Kimyasal Madde Taşımacılığı

Kimyasal Madde Taşımacılığı
4 hafta önce Kurumsal ve Lojistik Rehberi 15

Kimyasal madde taşımacılığı; üretim, temizlik, tarım, boya, tekstil ve diğer sanayi faaliyetlerinde kullanılan kimyasal ürünlerin alıcılara ulaştırılmasını kapsar. Bu sevkiyatlarda ürünün adı kadar bileşimi, fiziksel biçimi, konsantrasyonu ve taşıma sınıflandırması da önemlidir. Birbirine benzer ticari adlarla satılan ürünler farklı ambalaj ve taşıma koşulları gerektirebilir.

Her kimyasal ürün, taşımacılık bakımından tehlikeli madde değildir. Buna karşılık ürünün günlük kullanımda yaygın olması da taşıma risklerini ortadan kaldırmaz. İşletmeniz için lojistik ve yük taşımacılığı hizmeti araştırırken güncel ürün bilgilerini paylaşın; araç ve operasyon kararlarını yalnızca genel ürün adına dayandırmayın.

Taşınan ürünler ve sevkiyat kapsamı

Kimyasal sevkiyatlarında aşağıdaki ürün grupları bulunabilir. Liste ürün kapsamını gösterir; aynı gruptaki bütün ürünlerin aynı tehlike sınıfına girdiği veya aynı şekilde taşınabileceği anlamına gelmez.

  • Endüstriyel asitler ve asit çözeltileri.
  • Alkaliler ve alkali çözeltileri.
  • Organik çözücüler ve çözücü karışımları.
  • Boyalar, vernikler ve kaplama ürünleri.
  • Reçineler, sertleştiriciler ve yapıştırıcılar.
  • Deterjanlar ve endüstriyel temizlik ürünleri.
  • Dezenfektanlar ve biyosidal ürünler.
  • Tekstil boyar maddeleri ve yardımcı kimyasallar.
  • Su arıtma kimyasalları.
  • Plastik ham maddeleri ve polimer katkıları.
  • Gübreler ve diğer tarımsal kimyasal ürünler.
  • Yağlayıcılar ve endüstriyel proses sıvıları.
  • Pigmentler, mineral dolgular ve toz kimyasallar.

Ürünler sıvı, katı, granül, toz veya başka biçimlerde sevk edilebilir. Fiziksel biçim ve konsantrasyon değişikliği taşıma değerlendirmesini etkileyebilir. Aynı ürün grubuna ait olmak, birlikte yükleme veya aynı tankta ardışık taşıma için yeterli gerekçe değildir.

Basınçlı gazlar, patlayıcılar, radyoaktif maddeler ve tehlikeli atıklar gibi özel gruplar ayrıca değerlendirilmelidir. Kullanılmış veya kirlenmiş bir kimyasalın durumu, yeni ürün sevkiyatından farklı gereklilikler oluşturabilir.

Kimyasal madde taşımacılığında sınıflandırma

Taşıma sınıflandırması, uygun araç ve ambalajın belirlenmesinden önce netleştirilmelidir. Ürünün kimyasal adı, bileşimi ve ilgili teknik bilgileri esas alınmalıdır. Ticari etiket veya genel kullanım amacı tek başına yeterli olmayabilir.

Karayolunda tehlikeli madde kapsamına giren ürünlerde ADR ve ilgili ulusal düzenlemeler üzerinden değerlendirme yapılır. Uygulanacak hükümler; ürünün sınıflandırmasına, miktarına, ambalajına ve taşıma biçimine göre değişebilir. Her kimyasal sevkiyatına aynı belge, işaretleme veya araç şartı atanmamalıdır.

Muafiyet veya kolaylaştırılmış hüküm bulunup bulunmadığı da işlem özelinde doğrulanmalıdır. “Az miktarda ürün” ifadesi tek başına muafiyet kararı için yeterli değildir. Karar, ilgili koşulları bilen yetkin kişilerce verilmelidir.

Güvenlik bilgi formu ve sevkiyat dosyası

Ürünün güncel güvenlik bilgi formu, taşıma hazırlığında önemli bir bilgi kaynağıdır. Formun taşınacak ürünle ve konsantrasyonla eşleşmesi kontrol edilmelidir. Başka bir ürünün formu veya eski bir belge üzerinden plan yapılmamalıdır.

