Çelik boru ve profil ihracatında taşıma planlaması, Türkiye’den gönderilecek ürünlerin boyu, kesiti, demet düzeni ve yüzey durumuna göre yapılmalıdır. Yuvarlak boruların yuvarlanma ihtiyacı, ince cidarlı profillerin baskıya hassasiyeti ve kaplamalı ürünlerin yüzey koruması farklı değerlendirmeler gerektirir. Yalnızca toplam tonajı bildirmek, uygun araç ve yükleme yöntemini belirlemek için yeterli değildir.
Türkiye’de çelik boru ve profil üreten işletmelerin ihracat faaliyetleri birincil kaynaklarda doğrulanmaktadır. Bu gönderiler için uluslararası yük taşımacılığı teklifi, ürünlerin sevke hazır ölçüleri ve ambalajları üzerinden alınmalıdır. Standart boy demetler, büyük çaplı tekil borular ve özel kesitli profiller aynı yerleşim varsayımıyla değerlendirilmemelidir.
Kapsam: Hangi Çelik Boru ve Profiller Taşınır?
Bu yazının kapsamı, boru ve profil olarak sevk edilen çelik ürünlerdir. Kaynaklı yapı modülleri, tamamlanmış konstrüksiyonlar ve boru hattı ekipmanları farklı taşıma ihtiyaçları oluşturabilir. Aynı siparişte bulunmaları hâlinde her yük grubu ayrı tanımlanmalıdır.
Yuvarlak Çelik Borular
Yuvarlak borularda dış çap, et kalınlığı, boy ve tek parça ağırlığı önemlidir. Demetli sevkiyat ile tekil büyük çaplı boru sevkiyatı farklı destekleme gerektirebilir. Paket biçimi yuvarlanmayı sınırlasa da yükün araca ayrıca sabitlenmesi gerekir.
Kare ve Dikdörtgen Kutu Profiller
Kutu profiller düzenli demetler hâlinde gönderilebilir. Kesit ölçüleri, et kalınlığı ve demet içindeki adet bildirilmelidir. Düz yüzeylerin bulunması, ürünlerin sınırsız üstten baskıya dayanacağı anlamına gelmez. Demet ve alt destek düzeni birlikte değerlendirilmelidir.
Özel Kesitli ve Açık Profiller
Oval veya projeye göre biçimlendirilmiş kesitlerle T, Z, L ve benzeri profiller farklı paketler oluşturabilir. Çıkıntılar ve iç içe yerleşim, demetin dış ölçüsünü ve açılma yöntemini etkiler. Yer kazanmak amacıyla yapılan paketleme, ürünün biçimini bozmamalıdır.
Galvanizli, Boyalı ve Diğer Kaplamalı Ürünler
Yüzey kaplaması bulunan boru ve profillerde sürtünme, çizik ve nemin temas bölgelerinde tutulması ayrıca değerlendirilmelidir. Ham çelik ürün için kullanılan bir temas veya bağlama yöntemi, kaplamalı üründe uygun olmayabilir. Üreticinin yüzey koruma talimatı paylaşılmalıdır.
Dişli, Manşonlu ve İşlenmiş Uçlu Borular
Diş, manşon veya kaynak hazırlığı bulunan uçlar özel koruma gerektirebilir. Koruyucuların doğru takılmış olması ve elleçleme sırasında yerinden çıkmaması kontrol edilmelidir. Boru gövdesinin sağlam olması, uç bağlantılarının da hasarsız olduğunu göstermez.
Demet Ölçüsü ve Ağırlık Nasıl Bildirilir?
Demet bazında ölçü ve ağırlık, taşıma hesabının temelidir. Her paket türünün boyu, eni, yüksekliği ve brüt ağırlığı verilmelidir. Demetler arasında farklı uzunluk veya ağırlık varsa ayrı satırlarda gösterilmelidir.
Ürün adedi ve toplam metre bilgisi de paket listesinde bulunmalıdır. Ancak bunlar dış ölçülerin yerine geçmez. Aynı adet boru, farklı çap veya demet geometrisinde farklı taşıma alanı gerektirebilir.
