Arızalı tır için geçici park yeri seçimi, aracın hareket ettirilip ettirilemeyeceğinin değerlendirilmesiyle başlar. Motoru çalışan bir aracın güvenle yürüyebileceği veya kısa mesafedeki parka kendi imkânıyla gidebileceği varsayılmamalıdır. Fren, direksiyon, lastik, süspansiyon ya da başka bir sistemdeki sorun, taşıma yöntemini ve bırakılacak alanı etkileyebilir. Önce teknik durum, ardından uygun geçici park planı belirlenmelidir.
Bu rehberin kapsamı; arıza sonrasında servis, parça, kurtarma veya yeni sevkiyat düzeni bekleyen tırların geçici olarak bırakılacağı yerin seçilmesidir. Yol üzerinde kurtarma işlemi veya adım adım onarım talimatı sunulmaz. Nakliyatilan.com, tesis ve konaklama ilanları aracılığıyla ihtiyaç sahipleriyle ilan verenleri buluşturur; çekici, kurtarma veya teknik servis sağlayıcısı değildir.
Önce Arızanın Acil Durum Oluşturup Oluşturmadığını Değerlendirin
Araç yol üzerinde tehlike oluşturuyorsa ticari park aramadan önce ilgili yol işletmesi ve gerektiğinde acil yardım birimleriyle koordinasyon kurun. Konumu, aracın bulunduğu yönü ve bilinen durumu açıkça bildirin. Kaza, yangın, yaralanma veya tehlikeli sızıntı gibi durumları sıradan park talebi olarak yönetmeyin.
Karayolları Genel Müdürlüğünün resmî sitesinde yol danışma ve yol durumu hizmetleri bulunur. Kullanılan yolun işletmesini ve yardım yönlendirmesini doğrulayın. Yol danışma hizmetini, her durumda ücretsiz çekme veya kurtarma sağlandığı şeklinde yorumlamayın.
Aracı hareket ettirme, çekme veya taşıma yöntemine ilgili teknik kişiler karar vermelidir. Rastgele ekipmanla çekme, fren sistemine müdahale veya tehlikeli konumda onarım denemesi yapmayın. Bu aşamadaki hedef, yalnızca en yakın parka ulaşmak değil, araca ve koşullara uygun yöntemi belirlemektir.
Arızalı Tır İçin Geçici Park İhtiyacını Tanımlayın
Arızanın niteliği, park işletmesine verilecek bilgilerin başında gelir. Araç kendi hareketini sağlayamıyorsa, yönlendirilemiyorsa veya tekrar çalıştırılmaması gerekiyorsa bunu açıkça bildirin. Teknik olarak doğrulanmamış arıza nedenini kesin bilgi gibi aktarmayın.
Geçici parkın amacı da belli olmalıdır. Yalnızca servis saatini beklemek, parça gelene kadar aracı bırakmak ve başka çekiciyle devam edecek dorseyi ayırmak farklı ihtiyaçlardır. Birkaç saatlik bekleme ile süresi belirsiz muhafaza aynı hizmet kapsamına sahip olmayabilir.
- Çekici mi, dorse mi, araç birleşiminin başka bir bölümü mü etkilenmiş?
- Araç hareket edebiliyor ve yönlendirilebiliyor mu?
- Bilinen sıvı kaçağı veya başka tehlike bulunuyor mu?
- Araç yüklü mü, boş mu?
- Geçici beklemenin amacı ve tahmini süresi nedir?
- Çıkışta yeniden kurtarma veya taşıma aracı gerekecek mi?
Park İşletmesinden Arızalı Araç Kabulünü Teyit Edin
Bir tesisin normal tır kabul etmesi, yürümeyen veya özel taşıma gerektiren aracı da kabul ettiği anlamına gelmez. İşletmeye aracın gerçek durumunu ve planlanan giriş yöntemini açıklayın. Arıza bilgisini yalnızca kurtarma ekibine iletmekle yetinmeyin.
Saha kabulü, araç daha yola çıkarılmadan netleşmelidir. Gece varış, kapıda görevli bulunması, ayrılan bölüm ve teslim alacak kişi belli olmalıdır. “Getirin, bir yere bırakırız” gibi belirsiz açıklamaları ayrıntılandırın.
Aracın daha sonra kendi hareketiyle yer değiştiremeyeceğini özellikle belirtin. Normal parkta uygulanabilen sıkışık yerleşim, arızalı araçta çıkış veya müdahale güçlüğü doğurabilir. Süre uzarsa aynı bölümün kullanımına devam edilip edilemeyeceğini de sorun.
Kurtarma Aracının Girişi ve Çıkışı
Giriş uygunluğunu yalnızca tırın ölçülerine göre değerlendirmeyin. Kullanılacak kurtarma veya taşıma aracının yaklaşımı, dönüşü ve çalışma düzeni de önemlidir. Kapı açıklığı, giriş açısı, eğim değişimleri ve üst engeller ilgili ekiple birlikte değerlendirilmelidir.
