Denizyolu taşımacılığında yükün teslim alınması, taşıma şartları ve varışta kime teslim edileceği doğru belgelerle takip edilmelidir. Konşimento, uluslararası ticarette Bill of Lading adıyla anılan ve B/L şeklinde kısaltılan önemli bir taşıma belgesidir. Ancak işlevini yalnızca “malın mülkiyetini gösteren evrak” olarak açıklamak eksik kalır. Taşıma sözleşmesini belgelemesi, eşyanın teslim alındığını göstermesi ve teslim hakkıyla ilişkisi birlikte değerlendirilmelidir.
Konşimento Nedir ve Ne İşe Yarar?
Konşimento, taşıma sözleşmesinin yapıldığını gösteren, eşyanın taşıyan tarafından teslim alındığını veya gemiye yüklendiğini belgeleyen ve teslim hakkıyla ilişkili bir senettir. Denizyolu taşımalarında yükün kimliği ve taşıma ilişkisi hakkında önemli bilgiler içerir.
Belge, eşyanın teslim alınmasıyla ilgili bir kayıt oluştururken taşıma şartlarının ispatına da katkı sağlar. Ayrıca eşyanın tesliminin senedin ibrazıyla bağlantılı olduğu yapısı nedeniyle ticari işlemlerde önemli bir işlev taşır. Bu yönüyle sıradan bir sevkiyat bilgi formundan ayrılır.
Konşimentoyu her durumda malın kesin mülkiyetini tek başına gösteren belge olarak düşünmeyin. Senedin türü, devri, hak sahipliği ve satış ilişkisinin koşulları birlikte değerlendirilir. Eşyayı temsil eden kıymetli evrak niteliği ile satış sözleşmesinden doğan mülkiyet ilişkisi aynı soru değildir.
- Eşyanın teslim alındığını veya yüklendiğini belgeler.
- Taşıma sözleşmesi ve şartları hakkında bilgi sağlar.
- Yükün tanımlanmasına ve sevkiyatın takip edilmesine yardımcı olur.
- Eşyanın teslimini talep etme hakkıyla ilişkilidir.
Konşimento bir sigorta poliçesi veya gümrük beyannamesi değildir. Ticari fatura, paketleme listesi ve diğer sevkiyat belgeleriyle birlikte değerlendirilmelidir. Belgelerin birbirini desteklemesi, aynı işlevi taşıdıkları anlamına gelmez.
Konşimento Türleri Nasıl Değerlendirilir?
Konşimento türlerini karşılaştırırken farklı sınıflandırmaları birbirine karıştırmayın. Senedin kime düzenlendiği, eşyanın teslim alınma veya yüklenme durumu ve görünür durumuna ilişkin kayıtlar farklı başlıklardır.
Nama, Emre ve Hamiline Düzenleme
Konşimento nama, emre veya hamiline düzenlenebilir. Bu ayrım, hak sahipliği ve senedin devri açısından önemlidir. Alıcı alanına yalnızca bir işletme adı yazılmasını bütün teslim ve devir koşullarını açıklayan yeterli işlem olarak görmeyin. Belgenin düzenlenme türünü taşıyanla netleştirin.
Teslim Alındı ve Yükleme Konşimentosu
Eşyanın taşınmak üzere teslim alınması ile gemiye yüklenmesi farklı aşamalardır. Konşimentodaki kayıtların hangi aşamayı gösterdiğini kontrol edin. Yükleme gerçekleşmeden, yükün gemiye alındığını gösteren bir kayıt varmış gibi işlem yapmayın.
Temiz ve Çekinceli Konşimento
Eşyanın veya ambalajın görünür durumuyla ilgili olumsuz kayıt bulunması, belgeyi değerlendirirken önemlidir. Temiz konşimento ifadesini, eşyanın bütün özelliklerinin eksiksiz kontrol edildiği veya hiçbir gizli hasar bulunmadığı şeklinde yorumlamayın. Belgedeki çekincelerin kapsamını ayrıca inceleyin.
Denizyolu taşıma senedi olarak kullanılan diğer belgeleri de konşimentoyla aynı kabul etmeyin. Özellikle sea waybill ile konşimentonun teslim ve devredilebilirlik özellikleri farklılaşır. Hizmet sağlayıcınızdan hangi belgenin düzenleneceğini ve bunun teslim sürecine etkisini öğrenin.
Konşimento Nasıl Düzenlenir?
Konşimento, işletme yetki belgesi gibi resmi bir başvuruyla edinilen faaliyet izni değildir. İlgili taşıma için taşıyan veya onun adına yetkili kişi tarafından düzenlenir. Yükletenin verdiği bilgiler, belge hazırlığının önemli bir bölümünü oluşturur.
Yükleme talimatı ve konşimento taslağı dikkatle kontrol edilmelidir. Taslak üzerindeki yanlış bir unvan, adres veya yük bilgisi son belgeye yansıyabilir. Fatura, paketleme listesi ve taşıma talimatları arasında tutarlılık arayın.
- Taraf bilgileri: Yükleten, taşıyan ve gönderilen bilgilerini doğru aktarın.
