Tohumluk ve Fide İthalatında Uluslararası Taşıma

Tohumluk ve Fide İthalatında Uluslararası Taşıma
3 hafta önce Uluslararası Nakliyat 18

Tohumluk ve fide ithalatında taşıma planı, kuru paketli tohumlarla canlı bitkilerin farklı ihtiyaçlarını dikkate almalıdır. Tohumlukta ambalaj bütünlüğü ve lot kimliği öne çıkarken fidelerde bitkinin mevcut durumu, kök yapısı, taşıma kabı ve teslim sonrası kabul hazırlığı ayrıca önem kazanır. İki ürün grubu için tek bir sıcaklık veya ambalaj yöntemi kullanılmamalıdır.

Türkiye’ye getirilecek çoğaltım materyallerinde nakliye hazırlığı, ithalat ön izinleri ve bitki sağlığı kontrolleriyle uyumlu yürütülmelidir. uluslararası yük taşımacılığı teklifi alınırken tür ve çeşit bilgisi, paket ölçüleri, brüt ağırlık ve alıcının teslim koşulları paylaşılmalıdır. Ürünün canlı olması, bütün sevkiyatların otomatik olarak frigorifik araç gerektirdiği anlamına gelmez.

Tohumluk ve Fide Taşımacılığının Kapsamı

Tarla Bitkileri Tohumlukları

Ekim amacıyla ithal edilen tarla bitkisi tohumları bu gruptadır. Tür, çeşit, lot numarası ve ambalaj biçimi sevkiyat dosyasında gösterilmelidir. Yağ veya yem üretiminde kullanılacak ticari tanelerle aynı yük tanımı kullanılmamalıdır.

Sebze Tohumlukları

Küçük paket, kutu veya farklı taşıma üniteleri içinde gönderilen sebze tohumlarında paket adedi ve lot ayrımı önemlidir. Çok sayıda küçük paket bulunması durumunda dış koliyle iç paketler arasında eşleştirme yapılmalıdır. Numune veya deneme amaçlı ürünler de ticari sevkiyattan ayrı tanımlanmalıdır.

Kaplanmış ve İşlem Görmüş Tohumlar

Kaplama, peletleme veya başka bir işlem uygulanmış tohumlarda mevcut işlem bilgisi tedarikçiden alınmalıdır. İşlem görmüş olması, bütün ürünler için aynı taşıma sınıflandırmasını oluşturmaz. Kullanılan maddelere ilişkin bilgi gerekiyorsa ürüne ait güncel belgeler üzerinden değerlendirme yapılmalıdır.

Viyollü ve Köklü Fideler

Viyol içinde köklenmiş fidelerde bitki adedi, viyol ölçüsü, bitki yüksekliği ve taşıma rafı bilgileri paylaşılmalıdır. Yetiştirme ortamının türü ayrıca açıklanmalıdır. Viyol sayısı, tek başına araçta kaplanacak alanı veya raf ihtiyacını göstermez.

Aşılı Fideler ve Diğer Canlı Çoğaltım Materyalleri

Aşılı veya başka özel hazırlık gerektiren fidelerde üreticinin taşıma ve teslim talimatı alınmalıdır. Kökü açık, kaplı veya farklı gelişim aşamasındaki materyaller aynı ambalajla değerlendirilmemelidir. Fidan, soğan, çelik veya doku kültürü bitkileri sevkiyata eklenecekse ayrı ürün bilgileri hazırlanmalıdır.

Tohumluk ile Ticari Tarım Ürünü Neden Ayrılmalı?

Bir ürünün ekim amacıyla kullanılması, ithalat hazırlığının önemli bir parçasıdır. Tohumluk; gıda, yem veya yağ üretiminde kullanılacak tane yüküyle aynı kabul edilmemelidir. Ticari belgeler ve taşıma listesinde kullanım amacı açıkça belirtilmelidir.

Sevkiyatın temelini tür, çeşit ve lot eşleştirmesi oluşturmalıdır. Tedarikçinin etiketleriyle sipariş listesi ve ithalat dosyası aynı ürünü göstermelidir. Birden fazla lot aynı kolide veya palette bulunuyorsa iç dağılım listesi hazırlanmalıdır.