Manşon, uç koruyucu, palet veya taşıma sehpası dış ölçülere eklenmelidir. Büyük çaplı tekil borularda çap ve uzunluğun yanında ağırlık merkezi veya özel destek bilgileri gerekebilir. Yükleme planı, nominal ürün ölçüsünden değil sevke hazır yükten hazırlanmalıdır.
Demetleme ve Ambalaj Düzeni
Benzer boy, kesit ve ürün grubundaki parçaların birlikte paketlenmesi sayımı ve yerleşimi kolaylaştırır. Farklı boylar aynı demette bulunuyorsa kısa parçaların kaymasını önleyecek düzen gerekir. Demetin dışarıdan sıkı görünmesi, içindeki bütün parçaların güvenceye alındığını göstermez.
Çember ve bağlar, ürünleri bir taşıma birimi hâlinde tutacak şekilde hazırlanmalıdır. Bununla birlikte ambalaj çemberleri kendiliğinden kaldırma noktası kabul edilmemelidir. Kaldırma ve araç sabitlemesi ayrı olarak planlanmalıdır.
Kaplamalı veya görünür yüzeyi önemli ürünlerde uygun ayırıcılar kullanılabilir. Ambalaj malzemeleri yüzeyle uyumlu olmalı ve sürtünmeyle iz oluşturmamalıdır. Demet etiketleri elleçleme sonrasında da okunabilir kalmalıdır.
Boyunca Destekleme ve Eğilmenin Önlenmesi
Uzun boru ve profillerin uygun noktalardan desteklenmesi gerekir. Yalnızca uçlardan destekleme, bazı ürünlerde istenmeyen eğilmeye yol açabilir. Destek sayısı ve aralıkları boy, kesit, et kalınlığı ve üretici talimatları üzerinden belirlenmelidir.
Alt destekler aynı düzlemde ve yeterli dayanımda olmalıdır. Demetin belirli bir bölümünün boşlukta kalması veya dar bir noktaya yük bindirilmesi önlenmelidir. Ara desteklerin konumu üst sıralardan gelen yükle birlikte değerlendirilmelidir.
İnce cidarlı veya özel kesitli ürünler, ağır demetlerin altında taşıma desteği gibi kullanılmamalıdır. Paketlerin birbirine oturması tek başına uygun istif anlamına gelmez. Alt sıradaki ürünün aldığı baskı ayrıca kontrol edilmelidir.
Yuvarlanma ve Kaymaya Karşı Sabitleme
Yuvarlanmayı önleyen düzen, yuvarlak boru sevkiyatlarında yükleme başlangıcından itibaren kurulmalıdır. Boruların yalnızca kendi ağırlıklarıyla yerinde kalacağı varsayılmamalıdır. Destekler, takozlar ve bağlama düzeni taşıma yöntemine göre birlikte değerlendirilmelidir.
Demetli borular da boyuna veya yana kayabilir. Ambalajın sağlam olması, demetin araç üzerinde sabit olduğu anlamına gelmez. Frenleme, viraj ve aktarma sırasında oluşabilecek hareketler dikkate alınmalıdır.
Bağlama kuvvetleri ürünleri ezmemeli veya kaplamaya zarar vermemelidir. Keskin kenarlar bağlama elemanlarından uygun biçimde ayrılmalıdır. Karayolu için hazırlanan düzen, denizyolu etabında ayrıca kontrol edilmelidir.
Bağların çözülmesi sırasında da yükün kararlılığı korunmalıdır. Özellikle yuvarlak borularda sabitleme kaldırılmadan önce boşaltma sırası ve yükün destekleri kontrol edilmelidir. Devrilme veya yuvarlanma riski yalnızca yolculukla sınırlı değildir.
İstiflenebilirlik ve İç İçe Yerleştirme
İstif sınırları borunun veya profilin ürün özellikleriyle ambalaj düzenine bağlıdır. Bütün çelik demetler için tek bir kat sayısı verilmemelidir. Ağır ve ince cidarlı ürünlerin aynı istif varsayımıyla yerleştirilmesi uygun olmayabilir.
