TMGD, tehlikeli madde taşımacılığıyla bağlantılı faaliyetleri bulunan işletmelerde güvenli ve mevzuata uygun çalışma düzeninin kurulmasına yardımcı olan uzmanı ifade eder. Görevi yalnızca sevkiyat evraklarına bakmak veya sürücünün belgelerini kontrol etmekle sınırlı değildir. Gönderinin hazırlanmasından yükleme ve boşaltmaya kadar işletmenin üstlendiği faaliyetler birlikte değerlendirilir. Bu nedenle tehlikeli madde taşıyan sürücüler kadar, gönderiyi hazırlayan ve sevkiyatı yöneten işletmelerin de TMGD’nin rolünü bilmesi gerekir. Doğru görev paylaşımı, eksiklerin taşıma başladıktan sonra değil, hazırlık aşamasında fark edilmesini sağlar.
TMGD Nedir ve İşletmede Hangi Konumda Çalışır?
TMGD, Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı anlamına gelir. Tehlikeli madde taşımacılığı faaliyetinde bulunan işletmelerin bu faaliyetleri yasal düzenlemelere uygun şekilde yürütmesini sağlamakla görevli, sertifikalı uzmandır. Gönderen, paketleyen, yükleyen, dolduran, boşaltan veya taşıyan işletmelerin faaliyetleri bu değerlendirmede önem taşır.
Danışmanın çalışma alanı, işletmenin fiilen üstlendiği görevlerle ilişkilidir. Yalnızca taşıma yapan bir işletmenin süreçleri ile paketleme ve yükleme de yapan işletmenin süreçleri aynı olmayabilir. TMGD, görev kapsamındaki faaliyetleri inceleyerek uygulanması gereken kuralların çalışma düzenine nasıl yansıtılacağını değerlendirir.
Bu uzmanlık, yalnızca bir belgenin dosyada bulunmasından ibaret değildir. İşletmenin sahadaki uygulamaları, personelin görevleri ve kayıt düzeni arasında bağlantı kurulması gerekir. Hazırlanan talimatların günlük işleyişte uygulanması ve tespit edilen eksiklerin giderilmesi için işletme yönetiminin de sürece katılması önemlidir.
TMGD Ne İş Yapar?
TMGD’nin görevleri, işletmenin faaliyet kapsamı ve ilgili düzenlemeler çerçevesinde belirlenir. Amaç, tehlikeli maddeyle ilgili işlerin güvenli ve düzenli biçimde yürütülmesini desteklemek, uygunsuzlukları tespit etmek ve gerekli iyileştirmeleri işletmeye bildirmektir.
- Faaliyetleri inceler: İşletmenin tehlikeli maddeyle hangi işlemleri yaptığını ve bunların ilgili kurallara uygunluğunu değerlendirir.
- Prosedürleri gözden geçirir: Paketleme, yükleme, doldurma, taşıma ve boşaltma süreçlerine ilişkin uygulamaları inceler.
- Personel eğitimini takip eder: Göreve uygun eğitim ihtiyaçlarının ve eğitim kayıtlarının değerlendirilmesine katkı sağlar.
- Belge ve kayıt düzenini kontrol eder: Faaliyet için gerekli bilgilerin ve ilgili dokümanların uygunluğunu inceler.
- Eksikleri bildirir: Uygunsuzlukları ve alınması gereken önlemleri işletme yönetimine iletir.
- Raporlama yapar: Görev kapsamındaki inceleme, faaliyet ve olaylara ilişkin raporlama işlemlerini ilgili şartlara göre yürütür.
Örneğin yükleme alanında çalışan personelin kullandığı talimatlarla sevkiyat ekibinin kayıtları birbirini karşılamıyorsa, süreçteki eksikliklerin giderilmesi gerekir. Danışmanın değerlendirmesi, yalnızca evrakın var olup olmadığına değil, evrakla uygulamanın uyumuna da odaklanmalıdır.
TMGD her işi bizzat yapan personel değildir. Paketlemeyi, araç kullanımını veya boşaltmayı ilgili çalışanlar yürütür. Danışmanlık görevi, bu faaliyetlerde uygulanacak güvenlik ve uygunluk koşullarının izlenmesiyle ilişkilidir. İşletmenin operasyon sorumluluğu devam eder.
Hangi İşletmeler TMGD İhtiyacını Değerlendirmelidir?
TMGD konusu yalnızca nakliyat firmalarını ilgilendirmez. Tehlikeli madde taşımacılığı zincirinde farklı görevler üstlenen işletmeler de faaliyetlerinin kapsamını incelemelidir. Kendi aracı bulunmayan bir işletmenin gönderi hazırlaması veya yükleme yapması, değerlendirme ihtiyacını ortadan kaldırmaz.
- Tehlikeli madde gönderisi hazırlayan ve gönderen işletmeler.
- İlgili maddelerin paketlenmesiyle uğraşan işletmeler.
- Tehlikeli madde yükleme veya doldurma faaliyeti yürüten işletmeler.
- Bu maddelerin taşınmasını gerçekleştiren işletmeler.
- Boşaltma işlemini üstlenen işletmeler.
