyaçlarına sahiptir. Aynı sevkiyatta bulunan ürünler ayrı paket bilgileriyle tanımlanmalıdır.
Manuel Kumandalı Vanalar
Küresel, kelebek, sürgülü ve glob vanalar kol, el çarkı veya dişli kutusuyla gönderilebilir. Kumanda elemanının dışarı taşması paket ölçülerini etkiler. Kol veya el çarkının taşıma sırasında yük taşıyan destek gibi kullanılmaması gerekir.
Aktüatörlü Vana Grupları
Pnömatik, elektrikli veya hidrolik aktüatörlü vanalarda gövde ve aktüatör birlikte değerlendirilmelidir. Kontrol kutuları, gösterge ve bağlantı hatları korunmalıdır. Aktüatör üzerindeki kaldırma noktalarının komple vana grubuna uygun olduğu varsayılmamalıdır.
Kontrol Vanaları ve Regülatörler
Konumlandırıcı, pilot hat veya ölçüm bağlantıları bulunan ürünlerde küçük bileşenler darbeden korunmalıdır. Paket destekleri bu parçalar üzerine yük bindirmemelidir. Kalibrasyon veya fabrika ayarlarının korunmasına ilişkin özel talimatlar varsa sevk dosyasına eklenmelidir.
Çekvalfler ve Emniyet Vanaları
Çekvalfler, emniyet vanaları ve farklı otomatik çalışan ürünler kendi sevk talimatlarıyla hazırlanmalıdır. Hareketli elemanın hangi konumda tutulacağı veya ek koruma gerekip gerekmediği ilgili modele göre belirlenmelidir. Bütün vanaların açık ya da kapalı gönderilmesi şeklinde ortak bir kural kullanılmamalıdır.
Filtreler, Kondenstoplar ve Yardımcı Armatürler
Pislik tutucular, kondenstoplar, seviye ekipmanları ve diğer hat bileşenleri ayrı paketlerle taşınabilir. Gösterge camı, tahliye bağlantısı veya çıkıntılı parça bulunuyorsa bildirilmelidir. Benzer gövdeli ürünlerin kimlikleri paket listesinde korunmalıdır.
Ayrı Gönderilen Aktüatör ve Aksesuarlar
Aktüatör, dişli kutusu, kontrol elemanı veya montaj seti ana vanadan ayrı sevk edilebilir. Parçaların hangi vana grubuna ait olduğu belirtilmelidir. Sahada birleştirme ve ayar işlemlerinin kimin sorumluluğunda olduğu taşıma hizmetinden ayrı açıklanmalıdır.
Teklif İçin Ölçü ve Ağırlık Bilgileri
Komple grubun brüt ağırlığı, kaldırma ve araç planlamasında esas alınmalıdır. Gövde ağırlığına aktüatör, kumanda ekipmanları, palet ve sandık eklenmelidir. Yalnızca katalogdaki vana ağırlığının paylaşılması eksik değerlendirmeye neden olabilir.
Her paket için boy, en ve yükseklik verilmelidir. El çarkı, aktüatör, bağlantı hattı ve koruyucu çerçeveler dış ölçülere dâhil edilmelidir. Aynı nominal çaptaki farklı vana türleri aynı taşıma hacmine sahip olmayabilir.
Ağırlık merkezi ve izin verilen taşıma konumu özellikle büyük gruplarda açıklanmalıdır. Çizimler ve fotoğraflar değerlendirmeyi destekler; ancak onaylı kaldırma bilgisinin yerine geçmez. Sevk için parça sökülürse teknik dosya güncellenmelidir.
Sevk Konumu Ürüne Göre Belirlenmeli
Vananın sevk sırasında açık, kapalı veya belirli bir ara konumda tutulması ürüne bağlıdır. Gövde ve aktüatörün tasarımı, güvenli konumu ve hareketli parçaların korunması birlikte değerlendirilmelidir. Başka bir vana tipine ait talimat doğrudan uygulanmamalıdır.
Aktüatörün taşıma hazırlığı yetkili teknik kişilerce yapılmalıdır. Varsa basınçlı bağlantılar, enerji kaynağı ve depolanmış enerjiyle ilgili işlemler üreticinin talimatına göre yürütülmelidir. Nakliye ekibi cihazın konumunu veya ayarlarını kendi kararıyla değiştirmemelidir.
Sevk konumunun korunması için aparat veya geçici destek gerekiyorsa bunlar yükleme öncesinde tamamlanmalıdır. Bu elemanların teslimde ne zaman ve kim tarafından çıkarılacağı da belirtilmelidir.
Flanş, Diş ve İç Yüzey Koruması
Bağlantı açıklıklarının korunması, darbe kadar yabancı madde girişini önlemek açısından da önemlidir. Giriş ve çıkış kapakları, ilgili ürünün talimatına göre yerinde tutulmalıdır. Paketleme veya kontrol sırasında çıkarılmış koruyucuların durumu kaydedilmelidir.
