Çelik tel ve çelik halat ihracatında nakliye, kangal, bobin veya makara hâlindeki ürünlerin sarım düzeni korunarak Türkiye’den yurt dışındaki alıcıya ulaştırılmasını kapsar. Bu yüklerde toplam tonajın yanında tek ambalajın ağırlığı, dış çapı, genişliği ve taşıma konumu önemlidir. Makaranın kontrolsüz dönmesi, kangalın açılması veya kaldırma ekipmanının doğrudan ürüne temas etmesi hasar oluşturabilir.
Türkiye’de çelik tel ve halat üreten işletmelerin ihracat faaliyetleri birincil kaynaklarda doğrulanmaktadır. Bu gönderiler için uluslararası yük taşımacılığı planlanırken ürünün teknik özellikleriyle taşıma ambalajı ayrı açıklanmalıdır. Çelik halatın kullanım sırasında yük taşıması, sevkiyat ambalajının da aynı kapasiteye sahip olduğunu göstermez.
Kapsam: Hangi Çelik Tel ve Halatlar Taşınır?
Bu yazının kapsamı, üreticinin sevk ambalajında gönderilen çelik tel ve halatlardır. Tel filmaşin, hazır tel çit panelleri, zincirler ve tamamlanmış kaldırma takımları farklı yük özelliklerine sahiptir. Aynı siparişte yer alıyorlarsa ayrı paket bilgileriyle bildirilmelidir.
Kangal Hâlindeki Çelik Teller
Tel ürünleri üreticinin paketleme düzenine göre kangal hâlinde gönderilebilir. Kangalın dış ve iç çapı, yüksekliği, ağırlığı ve bağlama biçimi paylaşılmalıdır. Bağların açılması hâlinde sarımın dağılmasını önleyecek hazırlık ve elleçleme yöntemi belirlenmelidir.
Bobine Sarılı Çelik Teller
Bobinli sevkiyatta yalnızca tel miktarı değil, bobinin yapısı ve dış ölçüleri de önemlidir. Bobin kenarlarının hasar görmesi sarımın korunmasını etkileyebilir. Ürünün tel çapı, yüzey durumu ve üreticinin izin verdiği taşıma konumu yük dosyasında bulunmalıdır.
Makara Üzerindeki Çelik Halatlar
Çelik halatlar ahşap veya çelik makaralar üzerinde sevk edilebilir. Makara çapı, toplam genişlik, merkez deliği ve brüt ağırlık kaldırma planını etkiler. Halatın makaraya sarılmış olması, makaranın her noktasından kaldırılabileceği anlamına gelmez.
Kangal Hâlindeki Çelik Halatlar
Bazı halatlar kangal biçiminde sunulabilir. Üretici tavsiyeleri, bu tür yüklerin uygun palet üzerinde güvenceye alınmasının elleçleme ve depolama sırasında hasarı azaltabileceğini belirtir. Kangalın sarım düzeni ve bağları taşıma boyunca korunmalıdır.
Kaplamalı, Yağlı ve Özel Yapılı Ürünler
Galvanizli veya farklı yüzey özelliklerine sahip tellerle yağlanmış çelik halatlar ayrı tanımlanmalıdır. Kullanılan yağlayıcı, koruyucu ambalaj ve temas malzemeleri birbirine uygun olmalıdır. Bir halat türü için verilen saklama veya bakım talimatı bütün tel ve halat ürünlerine uygulanmamalıdır.
Teklif İçin Hangi Ölçüler Gerekir?
Makara ve ürünün toplam ağırlığı, araç seçimi ve kaldırma kapasitesi hesabında esas alınmalıdır. Yalnızca net tel veya halat ağırlığı verilmesi, ambalaj ve desteklerin dışarıda kalmasına neden olur. Büyük makaralarda bu fark operasyon planını etkileyebilir.
Her taşıma birimi için dış çap, toplam genişlik ve sevk konumundaki yükseklik bildirilmelidir. Palet veya taşıma beşiği bulunuyorsa bunlar da dış ölçülere eklenmelidir. Aynı uzunlukta halat, farklı çap ve makara düzeninde farklı taşıma alanı gerektirebilir.