Fidelerde de tür, çeşit ve parti bilgileri korunmalıdır. Görünüşleri benzer bitkilerin teslimde yalnızca gözle ayrılabileceği varsayılmamalıdır. Yeniden paketleme veya raf değişimi yapılırsa etiketlerin ürünle bağlantısı sürdürülmelidir.

Tohumluklarda Ambalaj ve Mekanik Koruma

Tohum ambalajı, taşıma sırasında mekanik hasarı ve paket kaybını önleyecek şekilde hazırlanmalıdır. FAO kaynakları, kuru tutulması gereken tohumlarda uygun iç koruma ve dayanıklı dış ambalajın birlikte değerlendirilebileceğini belirtmektedir. Ancak aynı paket yapısı bütün tohum türlerine uygulanmamalıdır.

Torba, kutu veya küçük paketlerin mevcut kapatma düzeni korunmalıdır. Yırtık, delinme ve açılmış mühürler yükleme öncesinde kaydedilmelidir. Dış ambalajın sağlam görünmesi, iç paketlerin durumunu tek başına açıklamaz.

Palet kullanılacaksa alt destek, koli yerleşimi ve istif izni belirlenmelidir. Taşıma bağlarının paketleri ezmesi önlenmelidir. Tohumluk paketleri araçta boşluk doldurmak amacıyla ağır yüklerin altında bırakılmamalıdır.

Fidelerde Viyol, Raf ve Kutu Düzeni

Fide taşımasında ambalajın bitkiyi hangi bölgelerden desteklediği açıklanmalıdır. Viyolun veya kabın sabitliği, bitkinin yaprak ve gövde bölümüne baskı gelmeden sağlanmalıdır. Koruyucu kutu kullanılması, üstüne başka yük konulabileceğini göstermez.

Taşıma rafı varsa kat sayısı, katlar arasındaki açıklık ve dış ölçüler paylaşılmalıdır. Bitki yüksekliğine uygun olmayan bir raf, yalnızca viyoller sığdığı için kullanılmamalıdır. Raf veya arabanın tekerlekli olması da araç içinde sabitleme ihtiyacını ortadan kaldırmaz.

Yetiştirme ortamının dökülmesi ve bitkilerin devrilmesi önlenecek şekilde yerleşim hazırlanmalıdır. Hava geçişi veya koruyucu örtü ihtiyacı üreticinin talimatıyla belirlenmelidir. Bütün fidelerin aynı kapalı kutuda veya aynı raf düzeninde taşınabileceği varsayılmamalıdır.

Sıcaklık, Nem ve Bekleme Koşulları

Ürüne özgü çevre koşulları taşıma öncesinde yazılı olarak alınmalıdır. Kuru tohum, köklü fide ve farklı gelişim aşamasındaki canlı materyalin ihtiyaçları aynı değildir. Bütün ürünler için ortak sıcaklık aralığı, nem değeri veya azami taşıma süresi verilmemelidir.

Sıcaklık kontrollü ekipman gerekiyorsa ayar, kayıt ve teslimde kontrol yöntemi kararlaştırılmalıdır. Araçta bu özelliğin bulunması, hava dolaşımı ve yükleme düzeni uygun değilse tek başına yeterli olmayabilir. Kontrolün yalnızca ana taşıma sırasında değil aktarma ve beklemede de nasıl sürdürüleceği açıklanmalıdır.

Fidelerin sevkiyat öncesi sulama veya kök bölgesi hazırlığı üretici tarafından belirlenmelidir. Nakliye ekibi bütün bitkilere aynı sulama işlemini uygulamamalıdır. Yolda bakım gerekecekse yöntem ve sorumluluk önceden kararlaştırılmalıdır.

Yetiştirme Ortamı ve Kök Yapısı Neden Bildirilmeli?

Canlı fideyle birlikte taşınan yetiştirme ortamı, yalnızca ambalaj ayrıntısı değildir. IPPC standartları, dikim amaçlı bitkilerle ilişkili yetiştirme ortamlarını bitki sağlığı riski bakımından ayrıca ele almaktadır. Bu nedenle ortamın türü ve ürünle ilişkisi ithalat dosyasında açıklanmalıdır.

