Çelik konstrüksiyon ihracatında proje taşımacılığı, Türkiye’de imal edilen taşıyıcı elemanların yurt dışındaki montaj sahasına uygun sevk sırasıyla ulaştırılmasını kapsar. Kolon, kiriş, çatı makası ve bağlantı parçaları aynı projeye ait olsa da ölçüleri, ağırlıkları ve destekleme ihtiyaçları farklı olabilir. Taşıma planı, toplam çelik tonajından önce hangi parçaların hangi taşıma birimlerinde gönderileceğini açıklamalıdır.
Bu yükler için uluslararası yük taşımacılığı organizasyonunda parça işaretleri, sevk çizimleri ve montaj programı birlikte kullanılmalıdır. Ham çelik profil sevkiyatından farklı olarak imal edilmiş konstrüksiyon parçalarında bağlantı levhaları, kaynaklı çıkıntılar ve yüzey kaplamaları bulunabilir. Bunların araç yerleşimine ve elleçlemeye etkisi yükleme öncesinde değerlendirilmelidir.
Kapsam: Hangi Çelik Konstrüksiyon Parçaları Taşınır?
Bu yazının kapsamı, projeye göre imal edilmiş yapı çeliği elemanlarıdır. Standart ticari profil, sac, inşaat demiri ve çelik rulo sevkiyatları ayrı yük özelliklerine sahiptir. Tamamlanmış konstrüksiyon parçalarında her elemanın proje içindeki kimliği korunmalıdır.
Çelik Kolonlar ve Ana Kirişler
Kolonlar ve ana kirişler; taban levhaları, başlık levhaları ve kaynaklı bağlantı parçalarıyla birlikte gönderilebilir. Bu çıkıntılar paket genişliğini ve destekleme düzenini değiştirir. Yalnızca profil kesiti ve nominal boy üzerinden yerleşim hesabı yapılmamalıdır.
Çatı Makasları ve Kafes Elemanlar
Çatı makasları, kafes kirişler ve benzeri elemanlarda uzunluğun yanında toplam yükseklik ve taşıma konumundaki kararlılık önemlidir. Parça, yapı içindeki çalışma konumundan farklı şekilde taşınacaksa uygunluğu teknik olarak değerlendirilmelidir. Birden fazla makasın birlikte paketlenmesi de ayrıca destek ve sabitleme gerektirebilir.
Aşıklar, Kuşaklar ve İkincil Taşıyıcılar
İkincil elemanlar demetler hâlinde sevk edilebilir. Kesit yapısı ve et kalınlığına göre istif baskısına karşı davranışları değişebilir. Ana taşıyıcıların altına yerleştirilerek taşıma desteği gibi kullanılmaları, uygunluk değerlendirilmeden kabul edilmemelidir.
Platform, Merdiven ve Korkuluklar
Platform çerçeveleri, merdivenler, korkuluklar ve ızgaralar farklı biçimlerde paketlenebilir. İnce veya çıkıntılı bölümler diğer yüklerin altında kalmamalıdır. Birbirine geçirilen parçaların çıkarılma sırası ve alıcıdaki elleçleme imkânı da düşünülmelidir.
Bağlantı Levhaları ve Montaj Elemanları
Birleştirme levhaları, cıvatalar, somunlar ve diğer bağlantı parçaları ana elemanlarla ilişkilendirilerek ayrı paketlenebilir. Küçük hacimli fakat ağır kasalarda brüt ağırlık açıkça belirtilmelidir. Eksik bir bağlantı paketi, ana konstrüksiyon sahaya ulaşmış olsa bile montajı durdurabilir.
Ön Montajlı Çerçeveler ve Modüller
Atölyede birleştirilmiş çerçeveler veya büyük modüller, tekil elemanlara göre farklı hacim ve kaldırma ihtiyaçları oluşturur. Taşıma için hangi birleşimlerin ayrılabileceği proje ekibiyle belirlenmelidir. Nakliye kolaylığı amacıyla parçaların gelişigüzel kesilmesi veya bağlantıların değiştirilmesi uygun değildir.