Güvenlik bilgi formundaki taşıma bilgileri ilgili düzenlemelerle birlikte değerlendirilmelidir. Form, gerektiğinde düzenlenecek taşıma evrakının kendiliğinden yerine geçmez. Bilgiler arasında çelişki varsa sevkiyat öncesinde tedarikçi ve ilgili uzmanlarla netleştirilmelidir.

  • Ürünün tam adı, bileşimi ve konsantrasyonu.
  • Fiziksel biçimi ve sevk miktarı.
  • Güncel güvenlik bilgi formu ve teknik ürün bilgileri.
  • Uygulanabildiğinde UN numarası ve uygun taşıma adı.
  • İlgili tehlike sınıfı ve varsa ambalaj grubu.
  • Ambalaj türü, paket adedi ve brüt ağırlıklar.
  • Ürüne özgü sıcaklık, ışık veya diğer koruma koşulları.
  • Yükleme ve boşaltma tesislerinin kabul şartları.

Her ürün için bütün bu alanların aynı şekilde uygulanması beklenmemelidir. Ürünün kapsamına göre gerekli bilgiler belirlenmelidir. Eksik veya belirsiz alanlar tahmin edilerek tamamlanmamalıdır.

Ambalajlı kimyasal sevkiyatı

Varil, bidon, torba veya orta boy dökme yük konteyneri gibi ambalajlar ürünün özelliklerine göre değerlendirilmelidir. Ambalaj malzemesiyle kimyasalın uyumu, kapatma düzeni ve mevcut durum birlikte incelenmelidir.

Tehlikeli madde kapsamında gereken ambalaj onayları ve diğer koşullar ürün özelinde doğrulanmalıdır. Her plastik kap kimyasal taşımasına uygun değildir. Bir kabın hacminin yeterli olması veya daha önce benzer ürün taşıması uygunluk kararı için tek başına yeterli olmaz.

Hasarlı, sızıntı şüphesi bulunan veya kimliği belirsiz ambalajlarla karşılaşıldığında işlem yetkin kişilerce değerlendirilmelidir. Nakliye personelinin ürünü başka kaba aktararak sorunu gidereceği varsayılmamalıdır. Yeniden ambalajlama ayrı bir teknik ve mevzuat değerlendirmesi gerektirebilir.

Tanker ve tank konteyner uygunluğu

Dökme sıvı taşımalarında tankın malzemesi, önceki yükleri ve servis ekipmanları ürünle uyumlu olmalıdır. Bir tankerin genel olarak kimyasal ürün taşıması, bütün kimyasallara uygun olduğunu göstermez.

Ürün ve ekipman uyumu; tank gövdesi, kaplamalar, contalar, hortumlar ve bağlantılar birlikte ele alınarak değerlendirilmelidir. İlgili tank ve araç onaylarıyla muayene durumları da taşıma kapsamına göre kontrol edilmelidir.

Temizlik ihtiyacı ve önceki yük kalıntıları gönderen, taşıyıcı ve alıcı arasında görüşülmelidir. Temizlik kaydının bulunması tek başına bütün ürünler için uygunluk anlamına gelmez. Kabul ölçütleri taşınacak ürüne göre belirlenmelidir.

Birlikte yükleme ve karışma riskleri

Aynı araçta taşınacak ürünlerin uygunluğu yalnızca ambalajların kapalı olmasına göre belirlenmemelidir. Tehlikeli maddelerde birlikte yükleme hükümleri ile ürünlerin kimyasal uyumluluğu ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Güvenlik bilgi formundaki kararlılık ve tepkime bilgileri planlamada kullanılabilir. Ancak bunlardan hareketle bütün ürünler için basit bir eşleştirme listesi oluşturulmamalıdır. Gerçek bileşimler ve taşıma koşulları önem taşır.

Farklı müşterilere ait ürünler aynı araçta bulunuyorsa sipariş ve ürün kimlikleri korunmalıdır. İlk teslimattan sonra kalan yükün düzeni de değerlendirilmelidir. Birlikte yükleme kararı, yalnızca boş araç alanını kullanma amacıyla verilmemelidir.

Yükleme ve boşaltma planı

Yükleme ve boşaltma işlemlerinde tarafların görevleri açık olmalıdır. Tehlikeli madde taşıma zincirinde gönderen, paketleyen, yükleyen, dolduran, taşıyan ve boşaltan farklı sorumluluklar üstlenebilir. Taşıyıcıyla sözleşme yapılması bütün görevlerin ona geçtiği anlamına gelmez.