Flanşın sızdırmazlık yüzeyi ve dişli bağlantılar uygun şekilde korunmalıdır. Destek veya bağlama elemanları bu yüzeylerde iz oluşturmamalıdır. Koruyucu malzemenin ürünle ve alıcının temizlik beklentisiyle uyumlu olması gerekir.
Vana gövdesinin dışarıdan temiz görünmesi, iç akış yolunun da temiz olduğunu göstermez. Toz, ambalaj artığı ve diğer yabancı maddelerin içeri girmesi önlenmelidir. Özel temizlikle hazırlanmış ürünlerde ambalaj bütünlüğü talimatı ayrıca paylaşılmalıdır.
Aktüatör ve Kontrol Ekipmanlarının Korunması
Aktüatör gövdesi, kontrol kutusu, konumlandırıcı ve ince bağlantı hatları darbeden korunmalıdır. Sandık veya destekler bu bileşenlere yük aktarmamalıdır. Ürünün en sağlam görünen üst bölümü, taşıma desteği olarak kullanılmamalıdır.
Elektrik ve hidrolik bağlantı açıklıklarının koruyucuları kontrol edilmelidir. Geçici depolama uzayacaksa koruma düzeni ilgili üreticinin talimatına göre değerlendirilmelidir. Bütün aktüatörlere aynı kapatma veya bakım yöntemi uygulanmamalıdır.
Üzerine başka paket konulmasına izin verilmeyen ekipmanlar açıkça belirtilmelidir. Dış sandık kullanılması, içindeki aktüatörün üstten baskıya karşı korunduğunu tek başına göstermez. Sandığın taşıma kapasitesi ayrıca bilinmelidir.
Kaldırma Noktaları Nasıl Seçilir?
Üretici kılavuzlarında aktüatöre ait kaldırma elemanlarının yalnızca aktüatör için kullanılabildiği örnekler bulunmaktadır. Komple vana grubunun kaldırılması ayrı talimata dayanmalıdır. El çarkı, kumanda kolu ve kontrol bağlantıları kaldırma noktası kabul edilmemelidir.
Sapan yerleşimi gövdeyi ve ağırlık merkezini dikkate almalıdır. Yükün dönmesi veya yana yatması önlenmelidir. Kullanılacak ekipmanın kapasitesi, ambalaj ve yardımcı parçalar dâhil ağırlığa uygun olmalıdır.
Forkliftle elleçleme yapılacaksa palet veya sandığın buna uygunluğu kontrol edilmelidir. Çatallar ürüne temas etmemeli, yük dengeli desteklenmelidir. Alıcının boşaltma yöntemi sevkten önce teyit edilmelidir.
Palet, Sandık ve İstif Düzeni
Küçük vanalar koli veya kasalar içinde gruplanabilir. Ürünlerin birbirine çarpması ve kaplamaların sürtünmesi önlenmelidir. Farklı ürün kodları aynı ambalajdaysa iç bölmeler ve etiketlerle ayrılmalıdır.
Büyük vanalar palet, kızak veya özel sehpa üzerinde taşınabilir. Destekler uygun gövde bölgelerine yerleştirilmeli ve aktüatörü zorlamamalıdır. Ağırlığı dar bir alana aktaran yüklerde palet ve taşıma tabanı ayrıca değerlendirilmelidir.
Üst üste istif izni ürün ve ambalaja göre alınmalıdır. Metal gövdenin dayanımı, kolinin veya sandığın üst yük kapasitesini açıklamaz. İstiflenemeyen paketler teklif ve yükleme talimatında belirtilmelidir.
Kullanılmış Vanalarda Kalıntı Hazırlığı
Bakım veya onarım amacıyla gönderilen vanalarda önceki akışkan ve mevcut kalıntılar bildirilmelidir. Ürünün boş görünmesi, gövde veya bağlantılarda kalıntı bulunmadığını göstermez. Temizlik ve güvenli hâle getirme işlemleri yetkili kişilerce yürütülmelidir.
Gerekli kontrol ve kayıtların kapsamı ilgili taraflarla belirlenmelidir. İçerik bilinmeden ürün sıradan kuru yük olarak tanımlanmamalıdır. Taşıma sınıflandırması gerekiyorsa gerçek sevk durumu ve kullanılan taşıma yöntemine göre doğrulanmalıdır.
Vananın basınçlı sistemde kullanılması, boş ekipmanın otomatik olarak belirli bir tehlikeli yük sınıfına girdiğini göstermez. İçerik ve kalıntı bilgileri olmadan genel bir sınıf veya belge zorunluluğu yazılmamalıdır.
Nem, Kaplama ve Bekleme Koşulları
Üretici tavsiyeleri vana ve aktüatörlerin nem, kir ve darbeden korunmasını vurgular. Boya veya diğer korozyon korumasının taşıma sırasında zarar görmesi kontrol edilmelidir. Destek ve bağlama elemanlarının yüzeyle teması buna göre hazırlanmalıdır.