Parça Listesi ve Sevk Çizimleri
Parça işaretlerinin korunması, konstrüksiyon taşımacılığının temel ihtiyaçlarından biridir. Her elemanın proje çizimleri ve paket listesiyle eşleşmesi gerekir. İşaretler taşıma, depolama ve boşaltma sırasında kontrol edilebilecek şekilde okunabilir olmalıdır.
Yük listesinde parça kodu, adet, dış ölçüler ve ağırlık bulunmalıdır. Demet veya kasa oluşturuluyorsa içindeki parçalar ayrıca gösterilmelidir. Aynı görünüme sahip iki kiriş farklı delik düzenine veya montaj konumuna ait olabilir.
Kaplama sonrasında işaretlerin görünürlüğü kontrol edilmelidir. Etiketin kaybolması ihtimaline karşı kullanılacak tanımlama yöntemi üretici ve proje ekibiyle belirlenebilir. Parçaya sonradan uygulanacak işaretleme, yüzeye veya teknik gerekliliklere zarar vermemelidir.
Ölçü ve Ağırlık Nasıl Bildirilmeli?
Taşıma hesabında bağlantı levhaları, konsollar ve diğer çıkıntılar dâhil dış ölçüler kullanılmalıdır. Bir elemanın ana profil uzunluğu, sevke hazır toplam uzunluğuyla aynı olmayabilir. Taşıma sehpası veya koruyucu çerçeve varsa bunlar da ölçü ve ağırlığa eklenmelidir.
Her ağır veya düzensiz parça için ağırlık merkezi bilgisi gerekebilir. Toplam proje tonajı, tek bir kaldırmanın veya araç üzerindeki yerleşimin planlanmasına yetmez. Paketler arasında büyük ağırlık farkları varsa bunlar ayrı ayrı bildirilmelidir.
Ön montajlı elemanlarda taşıma konumuna ait çizim yararlıdır. Elemanın araç üzerinde hangi yüzeyiyle destekleneceği, genişliğinin ve yüksekliğinin nasıl oluşacağı açıklanmalıdır. Fotoğraf, doğrulanmış teknik ölçülerin yerine geçmez.
Destekleme ve Geçici Kararlılık
Çelik elemanın yapıda taşıyıcı görev yapması, taşıma sırasında her konumda kararlı olduğu anlamına gelmez. Uzun ve narin parçalar, montajdaki desteklerinden farklı koşullarda bulunabilir. Kaldırma, araç üzerinde durma ve geçici stoklama aşamaları için destekleme düzeni belirlenmelidir.
Taşıma konumuna uygun destekler, yükü elemanın uygun bölgelerine aktarmalıdır. Kaynaklı küçük çıkıntılar veya bağlantı levhaları taşıma ayağı olarak kullanılmamalıdır. Gerekli geçici destek veya çaprazların kim tarafından hazırlanacağı teknik dosyada açıklanmalıdır.
Üst üste istifte ara desteklerin konumu ve alt sıradaki parçaların aldığı yük değerlendirilmelidir. Parçaların birbirine oturuyor görünmesi yeterli değildir. Boya ve galvaniz yüzeyler arasında sürtünme ve nem tutma ihtimali de hesaba katılmalıdır.
Boyalı ve Galvanizli Yüzeylerin Korunması
Boyalı konstrüksiyonlarda destekler, sapanlar ve bağlama elemanlarının kaplamaya etkisi değerlendirilmelidir. Yükün metal yüzeylere sürtünmesi veya dar temas noktalarında baskı oluşması kaplamayı zedeleyebilir. Ambalaj ve ayırıcılar, kullanılan kaplama sistemiyle uyumlu seçilmelidir.
Galvanizli parçalarda nemin sıkı temas bölgelerinde tutulması ve hava dolaşımının sınırlanması beyaz veya gri yüzey oluşumlarına yol açabilir. Bu nedenle koruma yalnızca üzerini kapatmak olarak düşünülmemelidir. Parça aralıkları, suyun uzaklaşması ve havalanma birlikte değerlendirilmelidir.
Galvanizli elemanların ıslak zeminde veya uygun olmayan destekler üzerinde bekletilmesi önlenmelidir. Sıkı paketleme ve kapalı örtü altında nem tutulması ihtimali kontrol edilmelidir. Sevkiyata ait koruma yöntemi kaplama sorumlusuyla görüşülmelidir.