- Bildirim bilgileri: Kullanılan formda yer alıyorsa bildirim yapılacak tarafı belirtin.
- Taşıma bilgileri: Gemi, yükleme limanı ve boşaltma limanı kayıtlarını kontrol edin.
- Eşya tanımı: Yükün cinsini, işaretlerini ve ambalaj bilgilerini açıkça yazın.
- Miktar bilgileri: Paket sayısı, ağırlık veya ilgili miktar verilerini doğrulayın.
- Konteyner bilgileri: Kullanılıyorsa konteyner ve mühür kayıtlarını karşılaştırın.
- Düzenleme bilgileri: Tarih, yer, asıl nüsha sayısı ve imza durumunu inceleyin.
Navlun ve ilgili ödeme kayıtlarının tarafların anlaşmasıyla uyumunu kontrol edin. Taşıma bedelinin nerede veya kim tarafından ödeneceğini belirten kayıtları, satışın bütün teslim koşullarının yerine geçiyor gibi yorumlamayın.
Akreditifli bir işlem söz konusuysa konşimentonun ilgili belge şartlarıyla uyumunu da değerlendirin. Taşıma açısından doğru görünen bir kayıt, bankaya sunulacak belgeler bakımından ayrıca incelenmesi gereken bir uyuşmazlık oluşturabilir.
Asıl Nüsha, Devir ve Teslimatta Nelere Dikkat Edilir?
Konşimentonun düzenlenmesi kadar asıl nüshaların kontrolü de önemlidir. Kaç asıl nüsha düzenlendiğini, bunların kimde bulunduğunu ve teslim için hangi yöntemin kullanılacağını öğrenin. Bir belge kopyasını, asıl senedin bütün işlevlerine sahipmiş gibi değerlendirmeyin.
Bildirim yapılacak taraf ile eşyayı teslim almaya hak sahibi olan kişi aynı olmak zorunda değildir. Formdaki notify party alanını alıcı veya hak sahipliği kaydıyla karıştırmayın. Teslimin hangi belge ve doğrulama yöntemiyle yapılacağını taşıyanla netleştirin.
- Asıl nüshaların sayısını ve bulunduğu kişileri takip edin.
- Devir veya ciro işlemlerini senedin türüne göre değerlendirin.
- Teslim yöntemini ve gerekli doğrulamaları önceden öğrenin.
- Belge düzeltmelerini taşıyanın prosedürüne uygun yürütün.
- Teslim ve yazışma kayıtlarını sevkiyat dosyasında saklayın.
Elektronik konşimento kullanılması durumunda sistemin hukuki ve teknik koşullarını inceleyin. Kağıt belgenin taranması, tek başına elektronik konşimentonun bütün işlevlerini sağlamaz. Erişim, kontrol ve devir yöntemlerini açıklatın.
Konşimento kaybolduğunda veya teslim bilgileri değiştiğinde yeni bir çıktı almayı yeterli çözüm olarak görmeyin. Taşıyanla gecikmeden iletişim kurarak izlenecek yöntemi öğrenin. Belge üzerindeki bilgileri yetkisiz biçimde değiştirmeyin.
Sıkça Sorulan Sorular
Konşimento kopyasıyla yük teslim alınabilir mi?
Her taşıma için böyle bir sonuç çıkarılamaz. Belgenin türünü ve taşıyanın uyguladığı teslim yöntemini öğrenmelisiniz. Bir kopyanın bulunması, asıl senedin ibrazına ilişkin koşulların yerine getirildiği anlamına gelmez.
Konşimento ile ticari fatura aynı şey midir?
Hayır. Ticari fatura satış işlemine ilişkin bilgileri içerirken konşimento taşıma ilişkisi ve eşyanın teslimiyle bağlantılıdır. Belgelerdeki yük ve taraf bilgilerinin uyumunu kontrol edin; birini diğerinin yerine kullanmayın.
Konşimentoyu yükleten kendi başına düzenleyebilir mi?
Yükleten, belge hazırlığı için gerekli bilgileri ve talimatları sağlar. Ancak konşimentonun taşıyan veya onun adına yetkili kişi tarafından düzenlenmesiyle kendi hazırladığı taslak aynı şey değildir. Düzenleyenin yetkisini ve imza durumunu kontrol edin.
Sonuç
Konşimentoyu değerlendirirken taşıma sözleşmesini belgeleme, eşyanın teslim alındığını gösterme ve teslim hakkıyla ilişkisini birlikte ele alın. Taslak bilgilerini, belge türünü ve asıl nüsha düzenini dikkatle kontrol edin. Doğru hazırlanan ve takip edilen belge, sevkiyat sürecindeki belirsizlikleri azaltmaya yardımcı olur.
Hizmetlerini tanıtmak veya personel arayışını duyurmak isteyen nakliyat firmaları ilan yayınlayabilir. Mesleki hazırlığını tamamlayan adaylar nakliyat iş ilanları seçeneklerini, gerekli sürücü belgelerine sahip kişiler ise şoför iş ilanları fırsatlarını inceleyebilir.