Merkez deliğinden kaldırma veya özel aparat kullanımı düşünülüyorsa ilgili ölçüler ve üreticinin talimatı alınmalıdır. Fotoğraflar yükün anlaşılmasını kolaylaştırabilir; ancak doğrulanmış ağırlık ve ölçülerin yerine geçmez.
Makara, Beşik ve Palet Birbirinden Ayrılmalı
Makara, ürünü üzerinde tutan ambalaj elemanıdır. Beşik veya taşıma sehpası ise makaranın desteklenmesi ve kontrolsüz hareketinin önlenmesi amacıyla kullanılabilir. Bu parçaların kaldırma bakımından görevleri aynı değildir.
Bir beşiğin yükü yerde destekleyebilmesi, vinçle kaldırmaya uygun olduğunu göstermez. Üretici kaynakları, kaldırma amacıyla tasarlanıp kapasitesi tanımlanmamış beşiklerden kaldırma yapılmaması gerektiğini vurgular. Onaylı kaldırma noktaları sevkiyat öncesinde belirlenmelidir.
Paletli kangallarda da paletin dayanımı, ürünün yerleşimi ve bağları kontrol edilmelidir. Kangalın palet üzerinde kayması veya bir bölümünün dışarı taşması önlenmelidir. Hasarlı makara ve paletler yükleme öncesinde değerlendirilmelidir.
Yuvarlanma ve Devrilmeye Karşı Sabitleme
Kontrolsüz makara hareketi, yalnızca yolculuk sırasında değil yükleme ve boşaltmada da önlenmelidir. Makaranın kendi ağırlığıyla yerinde kalacağı varsayılmamalıdır. Destekleme, takozlama ve bağlama düzeni birlikte hazırlanmalıdır.
Taşıma yönü üreticinin uygun gördüğü konuma göre seçilmelidir. Makaranın yan yatırılması veya yönünün değiştirilmesi yalnızca araçta yer kazanmak amacıyla yapılmamalıdır. Flanşların ve sarımın bu konumdaki yükleri karşılayıp karşılamadığı doğrulanmalıdır.
Bağlama kuvvetleri halat veya tel üzerine zarar verecek biçimde aktarılmamalıdır. Ambalajın uygun bölgeleri ve destekler kullanılmalıdır. Yükün araç üzerindeki hareketini önlemek için makara flanşlarını kontrolsüz sıkıştırmak uygun bir çözüm değildir.
Bağlar çözülmeden önce yükün dengesi ve boşaltma sırası kontrol edilmelidir. Bir makara çıkarıldığında diğer yüklerin destekleri değişiyorsa kalan yük yeniden güvenceye alınmalıdır. Çok adresli teslimlerde bu durum baştan planlanmalıdır.
Kaldırma Ekipmanı Ürüne Temas Etmemeli
Çelik halat üreticilerinin elleçleme tavsiyeleri, forklift çatalları veya uygunsuz metal parçaların doğrudan halata temasından kaçınılmasını belirtir. Bu temas tel yüzeylerine ve halat yapısına zarar verebilir. Uygun sapan, mil veya özel kaldırma aparatı ilgili ambalaja göre seçilmelidir.
Forklift kapasitesi tek başına yeterli değildir. Yük merkezi, makara genişliği ve kaldırma konumu da kontrol edilmelidir. Merkez deliğinden geçirilen bir mil kullanılacaksa milin ve bütün kaldırma düzeninin uygunluğu değerlendirilmelidir.
Kangal kaldırmada sarımı bozmayacak yöntem gerekir. Ambalaj bağları kendiliğinden kaldırma elemanı kabul edilmemelidir. Ürün zeminde sürüklenmemeli veya keskin kenarlar üzerinden geçirilmemelidir.
İstiflenebilirlik Nasıl Belirlenir?
Makara ve bobinlerin üst üste taşınabilirliği ambalaj tasarımına bağlıdır. Çelik makara kullanılması, sınırsız istif yapılabileceği anlamına gelmez. Flanş dayanımı, destekleme biçimi ve üst yükün nasıl aktarıldığı değerlendirilmelidir.