Taşıma sonrası görülen yüzey değişikliklerinin kabul edilebilirliği, taşıma ekibinin yorumuyla belirlenmemelidir. Kaplama kontrolü ve gerekiyorsa onarım yöntemi ilgili teknik sorumlular tarafından değerlendirilmelidir.
Kaldırma ve Yükleme İmkânları
Vinç, forklift veya özel kaldırma düzeni seçimi parça ağırlığı, uzunluğu ve ağırlık merkezine dayanmalıdır. Bir bağlantı deliği veya kaynaklı kulak, onaylanmış bilgi bulunmadan kaldırma noktası kabul edilmemelidir. Kaldırma sırasında elemanın dönmesi veya dengesini kaybetmesi önlenmelidir.
Uzun kiriş veya makaslarda uygun sapan yerleşimi ve gerektiğinde travers kullanılabilir. Yöntem, ilgili parçanın teknik değerlendirmesine göre belirlenmelidir. Keskin kenarların kaldırma aksesuarlarına etkisi ve kaplamanın korunması birlikte ele alınmalıdır.
Çıkış fabrikasında üstten yükleme yapılırken alıcıda yalnızca yandan boşaltma imkânı bulunabilir. Bu nedenle ekipman ve erişim bilgileri iki nokta için ayrı sorulmalıdır. Paketlerin araçtan hangi sırayla çıkarılacağı da yükleme öncesinde planlanmalıdır.
Araç, Konteyner ve Denizyolu Seçenekleri
Standart araçlara uygun parçalar karayoluyla veya konteyner bağlantılı denizyoluyla gönderilebilir. Uzun, geniş veya ağır elemanlarda farklı platform ve proje yükü seçenekleri değerlendirilebilir. Bütün çelik konstrüksiyon sevkiyatları otomatik olarak gabari dışı yük sayılmamalıdır.
Konteyner kullanılacaksa kapı açıklığı, iç ölçüler, taban yükleri ve bağlama imkânları kontrol edilmelidir. Elemanın içeride yer bulması, güvenli biçimde yüklenip çıkarılabileceğini göstermez. Alıcının boşaltma ekipmanı ve çalışma alanı da uygun olmalıdır.
Denizyolu proje yüklerinde gemi ve liman elleçleme imkânları birlikte değerlendirilir. Rıhtım erişimi, kaldırma kapasitesi ve geçici stok düzeni önemlidir. Parçaların gemiye hangi sırayla alınacağı, varıştaki tahliye ve montaj ihtiyaçlarıyla eşleştirilmelidir.
Güzergâh ve Saha Erişimi
Özel boyutlu yüklerde araçla birlikte oluşan toplam ölçüler ve manevra ihtiyacı incelenmelidir. Köprüler, üst geçitler, dar dönüşler ve tesis girişleri değerlendirmeye dâhildir. Gerekli izinler, çıkış, transit ve varış ülkelerinin güncel koşullarına göre kontrol edilmelidir.
Yurt dışındaki şantiyenin bağlantı yolu ve boşaltma alanı da planın parçasıdır. Uygun zemin, vinç kurulumu ve araç dönüş alanı bulunmalıdır. Ana karayolunda ilerleyebilen aracın şantiye içindeki her noktaya ulaşabileceği varsayılmamalıdır.
Montaj Sırasına Uygun Sevkiyat
Yükleme planı yalnızca araç kapasitesini doldurmayı hedeflememelidir. Montaja önce girecek kolon, kiriş ve bağlantı paketlerinin ihtiyaç duyulan zamanda ulaşması gerekir. Aksi durumda şantiyede parça arama ve yeniden elleçleme oluşabilir.
Parçalar montaj bölgesi, aks veya proje aşamasına göre gruplanabilir. Ancak bu gruplama güvenli ağırlık dağılımı ve destekleme koşullarıyla birlikte yapılmalıdır. İlk araçtaki malzemelerin montaj için gerekli bağlantı parçalarıyla eşleşmesi kontrol edilmelidir.
