Dondurulmuş Sebze İhracatında Frigorifik Taşıma

Dondurulmuş Sebze İhracatında Frigorifik Taşıma
3 hafta önce Uluslararası Nakliyat 19

Dondurulmuş sebze ihracatında frigorifik taşıma, ürünün donmuş durumunu yükleme deposundan yurt dışındaki teslim noktasına kadar koruyacak şekilde planlanır. Araç veya konteynerin soğutma kapasitesi kadar palet yerleşimi, aktarmalar ve boşaltma hazırlığı da önemlidir. uluslararası yük taşımacılığı teklifi alınırken ürünün yükleme sıcaklığı, ambalajı ve teslimde uygulanacak kontrol yöntemi birlikte açıklanmalıdır.

Türkiye’de dondurulmuş sebze üretimi ve ihracatı bulunmaktadır. Bu sevkiyatlarda taşıma planı, yaş sebze nakliyesinden farklı olarak önceden dondurulmuş ürünün muhafazasına dayanır. Soğutma ekipmanının çalışması, yükün doğru koşullarda teslim alındığını tek başına göstermez.

Dondurulmuş Sebze Taşımacılığının Kapsamı

Bezelye, fasulye, ıspanak, brokoli, karnabahar ve sebze karışımları gibi ürünler bu kapsamda değerlendirilebilir. Ancak sebze adlarının her biri için ayrı taşıma yöntemi tanımlamak gerekli değildir. Nakliye açısından ürünün fiziksel biçimi, ambalaj boyutu, palet düzeni ve muhafaza talimatı daha belirleyicidir.

Taneli ve Parçalı Dondurulmuş Ürünler

Ayrı taneler veya parçalar hâlinde sunulan ürünlerde teklif dosyasına ürünün fiziksel biçimi de eklenmelidir. Teslimde beklenen serbest akış veya parça yapısına ilişkin kalite ölçütleri varsa bunlar satış şartlarında açıklanmalıdır.

Topaklanma gibi bir gözlem, sıcaklık kayıtları ve ürünün başlangıç durumu incelenmeden tek başına taşıma sırasında çözünme yaşandığının kesin kanıtı kabul edilmemelidir. Hasar değerlendirmesi için yükleme ve teslim kayıtlarının karşılaştırılabilmesi önemlidir.

Blok veya Sıkıştırılmış Biçimdeki Ürünler

Blok hâlinde sevk edilen sebzeler için ambalaj ölçüsü, birim ağırlık ve alıcının boşaltma yöntemi bildirilmelidir. Başlangıçtan itibaren blok biçiminde hazırlanmış ürün ile taşıma sırasında birbirine yapıştığı düşünülen ürün aynı şekilde değerlendirilmemelidir.

Teklif talebinde fiziksel biçimin belirtilmesi, hem paletleme planını hem de teslimde yapılacak kontrolü netleştirir.

Perakende Paketleri ve Sanayi Tipi Ambalajlar

Küçük tüketici paketlerinin dış koliler içinde taşınması ile büyük ambalajların paletli sevkiyatı farklı yükleme düzenleri gerektirebilir. Paket sayısı, koli dayanımı ve palet yüksekliği ayrı ayrı bildirilmelidir.

Ambalajı büyütmek veya koli sayısını azaltmak, daha yüksek istife izin verildiği anlamına gelmez. Üreticinin ambalaj ve palet için verdiği üst yük sınırları esas alınmalıdır.

Yükleme Öncesinde Ürün ve Ekipman Hazırlığı

Frigorifik araç veya soğutmalı konteyner, yükleme öncesinde gerekli koşullara hazırlanmalıdır. Ürünün yükleme sıcaklığı ile cihazın ayar sıcaklığı farklı bilgilerdir. Kontrol panelindeki değer, ürünün iç sıcaklığını tek başına göstermez.

Yükleme planında ürünün depodan çıkış kontrolü, ekipmanın hazır olduğunun doğrulanması ve ölçümlerin kim tarafından yapılacağı belirlenmelidir. Taşıma ekipmanı, uygun sıcaklığa ulaşmamış ürünü sevkiyat sırasında dondurma çözümü olarak planlanmamalıdır.

