E-İrsaliye ve Sevk İrsaliyesi Nedir? Nasıl Düzenlenir?

E-İrsaliye ve Sevk İrsaliyesi Nedir? Nasıl Düzenlenir?

Depodan dağıtıma çıkarılacak malların hazırlanması, yalnızca yükleme ve araç planlamasından oluşmaz. Sevkiyatın uygun belgeyle kayıt altına alınması da gerekir. Sevk irsaliyesi, malın hareketine ilişkin bilgileri içeren belgedir; e-İrsaliye ise bu belgenin elektronik ortamda düzenlenen biçimidir. Hangi belgenin kullanılacağını, kimin düzenleyeceğini ve taşıma sırasında nasıl sunulacağını önceden belirlemeniz, depo çıkışıyla teslimat arasındaki süreci daha düzenli yürütmenize yardımcı olur.

Sevk İrsaliyesi ve E-İrsaliye Nedir?

Sevk irsaliyesi, malın sevkini belgeleyen ve taşınan eşyanın türü, miktarı, tarafları ve sevk bilgileriyle ilişkilendirilen evraktır. Satışa bağlı teslimlerde kullanılabileceği gibi farklı mal hareketlerinde de irsaliye gerekliliği gündeme gelebilir. Belge ihtiyacını yalnızca satış yapılıp yapılmadığına göre belirlemeyin.

E-İrsaliye, sevk irsaliyesinin Gelir İdaresi Başkanlığının belirlediği uygulama kapsamında elektronik ortamda düzenlenen şeklidir. Kağıt irsaliyenin fotoğrafını çekmek veya hazırlanmış bir dosyayı e-postayla göndermek, tek başına e-İrsaliye düzenlemek anlamına gelmez.

Belgenin düzenlenmesi ile taşıma sırasında görüntülenebilmesi farklı işlemlerdir. Önce ilgili uygulamaya uygun belge oluşturulmalı ve gerekli iletim işlemleri tamamlanmalıdır. Ardından fiili sevk sırasında belgenin denetimde sunulabilmesi sağlanmalıdır.

  • Malın hangi taraflar arasında sevk edildiğini kaydeder.
  • Taşınan malın türü ve miktarını gösterir.
  • Sevk ve teslimat bilgilerinin karşılaştırılmasını sağlar.
  • Depo çıkışının ilgili işlemle eşleştirilmesine yardımcı olur.

İrsaliye, taşımacılık işletmesinin yetki belgesi değildir. Araç uygunluğu, sürücünün belgeleri ve taşıma faaliyetinin diğer koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.

Fatura ve Depo Belgeleriyle Arasındaki Fark

Fatura, satış veya hizmet işlemine ilişkin ticari ve vergisel bilgileri içerir. Sevk irsaliyesi ise malın hareketini belgeler. Bu nedenle “fatura düzenlendi, irsaliyeye gerek kalmadı” şeklinde genel bir sonuç çıkarmayın. Faturanın irsaliye yerine kullanılabildiği özel koşulları ayrıca inceleyin.

Depo çıkış fişi de sevk irsaliyesiyle aynı belge değildir. İşletme içindeki stok ve operasyon kaydının oluşturulması, sevke ilişkin gerekli belgenin düzenlendiğini tek başına göstermez. Depo sistemiyle belge düzenleme sürecinin bağlantılı çalışması gerekir.

  • Fatura: Satış veya hizmet işlemine ilişkin bilgileri belgeler.
  • Sevk irsaliyesi: Malın sevkine ilişkin kayıt oluşturur.
  • Depo çıkış fişi: İşletmenin stok ve operasyon takibinde kullanılır.
  • Teslim kaydı: Malın alıcıya fiilen teslim edilmesini belgelendirir.

Sevk irsaliyesi ile taşıma irsaliyesini de karıştırmayın. Malın sevkine ilişkin belgeyle taşımacılık hizmetine ilişkin belge farklı yükümlülüklerle bağlantılı olabilir. Üçüncü bir taşıyıcı kullanılması, sevk irsaliyesini kimin düzenleyeceği sorusunu kendiliğinden çözmez.

Malı kimin sevk ettiği, taşıttığı veya teslim aldığı gibi bilgilere göre düzenleme sorumluluğunu netleştirin. İşletmenin kendi depoları arasındaki hareketler, iadeler ve diğer özel işlemler için uygun belge yöntemini ayrıca öğrenin.

Sevk İrsaliyesi Nasıl Düzenlenir?

Belge hazırlığına başlamadan önce işletmenin e-İrsaliye uygulamasına dahil olma durumunu kontrol edin. Elektronik belge kullanma yükümlülüğü, güncel düzenlemeler ve işletmenin özellikleri üzerinden değerlendirilmelidir. E-Fatura kullanıyor olmanızın bütün durumlarda aynı sonucu doğurduğunu varsaymayın.

Genel kural olarak e-İrsaliye, fiili sevkten önce düzenlenmeli ve gerekli sistem iletimleri tamamlanmalıdır. Taslak oluşturulmasını veya belge numarası alınmasını işlemin bütünüyle sonuçlandığı şeklinde yorumlamayın. Özel sevk senaryolarını ayrıca değerlendirin.