Bu faaliyetlerden birini yürütmek, bütün işletmeler için aynı koşulların geçerli olduğu anlamına gelmez. Yükümlülük ve varsa istisnalar, işin niteliğine ve güncel düzenlemelere göre belirlenir. “Az miktarda işlem yapıyoruz” veya “taşımayı başka firmaya yaptırıyoruz” açıklamalarıyla doğrudan muafiyet sonucu çıkarılmamalıdır.
İşletme, değerlendirme için fiilen yaptığı işleri doğru tanımlamalıdır. Ürünlerin adı, tehlikeli madde niteliği, işlem biçimi ve taşıma zincirindeki rolü birlikte incelenmelidir. Güncel yükümlülükler için Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın resmi açıklamaları esas alınmalıdır.
TMGD ile SRC Arasındaki Fark ve Hizmet Süreci
SRC sürücünün mesleki yeterliliğine, TMGD ise işletme düzeyindeki danışmanlık ve uzmanlık görevine ilişkindir. TMGD sertifikası bir sürücü belgesi değildir. Danışmanın sertifika sahibi olması, tehlikeli madde taşıyan sürücünün gereken mesleki yeterliliğe sahip olduğu anlamına gelmez.
SRC5, tehlikeli madde taşımacılığı yapan sürücüler için mesleki yeterlilik belgesidir ve ADR eğitimiyle ilişkilidir. SRC5 sahibi sürücü, bu belge nedeniyle otomatik olarak TMGD sıfatı kazanmaz. İki görev için gereken eğitim, sınav ve belgelendirme süreçleri ayrı değerlendirilmelidir.
İşletmeler danışmanlık sürecini planlarken şu sırayla ilerleyebilir:
- Faaliyetleri belirleyin: Gönderme, paketleme, yükleme, doldurma, boşaltma ve taşıma işlemlerinden hangilerini yaptığınızı açıklayın.
- Yükümlülüğü kontrol edin: İlgili düzenlemeler kapsamında hizmet ihtiyacını ve varsa istisnaları değerlendirin.
- Uygun hizmet modelini öğrenin: İstihdam veya yetkili kuruluş üzerinden hizmet alma koşullarını resmi bilgilerle doğrulayın.
- Yetki ve kapsamı inceleyin: Danışmanın sertifikasını ve görev alanının işletmenizin faaliyetine uygunluğunu kontrol edin.
- İlk değerlendirmeyi yapın: İşletmenin kayıtlarını, saha uygulamalarını ve eğitim durumunu birlikte gözden geçirin.
- Eksikleri giderin: Bildirilen önlemler için sorumlu çalışanları belirleyin ve tamamlanan işlemleri takip edin.
TMGD olmak isteyen kişiler ise güncel başvuru şartlarını incelemeli, yetkili eğitim ve ilgili sınav sürecini takip etmelidir. Eğitim kaydı yaptırmak veya başka bir mesleki belgeye sahip olmak, danışmanlık yapma yeterliliğinin kazanıldığı anlamına gelmez.
Danışmanlık hizmetinin etkili olması için işletme güncel bilgileri paylaşmalıdır. Yeni bir ürünün işleme alınması, farklı paketleme yöntemine geçilmesi veya yükleme düzeninin değişmesi danışmana bildirilmelidir. Eski değerlendirmeyi değişen faaliyetlere aynen uygulamak uygun değildir.
Sıkça Sorulan Sorular
TMGD yalnızca tehlikeli madde taşıyan araçları mı kontrol eder?
Hayır. Görev alanı işletmenin ilgili faaliyetlerine uzanır. Gönderme, paketleme, yükleme, doldurma ve boşaltma işlemleri de değerlendirmeye dâhil olabilir. Kapsam, işletmenin üstlendiği role ve geçerli düzenlemelere göre belirlenir.
TMGD hizmeti almak işletmenin sorumluluğunu kaldırır mı?
Hayır. Danışman görevlendirilmesi, işletmenin kendi yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz. Yönetim ve ilgili çalışanlar, bildirilen önlemlerin uygulanmasını sağlamalıdır. Danışmanın görevleriyle işletmenin operasyon sorumlulukları birlikte yürütülür.
Bir sürücü aynı zamanda TMGD olabilir mi?
Sürücülük deneyimi veya SRC belgesi tek başına TMGD yeterliliği sağlamaz. Kişinin danışmanlık için aranan ayrı şartları karşılaması gerekir. Aynı kişinin farklı görevler üstlenmesi durumunda, her görevin belgelendirme ve çalışma koşulları ayrıca incelenmelidir.
Sonuç
TMGD, tehlikeli madde faaliyetlerinde işletmenin kurallara uygun çalışma düzenini destekleyen sertifikalı uzmandır. Doğru faaliyet değerlendirmesi, açık görev paylaşımı ve bildirilen önlemlerin uygulanması, danışmanlık sürecinin temelini oluşturur.
Gerekli sürücü belgelerine sahip adaylar uygun fırsatlar için şoför iş ilanları seçeneklerini inceleyebilir ve farklı görevleri nakliyat iş ilanları üzerinden değerlendirebilir. Personel arayan nakliyat firmaları ise sürücülük ve uzmanlık görevlerini açıkça ayırarak ihtiyaçlarına uygun ilan verebilir.