Temizlik, kapıların kapanması ve soğutma sisteminin çalışması da yük kabulünden önce değerlendirilmelidir. Görülen uygunsuzluklar, ürün yüklenmeden ilgili taraflara bildirilmelidir.

Taşıma Sıcaklığı Nasıl Belirlenir?

Codex’in hızlı dondurulmuş gıdalara ilişkin uygulama kodu, taşıma başlangıcında ürünün −18 °C veya daha soğuk olmasını esas alır. Bununla birlikte sevkiyatın çalışma koşulları, üretici spesifikasyonu ve hedef ülkenin uygulanabilir kuralları üzerinden doğrulanmalıdır. Bu referans değer, bütün ürün ve güzergâhlar için tek başına sözleşme şartı yerine kullanılmamalıdır.

Teklifte cihaz ayarı, ürün kabul ölçütü ve kayıt beklentisi ayrı ayrı yazılmalıdır. Taşıma sırasında bir sapma görülürse kimin bilgilendirileceği ve hangi değerlendirme sürecinin uygulanacağı da önceden belirlenmelidir.

Palet Yerleşimi ve Soğuk Hava Dolaşımı

Soğutma sisteminin etkili çalışabilmesi için yük yerleşimi hava dolaşımını engellememelidir. Hava kanallarını kapatmayan palet düzeni, ekipmanın yapısına uygun hazırlanmalıdır. Taban, tavan ve hava dönüş bölgeleri için gerekli boşluklar taşıyıcı ve ekipman talimatına göre belirlenmelidir.

Paletleri tavana kadar yükseltmek veya boş görünen bütün alanları koliyle doldurmak uygun bir kapasite hesabı değildir. Palet yönü ve streçleme düzeni de soğuk havanın dolaşımını bozmayacak şekilde değerlendirilmelidir. Buradaki amaç ambalajların içine hava üflemek değil, yük çevresindeki gerekli dolaşımı korumaktır.

Paletlerin dış ölçüleri, brüt ağırlıkları ve istiflenebilirlik bilgileri yükleme öncesinde paylaşılmalıdır. Farklı yükseklikte veya ağırlıkta paletler varsa bunlar ayrı gösterilmelidir.

Yükleme, Aktarma ve Boşaltmada Soğuk Zincir

Donmuş ürünün açık ortamda beklemesini azaltacak bir teslim düzeni hazırlanmalıdır. Soğuk depo ile araç arasındaki geçiş, yükleme sırası ve kapı açılmaları önceden planlanmalıdır.

İhracat sevkiyatında yalnızca Türkiye’deki yükleme deposunun hazır olması yeterli değildir. Yurt dışındaki alıcının randevusu, boşaltma ekipmanı ve donmuş ürün kabul alanı da teyit edilmelidir. Araç geldiğinde ürünün indirilememesi, taşıma planında ayrıca ele alınması gereken bir durumdur.

Aktarmalı sevkiyatta ürünün hangi tesiste bekleyeceği, bekleme koşulları ve sorumluluğun kimde olacağı açıklanmalıdır. Parsiyel taşıma tercih ediliyorsa başka teslimatlar nedeniyle yapılacak kapı açılmaları da değerlendirilmelidir.

Frigorifik Karayolu ve Soğutmalı Konteyner Seçimi

Frigorifik taşıma yalnızca karayolu anlamına gelmez. Güzergâha ve yük miktarına göre frigorifik araç veya soğutmalı denizyolu konteyneri değerlendirilebilir. Parsiyel ve komple sevkiyat ise taşıma türünden ayrı bir kapasite tercihidir.

Soğutmalı konteyner teklifinde fabrika, kara bağlantısı, terminal ve denizyolu aşamalarındaki soğutma hizmetinin kapsamı açıklanmalıdır. Ekipmanın hangi aşamada kim tarafından izleneceği ve sorun hâlinde iletişim kurulacak taraflar belirlenmelidir.

Karayolu teklifinde de aktarma düzeni, soğutma takibi ve teslim kapsamı karşılaştırılmalıdır. Seçim yalnızca taşımanın ana hattına göre yapılmamalı, ürünün geçeceği bütün teslim noktaları dikkate alınmalıdır.