Kurtarma aracının arızalı tırı bırakacağı konumdan güvenle ayrılabilmesi gerekir. Aynı şekilde çıkış günü tekrar yaklaşabileceği alan korunmalıdır. Araç bırakıldıktan sonra başka araç veya malzemeyle erişimin kapanıp kapanmayacağını sorun.
Her sahaya uygulanacak tek kapı genişliği veya manevra ölçüsü kullanmayın. Gerekli alan, araç birleşimine ve kullanılan yönteme bağlıdır. Giriş tarifiyle birlikte gerçek kapı konumunu paylaşın; harita işaretinin ofisi veya parsel merkezini göstermediğini teyit edin.
Zemin ve Aracın Hareketsiz Bırakılması
Geçici park için ayrılan bölümün zemini ve eğimi değerlendirilmelidir. Çukur, çökme, su birikmesi veya bozuk yüzey görülen noktaları bildirin. Aracın ağır olması ya da ileride ekipman kullanılması gerekecek olması teknik değerlendirmeyi etkileyebilir.
Fren veya bağlantı sisteminde arıza varsa, normal park uygulamalarının yeterli olduğunu varsaymayın. Aracın güvenle hareketsiz bırakılacağı yöntem ilgili teknik kişilerce belirlenmelidir. Anahtarın alınması tek başına aracın hareket edemeyeceğini kanıtlamaz.
Kriko veya destek ekipmanı kullanılması gerekecekse park yüzeyinin uygunluğu ayrıca incelenmelidir. Araç altında çalışma ve kaldırma işlemleri ciddi riskler taşır. Sıradan bir park bölümünü, ekipman ve çalışma koşulları değerlendirilmeden onarım alanına dönüştürmeyin.
Park Hizmeti ile Onarım İznini Ayırın
Aracın kabul edilmesi, sahada her türlü tamirin yapılabileceği anlamına gelmez. Mobil servis çağrılacaksa işletmeye hangi işin planlandığını bildirin. Muayene, arıza tespiti, parça değişimi ve kapsamlı onarım farklı çalışma ihtiyaçları doğurabilir.
İşletmenin onayıyla teknik ve idari uygunluğu aynı kabul etmeyin. Gürültü, atık, sıvı kullanımı, elektrik veya özel ekipman gerektiren işler ayrıca değerlendirilmelidir. Kaynak ve benzeri işlemleri genel park hizmetinin içinde varsaymayın.
- Mobil servisin sahaya girmesine izin veriliyor mu?
- Hangi işlemler kabul ediliyor, hangileri kapsam dışında?
- Çalışma alanı diğer araçlardan nasıl ayrılacak?
- Elektrik veya başka altyapı sağlanacak mı?
- Atık ve sökülen parçalar nasıl yönetilecek?
- Onarım uzarsa park kullanımı nasıl güncellenecek?
Yüklü Araç, Frigorifik Dorse ve Özel Taşımalar
Yüklü araçta park kararı yükün ihtiyaçlarından bağımsız verilemez. Teslim zamanı, muhafaza koşulları ve başka araca aktarma ihtimali ilgili taraflarla değerlendirilmelidir. Park işletmesinin aracı kabul etmesi, yükü boşaltma veya aktarma hizmeti sunduğunu göstermez.
Frigorifik araçlarda çekicideki arızayla soğutma ünitesinin durumunu ayrı ele alın. Elektrik bağlantısı isteniyorsa teknik uygunluk ve hizmet kapsamını doğrulayın. Bağlantı sağlanması, yük sıcaklığının takip edildiği veya korunmasının garanti edildiği anlamına gelmez.
Tehlikeli madde veya canlı hayvan taşınıyorsa sıradan arızalı araç kabulüyle yetinmeyin. Yüke özgü kurallar, bakım ihtiyaçları ve ilgili yetkililerin yönlendirmeleri ayrıca değerlendirilmelidir. Geçici parkı bu özel koşulları ortadan kaldıran çözüm gibi kullanmayın.
Çekici ve Dorseyi Ayırmak Gerekirse
Arızanın yalnızca çekiciyi etkilemesi hâlinde dorseyle başka çekicinin devam etmesi düşünülebilir. Ancak ayrılma ve yeniden bağlanma işlemlerinin uygunluğu teknik olarak değerlendirilmelidir. Hasarlı bağlantı veya başka bir sorun ihtimali göz ardı edilmemelidir.
Park işletmesine hangi bölümün kalacağını ve hangisinin çıkacağını açıklayın. Dorsenin destek noktaları, yerleşimi ve daha sonra alınması için erişim planlanmalıdır. Görevli personelin aracı veya dorseyi hareket ettirme yetkisi ayrıca belirlenmelidir.