Üst üste demetlerde alt ürünlere gelen yük ve ara desteklerin konumu incelenmelidir. Manşon, kaynak ağzı veya çıkıntılı bağlantılar yük taşıyan temas noktası yapılmamalıdır. Kaplamalı ürünlerde doğrudan metal teması ayrıca değerlendirilmelidir.
Farklı çaplı boruların iç içe gönderilmesi düşünülüyorsa üretici ve alıcının uygunluğu alınmalıdır. İç yüzey ve kaplama hasarı, parçaların çıkarılması ve uç koruyucuların durumu kontrol edilmelidir. İç içe yerleşim yalnızca hacim kazancı üzerinden kararlaştırılmamalıdır.
Uç ve Yüzey Hasarları
Boru uçlarının zemine veya başka yüklere çarpması deformasyon oluşturabilir. Dişli ve işlenmiş uçlarda küçük hasarlar sonraki bağlantı işlemini etkileyebilir. Koruyucular yükleme öncesinde ve teslimde kontrol edilmelidir.
Kaldırma sırasında boru uçlarından kavrama ancak ilgili ürün ve ekipman için uygunluğu doğrulanmışsa uygulanmalıdır. Her boru türünde aynı kanca veya ataşman kullanılamaz. Üreticinin temas ve kaldırma talimatı esas alınmalıdır.
Profillerde köşe ezilmesi, yüzey çizikleri ve doğrusal biçimde değişiklik kontrol edilmelidir. Demetlerin araç üzerinde veya zeminde sürüklenmesi önlenmelidir. Hasarın ambalajla sınırlı mı yoksa ürüne ulaşmış mı olduğu açıkça kaydedilmelidir.
Kaplama, Nem ve Geçici Depolama
Galvanizli ürünler sıkı temas hâlinde nemli kaldığında ve yeterince kuruyamadığında yüzeyde beyaz veya gri oluşumlar görülebilir. Bu nedenle koruma yalnızca dışarıdan örtmek olarak düşünülmemelidir. Havalanma, suyun uzaklaşması ve temas bölgeleri birlikte değerlendirilmelidir.
Boyalı veya başka kaplamalı ürünlerde destek ve sapan malzemeleri yüzeyle uyumlu seçilmelidir. Ambalaj altında tutulan nem ve sürtünme ihtimali kontrol edilmelidir. Bütün kaplamalara aynı koruyucu madde veya ambalaj yöntemi uygulanmamalıdır.
Geçici stokta boru ve profiller uygun destekler üzerinde tutulmalıdır. Boru içlerine su girişi ve uç koruyucuların durumu ürün talimatlarına göre kontrol edilebilir. Denizyolu veya uzun bekleme içeren gönderilerde saklama koşulları ayrıca açıklanmalıdır.
Yükleme ve Boşaltma Ekipmanları
Forklift, vinç veya özel ataşman seçimi demet ağırlığı, uzunluğu ve ağırlık merkeziyle birlikte yapılmalıdır. Uzun demetin tek noktadan kaldırılmasının uygun olduğu varsayılmamalıdır. Gerekli sapan yerleşimi ve destekler önceden belirlenmelidir.
Çıkışta üstten veya yandan yüklenen bir demet, varışta aynı erişimi bulamayabilir. Alıcının ekipmanı, araç yaklaşma alanı ve uzun yükü çevirebileceği boşluk sorulmalıdır. Depo kapısı ve boşaltma zemini de planlamaya dâhildir.
Kısmi boşaltmada kalan yükün sabitlemesi yeniden kontrol edilmelidir. İlk demet çıkarıldığında diğer paketlerin desteği değişebilir. Çok adresli teslimlerde yerleşim sırası bu nedenle baştan hazırlanmalıdır.
Uygun Taşıma Seçenekleri
Türkiye’den ihracatta karayolu, konteyner bağlantılı denizyolu veya uygun dökme parça yük organizasyonları değerlendirilebilir. Güzergâh ve bağlantılar elveriyorsa demiryolu içeren seçenekler de incelenebilir. Tercih gerçek yük ölçüleri ve teslim altyapısıyla yapılmalıdır.