Kangal paketlerde de alt sıradaki ürünün ezilmesi ve sarımın bozulması önlenmelidir. Farklı çap veya genişlikteki paketler aynı istif varsayımıyla yerleştirilmemelidir. Üreticinin verdiği sınırlar teklif dosyasına eklenmelidir.
İstif izni bilinmiyorsa araç kapasitesi hesabında varsayılmamalıdır. Üstte boş hacim bulunması, başka bir gönderinin makara üzerine yerleştirilebileceğini göstermez. Bu bilgi özellikle parsiyel taşıma organizasyonunda açıkça paylaşılmalıdır.
Nem, Kirlenme ve Yağlayıcının Korunması
Çelik halat üreticileri temiz, kuru ve uygun şekilde havalanan saklama alanlarını önerir. Yağış, toz ve yakın çevredeki kaynak gibi faaliyetler ürünü etkileyebilir. Geçici depolama alanı yalnızca boş yer bulunmasına göre seçilmemelidir.
Tam kapalı ambalaj altında nem veya yoğuşma birikmesi ihtimali değerlendirilmelidir. Dışarıdan suyu engellemekle içeride nem tutulmasını önlemek birlikte ele alınmalıdır. Ambalajın havalandırılması veya değiştirilmesi gerekiyorsa üreticinin yöntemi uygulanmalıdır.
Yağlanmış halatlarda kirlenme ve yağlayıcının durumu kontrol edilmelidir. Taşıma öncesi veya sonrası rastgele yağ ya da koruyucu kimyasal uygulanmamalıdır. Uyumsuz ürünler mevcut yağlayıcının işlevini etkileyebilir.
Her tel ve halat için tek bir taşıma sıcaklığı verilmemelidir. Uzun süreli depolamaya ilişkin özel koşullar, yolculuk gereklilikleriyle karıştırılmamalıdır. Sıcaklık kontrollü taşıma ihtiyacı varsa ilgili ürünün doğrulanmış talimatına dayanmalıdır.
Sarımın Bozulması ve Halatın Açılması
Tel veya halatın ambalajdan kontrolsüz çekilmesi, sarım düzenini bozabilir. Halat üreticilerinin açma tavsiyelerinde düğümlenme, keskin bükülme ve uygun olmayan yönden çekmeye karşı uyarılar bulunur. Nakliye sırasında ürün, numune veya kontrol amacıyla dahi talimatsız açılmamalıdır.
Ambalaj kontrol için açılacaksa işlemi kimin yapacağı ve yeniden nasıl güvenceye alınacağı belirlenmelidir. Gevşeyen uçlar veya hasarlı bağlar kayıt altına alınmalıdır. Taşıma ekibi sarımı düzeltmek amacıyla kontrolsüz müdahale yapmamalıdır.
Makara flanşının kırılması veya eğilmesi de sarımın korunmasını etkileyebilir. Dış ambalajdaki küçük bir hasar, ürünle ilişkisi incelenmeden önemsiz kabul edilmemelidir. Değerlendirme üretici veya ilgili teknik sorumlu tarafından yapılmalıdır.
Karayolu ve Konteyner Seçenekleri
Türkiye’den ihracatta karayolu veya konteyner bağlantılı denizyolu seçenekleri yükün ölçüleri ve teslim noktasına göre değerlendirilebilir. Araç veya konteynerde kullanılabilir alan kadar taban yükleri ve ağırlık dağılımı da önemlidir. Ağır bir makara sınırlı bir alana yük aktarabilir.
Konteynerin kapı açıklığı ve yükün çıkarılma yöntemi kontrol edilmelidir. Çıkışta vinç veya özel aparatla yüklenen makaranın alıcıda aynı imkânlarla boşaltılabileceği varsayılmamalıdır. Rezervasyon öncesinde varış ekipmanı teyit edilmelidir.