Doğrudan araçtan montaj düşünülüyorsa araç geliş programı, kaldırma ekibi ve saha hazırlığı birlikte koordine edilmelidir. Geçici stok yapılacaksa parçaların nerede ve hangi desteklerle tutulacağı açıklanmalıdır. Nakliye teslimi ile konstrüksiyon montajı ayrı hizmet aşamalarıdır.
Nakliye Teklifinde Hangi Bilgiler Paylaşılmalı?
Görüşülen nakliyat firmaları ile aynı parça listesi, çizimler ve teslim programı paylaşılmalıdır. Yalnızca toplam tonaj, araç sayısını veya proje kapsamını doğru belirlemeye yetmez. Paketleme ve yükleme varsayımları teklifler arasında karşılaştırılmalıdır.
- Kolon, kiriş, makas ve yardımcı parça ayrımı.
- Parça veya paket bazında dış ölçüler ve brüt ağırlıklar.
- Ağırlık merkezi, kaldırma ve destekleme bilgileri.
- Boya, galvaniz veya diğer yüzey kaplama özellikleri.
- İstif izni ve korunacak çıkıntılar.
- Türkiye’deki yükleme ve yurt dışındaki teslim adresleri.
- Yükleme, boşaltma ve saha içi hareket imkânları.
- Montaj sırasına göre sevk grupları ve teslim takvimi.
- Aktarma, depolama ve özel ekipman ihtiyaçları.
Hizmet kapsamı; fabrikadan alım, ana taşıma, liman işlemleri ve saha teslimi üzerinden açıklanmalıdır. Destek hazırlığı, kaldırma, boşaltma ve geçici stoklama görevleri belirlenmelidir. İzin ve refakat gerekliyse bunların organizasyonu da iş tanımına eklenmelidir.
Teslim Kontrolü ve Hasar Kayıtları
Teslimde parça işaretleri, paket sayıları ve bağlantı kasaları kontrol edilmelidir. Eğilme, burulma, darbe, hasarlı bağlantı levhası veya kaplama kaybı görülürse durum kaydedilmelidir. Fotoğraflar ilgili parça koduyla birlikte saklanmalıdır.
Hasarlı bir eleman, montaj programını sürdürmek amacıyla teknik değerlendirme yapılmadan düzeltilmemelidir. Onarım veya kabul kararı ilgili proje sorumlularınca verilmelidir. Taşıma teslimi, yapısal uygunluk veya montaj kabulünün tamamlandığı anlamına gelmez.
Taşıyıcının sorumluluğu ile ayrıca düzenlenen emtia nakliyat sigortası aynı kapsamı ifade etmez. Kaplama hasarı, deformasyon, aktarma ve kaldırma aşamalarının teminatta nasıl değerlendirildiği incelenmelidir. Sevk öncesi durum kayıtları düzenli tutulmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Çelik Parçalar Dayanıklı Olduğu İçin Ambalajsız Taşınabilir mi?
Koruma ihtiyacı parça geometrisine, kaplamaya ve taşıma yöntemine bağlıdır. Tam kapalı ambalaj kullanılmasa bile uygun destekleme, ayırma ve yüzey koruması gerekebilir.
Her Çelik Konstrüksiyon Sevkiyatı Ağır Nakliye Gerektirir mi?
Hayır. Araç seçimi gerçek ölçü ve ağırlıklarla yapılır. Standart araçlara uygun parçalarla özel ekipman gerektiren elemanlar ayrı değerlendirilmelidir.
Hizmet Sunan Firmalar İlanlarında Neleri Belirtmeli?
Firmalar, nakliyat ilanları içerisinde hizmet verdikleri güzergâhları, uzun ve düzensiz parçaları kabul koşullarını açıklayabilir. Liman bağlantısı, kaldırma ve montaj sırasına uygun saha tesliminin kapsamı ayrıca belirtilmelidir.
Uluslararası yük taşıma hizmeti arayan ihracatçılar, ithalatçılar ve diğer yük sahipleri ile ilgili hizmetleri sunan firmalar Nakliyatilan.com’a üye olabilir. İlan yayımlama aşamasında sunulan uygun kategori ve ilan koşullarını inceleyerek ihtiyaçlarını veya hizmetlerini açıklayabilir, ilgili kişilerle iletişim kurabilirler.