Konteynerde iç uzunluk, kapı açıklığı, taban yükleri ve demetlerin çıkarılma yöntemi kontrol edilmelidir. İçeride yer bulunması, yükün uygun dağıldığını göstermez. Ağır demetler tabanda sınırlı temas alanlarına yük aktarabilir.
Parsiyel taşımada diğer yüklerle uyumluluk ve aktarma sayısı önemlidir. Komple taşımada kapasitenin sevkiyata ayrılması, destekleme ve sabitleme ihtiyacını ortadan kaldırmaz. Her boru veya profil gönderisi otomatik olarak gabari dışı taşıma gerektirmez.
Nakliye Teklifinde Hangi Bilgiler Paylaşılmalı?
Görüşülen nakliyat firmaları ile aynı demet listesi ve teslim koşulları paylaşılmalıdır. “Çelik boru” veya “profil yükü” açıklaması yeterli değildir. Sevke hazır paket fotoğrafları ve üreticinin talimatları değerlendirmeyi destekleyebilir.
- Yuvarlak boru, kutu profil veya özel kesit ayrımı.
- Çap veya kesit ölçüleri, et kalınlığı ve ürün boyları.
- Demet sayısı, dış ölçüler ve brüt ağırlıklar.
- Demet başına adet ve toplam miktar.
- Kaplama, diş, manşon ve uç koruyucu bilgileri.
- Destekleme, istif ve varsa iç içe sevk koşulları.
- Türkiye’deki yükleme ve yurt dışındaki teslim adresleri.
- Yükleme ve boşaltma ekipmanları.
- Aktarma, depolama ve çok adresli teslim ihtiyacı.
Hizmet kapsamı; adresten alım, ana taşıma, terminal işlemleri ve son teslim üzerinden açıklanmalıdır. Destek hazırlığı, sabitleme, vinç ve boşaltmanın sorumluları belirtilmelidir. Yeniden demetleme veya bekleme gerektiren durumların nasıl yönetileceği de görüşülmelidir.
Teslim Kontrolü ve Kayıtlar
Teslimde demet numaraları, adetler ve ürün etiketleri paket listesiyle karşılaştırılmalıdır. Gevşemiş çember, eğilmiş profil, hasarlı uç veya kaplama kaybı görülürse teslim belgelerine işlenmeli ve fotoğraflanmalıdır. Eksik uç koruyucular da kaydedilmelidir.
Ürünün teknik kabulü, taşıma tesliminden ayrı değerlendirilebilir. Hasarlı parçaların düzeltilmesi veya yeniden işlenmesi ilgili teknik sorumluların kararına dayanmalıdır. Taşıyıcının sorumluluğu ile ayrıca düzenlenen emtia nakliyat sigortasının kapsamı aynı kabul edilmemelidir.
Sık Sorulan Sorular
Demet Çemberi Araç Sabitlemesi Yerine Geçer mi?
Hayır. Demetin bir arada tutulması ile araca sabitlenmesi farklı işlemlerdir. Her ikisi de uygun yöntemle hazırlanmalıdır.
Büyük Boruların İçine Küçük Boru Yerleştirilebilir mi?
Bu seçenek ürün, kaplama ve boşaltma koşullarına göre değerlendirilmelidir. Üretici ve alıcının uygunluğu doğrulanmadan yalnızca alan kazanmak amacıyla uygulanmamalıdır.
Hizmet Sunan Firmalar İlanlarında Neleri Belirtmeli?
Firmalar, nakliyat ilanları içerisinde uzun demet ve tekil boru kabul koşullarını, güzergâhlarını ve yükleme erişimlerini açıklayabilir. Konteyner, komple taşıma, liman ve boşaltma hizmetleri ayrıca belirtilebilir.
Uluslararası yük taşıma hizmeti arayan ihracatçılar, ithalatçılar ve diğer yük sahipleri ile ilgili hizmetleri sunan firmalar Nakliyatilan.com’a üye olabilir. İlan yayımlama aşamasında sunulan uygun kategori ve ilan koşullarını inceleyerek ihtiyaçlarını veya hizmetlerini açıklayabilir, ilgili kişilerle iletişim kurabilirler.