Topraklı, başka bir yetiştirme ortamına sahip veya kökü açık materyallerin Türkiye’ye giriş koşulları aynı kabul edilmemelidir. Uygunluk, ilgili tür ve sevkiyat üzerinden yetkili birimlerle doğrulanmalıdır. Taşıma sırasında kolaylık sağlamak için ortamın değiştirilmesine kendiliğinden karar verilmemelidir.

Paket açılması veya bitkinin incelenmesi gerekirse yeniden yerleştirme yöntemi planlanmalıdır. Kontrol sonrasında ürün kimliği ve mevcut koruma düzeni korunmalıdır.

Ölçü ve Ağırlık Bilgileri Nasıl Hazırlanmalı?

Tohumluklarda net miktar ve ambalaj dahil brüt ağırlık ayrı verilmelidir. Fidelerde bitki adedinin yanında viyol, kutu veya raf ölçüleri gerekir. Yetiştirme ortamı ve taşıma ekipmanının ağırlığı toplam hesaba dahil edilmelidir.

  • Tür, çeşit ve lot bazında ürün miktarı.
  • Torba, koli, viyol veya raf sayısı.
  • Her taşıma ünitesinin dış ölçüleri.
  • Birim ve toplam brüt ağırlık.
  • Fidelerde ambalaj içindeki toplam yükseklik.
  • İstif izni ve üzerine yük konulamayacak üniteler.

Aynı bitki adedinin farklı viyol düzenlerinde farklı alan kaplayabileceği dikkate alınmalıdır. Rafların boş dönüşü veya taşıma kaplarının iadesi isteniyorsa ayrıca belirtilmelidir.

Karayolu, Havayolu ve Bağlantılı Taşıma

Taşıma türü; ürünün koşulları, çıkış noktası ve teslim ihtiyacına göre seçilmelidir. Karayolu, havayolu veya uygun bağlantılı seçenekler karşılaştırılabilir. Canlı fide için en kısa görünen ana taşıma, aktarma ve terminal beklemeleri hesaba katılmadan değerlendirilmemelidir.

Tohumluklarda da bütün ürünlerin standart kuru yük olarak taşınabileceği varsayılmamalıdır. Özel koşullar teknik dosyadan öğrenilmelidir. Parsiyel ve komple taşıma ise taşıma türünden ayrı bir karardır.

Parsiyelde diğer yüklerle uyum, üzerine yük konulması ve aktarma sayısı açıklanmalıdır. Fidelerin yeniden araca alınması veya raf değiştirmesi gerekiyorsa bu işlemlerin nerede ve kim tarafından yapılacağı belirlenmelidir.

Türkiye’ye Girişte İzin ve Bitki Sağlığı Kontrolleri

Türkiye’de tohum, fide ve diğer çoğaltım materyalleri ithalat denetimlerine konu olmaktadır. Tohumluk ithalatında ön izin işlemleri de bulunmaktadır. Hangi işlemlerin uygulanacağı tür, kullanım amacı ve güncel düzenlemeler üzerinden doğrulanmalıdır.

Ön izin, bitki sağlığı ve diğer uygunluk işlemleri aynı belge olarak değerlendirilmemelidir. Ürün ve sevkiyat bilgileri yetkili birimlerle kontrol edilmelidir. Belirli bir sertifika veya koşul, kapsamı doğrulanmadan bütün tohumluk ve fidelere genellenmemelidir.

Giriş noktası seçilirken ilgili ürünün kontrol imkânı ve güncel yetkilendirme dikkate alınmalıdır. Kontrol sırasında bekleme veya ambalaj açılması gerekebileceği taşıma planına yansıtılmalıdır. Özellikle canlı materyalde bu beklemenin nerede ve hangi koşullarda gerçekleşeceği açıklanmalıdır.

Teslim Noktası ve Alıcı Hazırlığı

Fidelerin teslim edileceği yerde uygun kabul alanı ve sorumlu ekip hazır olmalıdır. Ürünün araçtan indirilmesiyle depoya, seraya veya hazırlık alanına alınması ayrı işlemler olabilir. Boşaltma sonrası ürünün nerede bekleyeceği belirlenmelidir.

