İhracat veya ithalat sevkiyatı hazırlarken malın ticari bilgileriyle fiziksel paketleme bilgilerinin birbirini desteklemesi gerekir. Ticari fatura, satışın fiyat ve miktar gibi temel unsurlarını belgelerken çeki listesi yükün paketler içindeki dağılımını açıklar. Bu iki belge, gümrük ve teslimat işlemlerinde önemli rol oynar. Ancak her ülke ve ürün için aynı formatın yeterli olduğunu varsaymamalısınız. Belgeleri hazırlamadan önce sevkiyatın ve hedef ülkenin gerekliliklerini öğrenmeniz önemlidir.
Ticari Fatura ve Çeki Listesi Ne İşe Yarar?
Ticari fatura, Commercial Invoice adıyla anılan ve satıcı tarafından satış işlemine ilişkin düzenlenen belgedir. Satıcı ve alıcı bilgileri, ürün tanımı, miktar, birim fiyat ve toplam bedel gibi ticari verileri içerir. Dış ticarette ödeme ve gümrük işlemlerine ilişkin bilgi kaynağı olarak kullanılır.
Çeki listesi, Packing List adıyla bilinen ve paketleme listesi veya muhteviyat listesi olarak da kullanılan belgedir. Malın hangi koli, palet veya diğer ambalajlarda bulunduğunu; miktar, kap sayısı ve ağırlık gibi fiziksel bilgileri açıklar.
Çeki listesi, ticari faturanın yerine geçmez. Genellikle fiyatlandırmadan çok yükün fiziksel düzenine odaklanır. Ticari faturada toplam ürün miktarının bulunması da paketlerin içeriğinin ayrıca açıklanmasına gerek kalmadığını her durumda göstermez.
- Ticari fatura, satış ve bedel bilgilerini belgeler.
- Çeki listesi, ambalaj ve paket içeriğini açıklar.
- Birlikte kullanıldıklarında ürünlerin belgelerle eşleştirilmesini kolaylaştırırlar.
- Gümrük kontrolü, yükleme ve teslimat hazırlığına katkı sağlarlar.
Bu belgeleri, bütün sevkiyat izinlerini karşılayan tek başına yeterli evraklar olarak görmeyin. Ürüne, ülkeye ve işlem türüne göre başka belge veya izinler gerekebilir.
Ticari Fatura Nasıl Hazırlanır?
Ticari faturayı satış anlaşmasına ve fiilen sevk edilecek mallara uygun hazırlayın. Ürün açıklamalarında genel ifadeler yerine eşyanın tanınmasını sağlayacak bilgiler kullanın. Siparişin tamamı sevk edilmiyorsa faturanın ilgili işlemle nasıl eşleştirileceğini netleştirin.
Faturada bulunması gereken ayrıntılar hedef ülkenin koşullarına göre farklılaşabilir. Dil, imza, onay, nüsha veya ek açıklama gerekliliklerini önceden öğrenin. Bir müşterinin daha önce kabul ettiği formatı bütün ihracatlar için yeterli saymayın.
- Belge bilgileri: Fatura numarasını ve düzenleme tarihini belirtin.
- Satıcı: Tam unvanı, adresi ve gerekli kimlik bilgilerini yazın.
- Alıcı: Satışın muhatabını ve ilgili adres bilgilerini kontrol edin.
- Ürünler: Ürün tanımlarını, kodlarını ve miktarlarını kaydedin.
- Fiyat: Birim fiyat, toplam bedel ve para birimini açıkça belirtin.
- Ticari koşullar: Ödeme ve teslim şartlarını anlaşmayla uyumlu yazın.
- Ek bilgiler: Gerekli menşe, navlun veya diğer açıklamaları tamamlayın.
Fatura bedeliyle gümrük kıymetini otomatik olarak aynı kabul etmeyin. Gümrük kıymetinin belirlenmesinde ilgili kurallara göre başka unsurlar değerlendirilebilir. Faturadaki bilgileri doğru sunmak, bütün kıymet değerlendirmesinin yalnızca bu belgeyle sonuçlandığı anlamına gelmez.
Proforma fatura da ticari faturayla aynı işlevde değildir. Teklif veya ön bilgilendirme amacı taşıyan belgeyi, tamamlanan satışın faturası yerine kendiliğinden kullanmayın. Bedelsiz gönderiler gibi özel işlemlerde uygulanacak belge yöntemini ayrıca öğrenin.
Çeki Listesi Nasıl Düzenlenir?
Çeki listesini fiili paketleme sonucuna göre hazırlayın. Depoda planlanan miktarlarla yüklemeye hazır paketlerin içeriği farklı olabilir. Son kontrol yapılmadan önceki taslağı, sevkiyatın kesin paketleme listesi gibi kullanmayın.
Her paket veya paket grubunun hangi ürünleri içerdiği anlaşılabilmelidir. Birden fazla ürün aynı kolide bulunuyorsa içeriği ayrıntılandırın. Aynı ürün farklı paketlere dağıtılmışsa toplam miktarın ticari faturayla uyumunu kontrol edin.