Parsiyel taşımada diğer yüklerin makara ve kangallara etkisi değerlendirilmelidir. Komple taşıma seçilse bile destekleme ve sabitleme gerekir. Her çelik tel veya halat gönderisi otomatik olarak ağır nakliye ya da gabari dışı taşıma gerektirmez.
Nakliye Teklifinde Hangi Bilgiler Paylaşılmalı?
Görüşülen nakliyat firmaları ile aynı ambalaj listesi ve teslim beklentisi paylaşılmalıdır. Toplam metre veya tonaj, yükün fiziksel sevk biçimini yeterince açıklamaz. Makara ve taşıma desteğinin fotoğrafları değerlendirmeyi kolaylaştırabilir.
- Çelik tel veya halatın ürün tanımı ve çapı.
- Kangal, bobin veya makara biçimindeki ambalaj ayrımı.
- Her taşıma biriminin dış ölçüleri ve brüt ağırlığı.
- Makara yönü, merkez deliği ve destek bilgileri.
- Onaylı kaldırma yöntemi ve istif koşulları.
- Yüzey kaplaması, yağlayıcı ve koruyucu ambalaj bilgileri.
- Türkiye’deki yükleme ve yurt dışındaki teslim adresleri.
- Her iki noktadaki kaldırma ve boşaltma ekipmanları.
- Aktarma, depolama veya ambalaj ekipmanı iadesi ihtiyacı.
Hizmet kapsamı; adresten alım, ana taşıma, terminal işlemleri ve son teslim üzerinden açıklanmalıdır. Beşik veya destek hazırlığı, vinç, forklift ve boşaltmanın sorumluları belirlenmelidir. Yeniden ambalajlama veya uzayan beklemenin nasıl yönetileceği de görüşülmelidir.
Teslim Kontrolü ve İzlenebilirlik
Teslimde makara ve paket numaraları, ürün etiketleri ve adetler kontrol edilmelidir. Hasarlı flanş, gevşemiş sarım, ıslak ambalaj veya görünür yüzey hasarı varsa kayıt tutulmalıdır. Fotoğraflar ilgili paket kimliğiyle birlikte saklanmalıdır.
Ürün belgeleri ve tanımlama kayıtları yükle eşleştirilmelidir. Halatın kullanılabilirliğine ilişkin teknik kontrol, nakliye tesliminden ayrı değerlendirilmelidir. Taşıma sırasında hasar şüphesi bulunan ürün doğrudan kullanıma alınmamalı; ilgili teknik sorumluya bildirilmelidir.
Taşıyıcının sorumluluğu ile ayrıca düzenlenen emtia nakliyat sigortası aynı kapsamı ifade etmez. Ambalaj, nem, mekanik hasar ve aktarma aşamalarının teminatta nasıl değerlendirildiği incelenmelidir.
Sık Sorulan Sorular
Makaranın Altındaki Beşikten Vinçle Kaldırma Yapılabilir mi?
Yalnızca beşik bu amaçla tasarlanmış ve kapasitesi tanımlanmışsa değerlendirilebilir. Yerde destek sağlaması, kaldırmaya uygun olduğunu göstermez.
Halata Forklift Çatalı Temas Edebilir mi?
Doğrudan temas mekanik hasar oluşturabilir. İlgili ambalaj için üreticinin uygun gördüğü kaldırma yöntemi ve aparat kullanılmalıdır.
Hizmet Sunan Firmalar İlanlarında Neleri Belirtmeli?
Firmalar, nakliyat ilanları içerisinde kangal ve makara yük kabul koşullarını, güzergâhlarını ve kaldırma imkânlarını açıklayabilir. Parsiyel, komple, konteyner ve boşaltma hizmetleri ayrıca belirtilebilir.
Uluslararası yük taşıma hizmeti arayan ihracatçılar, ithalatçılar ve diğer yük sahipleri ile ilgili hizmetleri sunan firmalar Nakliyatilan.com’a üye olabilir. İlan yayımlama aşamasında sunulan uygun kategori ve ilan koşullarını inceleyerek ihtiyaçlarını veya hizmetlerini açıklayabilir, ilgili kişilerle iletişim kurabilirler.