  1. Düzenleyen: İşletmenin unvan, adres ve ilgili kimlik bilgilerini kontrol edin.
  2. Alıcı: Malın gönderileceği tarafı ve gerekli bilgileri yazın.
  3. Teslimat adresi: Alıcının kayıtlı adresinden farklıysa fiili teslim yerini belirtin.
  4. Mal bilgileri: Ürün tanımını, miktarını ve ölçü birimini kaydedin.
  5. Sevk bilgileri: Fiili sevk tarihini ve gerekli zaman bilgilerini yazın.
  6. Taşıma bilgileri: İlgili senaryoda gereken araç, taşıyıcı ve sürücü alanlarını tamamlayın.
  7. Belge bağlantıları: Gerekli fatura veya diğer referansları ekleyin.
  8. İletim kontrolü: Belgenin uygulama açısından gerekli aşamaları tamamladığını doğrulayın.

Miktarı, fiilen sevk edilecek mal üzerinden kontrol edin. Sipariş miktarını yükleme sonucuyla karşılaştırmadan belgeye aktarmayın. Kısmi sevkiyat yapılıyorsa yalnızca ilgili sevkin miktarını kaydedin.

Alıcısı henüz belli olmayan dağıtım, iade veya başka özel durumlarda standart bir satış sevki gibi işlem yapmayın. Kullanılacak senaryoyu ve düzenleme yöntemini güncel uygulama açıklamalarından öğrenin.

Araçta Bulundurma ve Teslimat Kontrolü

Fiili sevk sırasında e-İrsaliyenin kağıt örneğinin araçta bulundurulması veya elektronik olarak görüntülenebilmesinin sağlanması gerekir. Bu nedenle sürücünün belgeye ulaşabileceği yöntemi yükleme tamamlanmadan kontrol edin.

E-İrsaliye için her durumda yalnızca kağıt çıktı zorunlu olduğunu düşünmeyin. Elektronik görüntüleme seçeneğiyle belgenin asıl elektronik kaydını birbirinden ayırın. Telefon veya cihaz üzerinde dosyanın bulunması kadar, doğru belgeye erişilebilmesi ve gerektiğinde gösterilebilmesi de önemlidir.

  • Araçtaki yükü belge miktarlarıyla karşılaştırın.
  • Doğru sevkiyata ait belgenin sürücüde bulunduğunu kontrol edin.
  • Teslimat adresini rota planıyla eşleştirin.
  • Birden fazla teslimatın belgelerini karışmayacak şekilde düzenleyin.
  • Elektronik görüntüleme için erişim imkanını önceden kontrol edin.

Kağıt sevk irsaliyesi kullanılması gereken durumda, ilgili nüsha ve araçta bulundurma koşullarını uygulayın. E-İrsaliye çıktısına ilişkin kuralları kağıt irsaliyenin bütün işlemlerine doğrudan uyarlamayın.

Teslimatta eksiklik, fazla miktar veya hasar görülürse fiili sonucu kayıt altına alın. Düzenlenen irsaliye, malın alıcı tarafından eksiksiz kabul edildiğinin tek başına kanıtı değildir. Teslim kaydı ve varsa ilgili elektronik yanıt işlemlerini ayrıca takip edin.

Hatalı belgeyi kendi başınıza değiştirerek geçerli düzeltme yaptığınızı düşünmeyin. İptal, ret, düzeltme veya yeniden düzenleme ihtiyacında kullanılan uygulamanın güncel koşullarını öğrenin. Belge değişikliğinin stok ve fatura kayıtlarına etkisini de kontrol edin.

Sıkça Sorulan Sorular

E-İrsaliye çıktısında ıslak imza veya kaşe gerekir mi?

Sevk sırasında bulundurulan e-İrsaliye kağıt örneği için ıslak imza veya kaşe zorunluluğu bulunmaz. Ancak bu çıktı, asıl elektronik belgeyle aynı muhafaza yöntemi olarak değerlendirilmemelidir. Elektronik kayıtların saklama ve ibraz koşullarını ayrıca takip edin.

Depo çıkış fişi sevk irsaliyesi yerine geçer mi?

İşletme içi çıkış fişi, gerekli sevk belgesinin yerine kendiliğinden geçmez. Stok hareketini kayıt altına almakla sevki mevzuata uygun belgelemek farklı işlemlerdir. Sevkiyat için hangi belgenin gerektiğini ayrıca kontrol edin.

Mal satılmadan taşınıyorsa irsaliye gerekmez mi?

Belge ihtiyacını yalnızca satış olup olmadığına göre belirlemeyin. Depolar arası transfer, iade veya başka mal hareketlerinde de sevk belgesi gerekliliği gündeme gelebilir. İşlemin niteliğine uygun uygulamayı öğrenin.

Sonuç

E-İrsaliye ve sevk irsaliyesi hazırlığında malın fiili miktarını, tarafları ve teslimat adresini doğru kaydedin. Düzenleme sorumluluğunu ve kullanılacak belge yöntemini önceden belirleyin. Araçta erişim, teslimat sonucu ve elektronik kayıtların takibini birlikte planlayın.

Dağıtım hizmetlerini tanıtmak veya personel arayışını duyurmak isteyen nakliyat firmaları ilan yayınlayabilir. Mesleki hazırlığını tamamlayan adaylar nakliyat iş ilanları seçeneklerini, gerekli sürücü belgelerine sahip kişiler ise şoför iş ilanları fırsatlarını inceleyebilir.