Tohumluklarda paket sayımı ve lot ayrımı için alan hazırlanmalıdır. Kontrol nedeniyle açılan paketlerin durumu teslimde gösterilmelidir. Fiziksel teslim, çimlenme veya fide gelişim performansının kabulü değildir.

Canlılık, çeşit doğruluğu ve diğer kalite değerlendirmeleri ilgili teknik ekip ve kararlaştırılan yöntemlerle yürütülmelidir. Nakliye personelinden ürünün biyolojik uygunluğunu belirlemesi beklenmemelidir.

Nakliye Teklifi İçin Hangi Bilgiler Paylaşılmalı?

nakliyat firmaları ile aynı teknik dosya ve teslim tanımı üzerinden görüşülmelidir.

  • Çıkış adresi ve Türkiye’deki teslim noktası.
  • Tür, çeşit, kullanım amacı ve lot bilgileri.
  • Tohum, köklü fide veya diğer materyal biçimi.
  • Paket, viyol ve raf sayılarıyla dış ölçüler.
  • Birim ve toplam brüt ağırlık.
  • Fidelerde kök ve yetiştirme ortamı bilgileri.
  • Üreticinin çevre koşulu ve bakım talimatları.
  • İstif ve aktarma kısıtları.
  • İzin ve kontrol hazırlığının mevcut durumu.
  • Boşaltma, kabul ve taşıma kabı iadesi talepleri.

Teklifte taşıma ve canlı materyal bakımının kapsamı açıklanmalıdır. Ana taşıma, sıcaklık kaydı, terminal beklemesi, ilave elleçleme ve teslim sonrası yerleştirme farklı hizmetlerdir. Varsa bakım işlemlerinin sorumlusu ayrıca belirtilmelidir.

Teslim Kontrolü ve Hasar Kaydı

Teslimde paket, viyol veya raf sayıları ile etiketler karşılaştırılmalıdır. Ezilme, yırtık ambalaj, devrilmiş viyol, kırık bitki veya olağan dışı görünüm varsa fotoğraf ve teslim kaydı oluşturulmalıdır. Mevcut sıcaklık kayıtları ve sevkiyat öncesi fotoğraflar dosyayla birlikte değerlendirilmelidir.

Taşıyıcının sorumluluğu ile ayrıca düzenlenebilecek emtia nakliyat sigortası aynı kapsamı ifade etmez. Sigorta değerlendirmesinde ürünün canlı veya tohumluk niteliği, ambalajı, özel çevre koşulları ve aktarmalar doğru açıklanmalıdır. Teminat kapsamı poliçe üzerinden incelenmelidir.

Sık Sorulan Sorular

Tohumluk ve fide aynı araçta taşınabilir mi?

Çevre koşulları ve yükleme ihtiyaçları uyumluysa değerlendirilebilir. Yalnızca aynı alıcıya ait olmaları yeterli değildir.

Her fide frigorifik araç gerektirir mi?

Otomatik gereklilik varsayılmamalıdır. Tür, gelişim durumu, ambalaj ve güzergâh üzerinden üretici talimatı alınmalıdır.

Yetiştirme ortamı taşıma dosyasına yazılmalı mı?

Evet. Kök yapısı ve beraberindeki ortam, hem teknik hazırlık hem ithalat koşullarının değerlendirilmesi için açıklanmalıdır.

Taşıma hizmeti sunan firmalar ithalatçılara nasıl ulaşabilir?

Firmalar, Türkiye’ye taşıma yaptıkları güzergâhları ve sağlayabildikleri özel ekipman, aktarma veya teslim hizmetlerini nakliyat ilanları üzerinden açıklayabilir. Canlı materyale ilişkin hizmet kapsamını belirtmeleri uygun eşleşmeleri kolaylaştırır.

Uluslararası yük taşıma hizmeti arayan ihracatçılar, ithalatçılar ve diğer yük sahipleri ile ilgili hizmetleri sunan firmalar Nakliyatilan.com’a üye olabilir. İlan yayımlama aşamasında sunulan uygun kategori ve ilan koşullarını inceleyerek ihtiyaçlarını veya hizmetlerini açıklayabilir, ilgili kişilerle iletişim kurabilirler.