- İlgili fatura veya sipariş referansı.
- Gönderici ve alıcı bilgileri.
- Ürün tanımları ve paket bazındaki miktarlar.
- Koli, palet veya diğer kap türleri ve sayıları.
- Paket işaretleri, numaraları ve gerekli etiket bilgileri.
- Net ve brüt ağırlıklar.
- Gerektiğinde paket ölçüleri ve toplam hacim.
Net ağırlık ile brüt ağırlık farklıdır. Net ağırlık ürünün kendi ağırlığıyla, brüt ağırlık ise ilgili ambalaj dahil ağırlıkla ilişkilidir. Hangi ambalajların hesaba katıldığını ve kullanılan ölçü birimlerini tutarlı biçimde belirtin.
Kap sayısıyla ürün adedini birbirine karıştırmayın. Palet üzerindeki koliler ve koli içindeki ürünler farklı sayım seviyeleridir. Listeyi hazırlarken bu ilişkiyi açıkça gösterin; toplamları belirsiz bırakmayın.
Tehlikeli madde veya özel taşıma koşulu bulunan ürünlerde çeki listesini gerekli özel belgelerin yerine koymayın. Paketleme bilgilerini ilgili beyanlarla uyumlu hazırlayın.
Belgeler Arasında Hangi Kontroller Yapılmalıdır?
Ticari fatura ve çeki listesini taşıma belgesi, sevk kayıtları ve gümrük beyanıyla birlikte karşılaştırın. Her belgede aynı alanların bulunması gerekmez; ancak aynı bilgi verildiğinde birbiriyle çelişmemesi önemlidir.
- Taraf adlarını ve adreslerini kontrol edin.
- Ürün tanımlarını ve referanslarını karşılaştırın.
- Toplam miktarla paket bazındaki miktarları eşleştirin.
- Kap sayısı ve ağırlık toplamlarını doğrulayın.
- Teslim şartlarını ve sevkiyat bilgilerini inceleyin.
- Gerekli ülke onaylarını ve belge sunum koşullarını kontrol edin.
Satışın alıcısıyla fiili teslim alıcısının farklı olabileceğini dikkate alın. Böyle bir işlemde belgelerdeki tarafları açıklama almadan değiştirmeyin. Ticari ilişkiyle teslimat yapısını doğru yansıtacak biçimde hazırlık yapın.
Akreditifli işlemlerde belge şartlarını ayrıca inceleyin. Gümrük açısından kullanılabilir görünen bir evrak, bankaya sunulan belge seti bakımından uyuşmazlık içerebilir. Hazırlığı yalnızca taşıyıcının istediği bilgilerle sınırlamayın.
Elektronik fatura düzenlenmesi, hedef ülkede istenen bütün sunum veya onay koşullarının otomatik karşılandığını göstermez. Kullanılacak formatı ve gerekli nüshaları önceden netleştirin.
Sevkiyat öncesinde miktar veya paketleme değişirse ilgili belgeleri birlikte güncelleyin. Tek bir belgenin düzeltilip diğerlerinin eski bırakılması, farklı kayıtların oluşmasına neden olabilir. Düzeltilen belgelerin kimlere iletildiğini takip edin.
Sıkça Sorulan Sorular
Çeki listesinde fiyat yazılması gerekir mi?
Çeki listesi esas olarak paketleme ve fiziksel yük bilgilerine yöneliktir. Fiyat bilgileri ticari faturada yer alır. Ancak müşterinin veya ilgili ülkenin özel belge koşulları varsa bunları ayrıca öğrenerek uygun formatı kullanın.
Ticari fatura varsa çeki listesine gerek kalmaz mı?
Her sevkiyat için böyle bir sonuç çıkarılamaz. Paket içeriğinin ayrıntılandırılması operasyon veya gümrük işlemleri açısından gerekebilir. Ürün ve hedef ülke koşullarını kontrol ederek belge ihtiyacını belirleyin.
Fatura ve çeki listesi gümrükten geçişi garanti eder mi?
Hayır. Bu belgeler önemli bilgi kaynaklarıdır; ancak ürün izinleri, uygunluk koşulları, menşe veya dolaşım belgeleri ve diğer gereklilikler ayrıca gündeme gelebilir. Sevkiyatın bütün belge ihtiyacını birlikte değerlendirin.
Sonuç
Ticari faturayı satışın ticari bilgilerine, çeki listesini fiili paketleme düzenine uygun hazırlayın. Ürün miktarlarını, kap sayılarını ve ağırlıkları diğer sevkiyat belgeleriyle karşılaştırın. Hedef ülkenin özel koşullarını önceden öğrenerek belge setinizi tutarlı biçimde tamamlayın.
Dış ticaret sevkiyatlarına hizmet sunan nakliyat firmaları, hizmetlerini tanıtmak ve personel arayışlarını duyurmak için ilan yayınlayabilir. İş arayan adaylar nakliyat iş ilanları seçeneklerini, gerekli mesleki belgelerine sahip sürücüler ise şoför iş ilanları fırsatlarını inceleyebilir.