Sıcaklık Kaydı ve Teslim Kontrolü

Sıcaklık kaydının ölçüm noktası ve yöntemi teklif aşamasında açıklanmalıdır. Araç havasına ait kayıt ile ürün üzerinden yapılan ölçüm aynı şeyi göstermez. Kullanılacak kayıt cihazı, kayıtların paylaşılması ve teslim ölçümünün nasıl yapılacağı taraflarca belirlenmelidir.

Teslimde ambalaj durumu, palet düzeni ve kararlaştırılan sıcaklık kontrolleri birlikte kaydedilmelidir. Yırtılmış paket, ıslanmış koli veya olağan dışı ürün görünümü varsa ilgili yük ayrılarak kalite değerlendirmesine yönlendirilmelidir.

Fiziksel teslim tutanağı, ürünün bütün kalite şartlarını karşıladığını tek başına kanıtlamaz. Taşıyıcının sorumluluğu ile emtia nakliyat sigortasının kapsamı da ayrı incelenmeli; sıcaklık sapması ve soğutma sistemi arızasıyla ilgili teminat şartları kontrol edilmelidir.

Nakliye Teklifi İçin Hangi Bilgiler Gerekir?

Teklif alınacak nakliyat firmaları ile aşağıdaki bilgiler paylaşılmalıdır:

  • Türkiye’deki yükleme adresi ve yurt dışındaki teslim noktası.
  • Sebzenin türü, fiziksel biçimi ve ambalaj yapısı.
  • Koli ve palet sayısı, dış ölçüler ve brüt ağırlıklar.
  • Üreticinin taşıma talimatı ve ürünün yükleme sıcaklığı.
  • İstiflenebilirlik ve üst yük kısıtlamaları.
  • Aktarma, sıcaklık kaydı ve kayıt paylaşımı beklentileri.
  • Yükleme ve boşaltma ekipmanları ile teslim randevusu.
  • Ürün kabul yöntemi ve sigortaya esas mal bedeli.

Hedef ülkenin ilgili ürüne ilişkin ithalat koşulları rezervasyon öncesinde doğrulanmalıdır. Türkiye’den dondurulmuş sebze ihracatı yapılması, her sebzenin her ülkeye aynı şartlarla gönderilebildiği anlamına gelmez.

Sık Sorulan Sorular

Frigorifik araç sıcak ürünü taşıma sırasında dondurmak için kullanılabilir mi?

Sevkiyat bu varsayımla planlanmamalıdır. Ürün, yükleme öncesinde kararlaştırılan koşullara uygun olmalı; ekipman donmuş durumun korunması için hazırlanmalıdır.

Dondurulmuş sebzeler parsiyel gönderilebilir mi?

Uygun sıcaklık, aktarma ve teslim koşulları sağlanabiliyorsa değerlendirilebilir. Teklifte bekleme noktaları, kapı açılmaları ve diğer yüklerle birlikte taşıma düzeni açıklanmalıdır.

Sıcaklık kaydı ürün kalitesinin tek başına kanıtı mı?

Hayır. Kayıtların neyi ölçtüğü, ürünün yükleme durumu ve teslim kontrolleri birlikte değerlendirilmelidir. Hava sıcaklığı kaydı, ürün sıcaklığı ölçümünün doğrudan karşılığı değildir.

Taşıma firmaları dondurulmuş sebze ihracatçılarına nasıl ulaşabilir?

Firmalar hizmet verdikleri güzergâhları, frigorifik ekipmanlarını ve sıcaklık takibi kapsamlarını açıklayan nakliyat ilanları yayımlayabilir. Nakliyatilan.com, yük sahipleriyle hizmet sunan firmaların iletişim kurmasına yardımcı olan bir ilan platformudur.

Uluslararası yük taşıma hizmeti arayan ihracatçılar, ithalatçılar ve diğer yük sahipleri ile ilgili hizmetleri sunan firmalar Nakliyatilan.com’a üye olabilir. İlan yayımlama aşamasında sunulan uygun kategori ve ilan koşullarını inceleyerek ihtiyaçlarını veya hizmetlerini açıklayabilir, ilgili kişilerle iletişim kurabilirler.