Ambalaj içinde yoğuşma ihtimali değerlendirilmelidir. Geçici depolama uzayacaksa ürünün özel koruma talimatları uygulanmalıdır. Depolama kontrolleri veya bakım işlemleri nakliye ekibinin varsayımına bırakılmamalıdır.
Bütün vana ve aktüatörlere tek bir sıcaklık aralığı uygulanmamalıdır. Çalışma sıcaklığı, taşıma ve saklama sıcaklığıyla aynı bilgi değildir. Özel koşullar ilgili modele ait doğrulanmış dokümandan alınmalıdır.
Taşıma Seçenekleri ve Teslim Erişimi
Karayolu, konteyner bağlantılı denizyolu veya uygun diğer seçenekler ambalajlı ölçü ve ağırlıkla karşılaştırılabilir. Küçük koli sevkiyatı ile büyük aktüatörlü vana aynı araç düzenini gerektirmez. Her gönderi ağır veya gabari dışı yük sayılmamalıdır.
Parsiyel taşımada diğer yüklerin çıkıntılı ekipmanlara etkisi ve aktarma sayısı değerlendirilmelidir. Komple taşımada da yükün kaymasını ve devrilmesini önleyecek sabitleme gerekir. Ambalaj bağlantıları araç sabitlemesinin yerine geçmez.
Alıcının forklift, vinç ve yaklaşma alanı önceden öğrenilmelidir. Araçtan indirme ile vanayı tesis içindeki montaj noktasına götürme farklı işler olabilir. Hat bağlantısı, aktüatör ayarı ve devreye alma taşıma tesliminden ayrı değerlendirilmelidir.
Nakliye Teklifinde Hangi Bilgiler Paylaşılmalı?
Görüşülen nakliyat firmaları ile aynı ürün ve ambalaj dosyası paylaşılmalıdır. Nominal çap ve basınç bilgisi, fiziksel sevk verilerinin yerine kullanılmamalıdır.
- Vana veya armatür türü ve ürün kimliği.
- Aktüatör, dişli kutusu ve yardımcı ekipman kapsamı.
- Paket sayısı, dış ölçüler ve brüt ağırlıklar.
- Ağırlık merkezi ve taşıma konumu.
- Onaylı kaldırma ve destekleme noktaları.
- Flanş, diş ve kontrol ekipmanı koruma talimatları.
- Kullanılmış ürünlerde önceki içerik ve temizlik durumu.
- Çıkış ve teslim adresleri ile boşaltma imkânları.
- Aktarma, depolama ve tesis içi hareket ihtiyacı.
Hizmet kapsamı; adresten alım, ana taşıma, terminal işlemleri ve son teslim üzerinden açıklanmalıdır. Sandıklama, teknik hazırlık, kaldırma ve boşaltmanın sorumluları belirlenmelidir. Taşıma kabulü ile ithalat veya ihracat uygunluğu ayrı konulardır.
Teslim Kontrolü ve Kayıtlar
Teslimde paket sayıları, ürün etiketi ve seri bilgileri sevk listesiyle karşılaştırılmalıdır. Kırık koruyucu, hasarlı aktüatör, eğilmiş bağlantı veya kaplama kaybı görülürse kayıt tutulmalıdır. Fotoğraflar ilgili ürün kimliğiyle saklanmalıdır.
Görünür hasar bulunmaması, vananın bütün teknik kontrollerinin tamamlandığı anlamına gelmez. Şüpheli ekipman yetkili değerlendirme yapılmadan çalıştırılmamalıdır. Taşıyıcının sorumluluğu ile ayrıca düzenlenen emtia nakliyat sigortasının kapsamı aynı kabul edilmemelidir.
Sık Sorulan Sorular
Aktüatör Halkasından Komple Vana Kaldırılabilir mi?
Uygunluğu doğrulanmadan yapılamaz. Kaldırma elemanı yalnızca aktüatör için tasarlanmış olabilir; komple grubun talimatı esas alınmalıdır.
Bütün Vanalar Kapalı Konumda mı Gönderilir?
Hayır. Sevk konumu vana ve aktüatör tasarımına bağlıdır. İlgili ürünün talimatı kullanılmalıdır.
Hizmet Sunan Firmalar İlanlarında Neleri Belirtmeli?
Firmalar, nakliyat ilanları içerisinde vana ve aktüatörlü ekipman kabul koşullarını, güzergâhlarını ve kaldırma imkânlarını açıklayabilir. Paletli, sandıklı, konteyner ve tesis teslim seçenekleri ayrıca belirtilebilir.
Uluslararası yük taşıma hizmeti arayan ihracatçılar, ithalatçılar ve diğer yük sahipleri ile ilgili hizmetleri sunan firmalar Nakliyatilan.com’a üye olabilir. İlan yayımlama aşamasında sunulan uygun kategori ve ilan koşullarını inceleyerek ihtiyaçlarını veya hizmetlerini açıklayabilir, ilgili kişilerle iletişim kurabilirler.