Farklı operasyonları bulunan nakliyat firmaları için bu süreç servis, kurtarma ekibi ve yeni sürücü arasında koordinasyon gerektirebilir. Talimat verecek firma yetkilisini belirlemek, birbiriyle çelişen yönlendirmeleri azaltır.
Teslim Kaydı ve Anahtar Düzeni
Teslim kaydı; araçların plakalarını, giriş zamanını, bırakılan bölümü ve bildirilen arızayı içermelidir. Kurtarma öncesi, giriş ve bırakılma sonrasındaki fotoğraflar farklı aşamaları belgeleyebilir. Görüntüleri ilgili kayıtlarla eşleştirin.
Mevcut hasarları ve kontrol edilemeyen noktaları ayrı yazın. Aracın yürümemesi nedeniyle bazı kontroller yapılamadıysa bunu belirtin. Yapılmayan teknik incelemeyi yapılmış gibi gösteren genel ifadeler kullanmayın.
Anahtar teslim ediliyorsa adedini, teslim alan kişiyi ve kullanım amacını kaydedin. Aracın çalıştırılması yasaklanmış veya teknik onaya bağlanmışsa bunu açıkça bildirin. Anahtarın verilmesini sınırsız hareket ya da onarım yetkisi olarak değerlendirmeyin.
Süre, Ek Giderler ve Sonraki Çıkış
Bekleme süresinin belirsiz olabileceğini başlangıçta açıklayın. Park kullanımının hangi anda başladığını, süre uzatmanın nasıl bildirileceğini ve araç alınamazsa hangi düzenin uygulanacağını öğrenin. Her uzatma talebinin otomatik kabul edileceğini varsaymayın.
Kurtarma, taşıma, park ve onarım hizmetlerini ayrı kalemler olarak değerlendirin. Aracın tekrar alınması için ekipman gerekecekse çıkış işlemi ve saha erişimini önceden planlayın. İşletmelerin aynı hizmet kapsamını sunduğunu düşünmeden teklifleri karşılaştırın.
İleri tarihte çıkışta sürücü veya kurtarma firması değişebilir. Aracı teslim almaya kimin yetkili olduğunu ve onayın nasıl doğrulanacağını belirleyin. Parktan çıkış kaydını teknik olarak yola uygunluk onayıyla aynı kabul etmeyin.
Geçici Park Öncesi Son Kontrol
- Aracın hareket ve taşıma yöntemini teknik kişilerle belirleyin.
- Arızayı ve yük durumunu park işletmesine açıklayın.
- Kurtarma aracının giriş ve çıkışını teyit edin.
- Uygun bırakma bölümünü ve sonraki erişimi planlayın.
- Parkla onarım hizmetinin sınırlarını ayırın.
- Teslim, anahtar, süre uzatma ve çıkış kayıtlarını tamamlayın.
Kamera, bariyer veya görevli bulunmasını tek başına hasar ve kayba karşı garanti saymayın. Varsa sigorta kapsamını ve bildirim koşullarını ilgili taraflarla değerlendirin. Hasar veya farklılık fark edildiğinde kayıtları koruyup işletmeye ve firma yetkilisine bildirin.
Sık Sorulan Sorular
En yakın park her zaman uygun seçenek midir?
Hayır. Arızanın niteliği, taşıma yöntemi, saha erişimi ve yük koşulları birlikte değerlendirilmelidir.
Motor çalışıyorsa aracı parka sürmek uygun mudur?
Motorun çalışması tek başına güvenli hareketi göstermez. Karar ilgili teknik değerlendirmeye göre verilmelidir.
Park kabulü sahada tamir yapılabileceği anlamına gelir mi?
Hayır. Mobil servis girişi ve yapılacak işlerin kapsamı ayrıca kararlaştırılmalıdır.
Çekici arızalıysa dorse hemen ayrılabilir mi?
İşlemin teknik uygunluğu ve saha koşulları değerlendirilmelidir. Bağlantı ve destek düzeni hakkında varsayımla hareket etmeyin.
Parktan çıkış kaydı aracın yola uygun olduğunu gösterir mi?
Hayır. Ticari teslim işlemiyle teknik yola uygunluk değerlendirmesi farklı konulardır.
Arızalı araç için uygun geçici park, saha veya ilgili tesis ihtiyacı bulunan nakliye firmaları ile bu kapsamda hizmetlerini duyurmak isteyen işletmeler Nakliyatilan.com’a üye olabilir. Platformdaki nakliyat ilanları üzerinden iletişim kuran taraflar, kabul ve hizmet koşullarını aracın teknik durumu, yükü ve planlanan çıkış yöntemi doğrultusunda netleştirebilir.