Hizmet alırken işlemi kimin yöneteceğini, ekipmanın uygunluğunu, personelin eğitimini ve ilgili kontrol kayıtlarını sorun. Tanker boşaltmasında alıcı tankın kimliği ve kabul uygunluğu önceden doğrulanmalıdır.

Dolum oranı, aktarım basıncı, sıcaklık veya bağlantı yöntemi gibi teknik ayrıntılar bütün ürünlere ortak değerlerle belirlenmemelidir. Bu işlemler ürün, tesis ve ekipman özelindeki yazılı yöntemlerle yürütülmelidir. Genel bir rehber, operasyon talimatının yerine geçmez.

Güzergâh ve taşıma modeli

Araç seçimi ve güzergâh planı ürünün sınıflandırmasıyla birlikte değerlendirilmelidir. Tehlikeli madde kapsamındaki sevkiyatlarda ilgili geçiş kısıtlamaları ve güzergâh koşulları kontrol edilmelidir. Her yük için aynı yolun veya bekleme noktasının uygun olduğu varsayılmamalıdır.

Yurt içi ve uluslararası taşımalar ayrı ele alınmalıdır. Kendi ürününü kendi hesabına taşımakla başkasının yükünü ticari amaçla taşımak da aynı faaliyet değildir. Faaliyet yetkilendirmeleri ve tehlikeli maddeye ilişkin ek gereklilikler birlikte değerlendirilmelidir.

Karayolu için hazırlanmış bir sevkiyatın deniz, demiryolu veya hava bağlantısına da uygun olduğu kabul edilmemelidir. Taşıma modeli değiştiğinde sınıflandırma, ambalaj, belge ve kabul koşulları ilgili kurallar üzerinden yeniden kontrol edilmelidir.

Belge, eğitim ve hizmet sağlayıcı seçimi

nakliyat firmaları ile görüşürken benzer ürünlerdeki deneyimlerini ve kullanılacak ekipmanı sorun. Belgelerin yalnızca varlığına değil, faaliyet ve taşıma kapsamıyla ilişkisine de bakılmalıdır.

Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi, güvenlik danışmanlığı hizmeti, sürücü eğitimi ve araç uygunluğu gibi konuların uygulanabilirliği güncel düzenlemeler üzerinden belirlenmelidir. Bütün kimyasal taşımalarda bunların aynı kapsamda gerektiği yönünde genelleme yapılmamalıdır.

Alt taşıyıcı kullanılacaksa taşımayı fiilen yapacak işletme ve sorumluluklar açıklığa kavuşturulmalıdır. Ürün bilgileriyle operasyon talimatlarının ilgili taraflara nasıl aktarılacağı önceden kararlaştırılmalıdır.

Olağan dışı durumlar ve acil iletişim

Acil durum koordinasyonu, sevkiyat başlamadan hazırlanmalıdır. Sızıntı, ambalaj hasarı, araç arızası veya ürün koşullarında değişiklik olduğunda hangi sorumlulara bilgi verileceği açık olmalıdır.

Taşıyıcıdan ürün kapsamına uygun yazılı yöntemleri ve personelin bunlara ilişkin hazırlığını açıklamasını isteyin. Müdahale ekipmanı ve kişisel koruyucu donanım seçimi ürünün tehlikelerine ve geçerli kurallara dayanmalıdır.

Sızıntının üzerine başka madde dökmek, kimyasalı nötrleştirmeye çalışmak veya ürünü rastgele başka kaba aktarmak genel çözüm olarak görülmemelidir. Uzmanlık gerektiren müdahaleler yetkili ekiplerin değerlendirmesiyle yürütülmelidir.

Maliyet, teslimat ve sorumluluk kapsamı

Maliyet; mesafe, ürün sınıflandırması, miktar, ambalaj veya tank ihtiyacı ve teslimat düzenine göre değişebilir. Temizlik, ek ekipman, bekleme, aktarma ve özel kabul işlemleri teklifte açıklanmalıdır. Teklifler aynı ürün bilgileri üzerinden karşılaştırılmalıdır.

Teslimatta ürün kimliği, miktar, ambalaj veya tank bilgileri ve ilgili kayıtlar eşleştirilmelidir. Hasar, sızıntı şüphesi veya belge uyuşmazlığı varsa durum belgelenerek yetkili değerlendirmeye bırakılmalıdır. Fiziksel teslim, ürünün bütün teknik özelliklerinin doğrulandığı anlamına gelmez.

Boş fakat temizlenmemiş ambalaj veya tankların dönüşü ayrıca değerlendirilmelidir. İçinde artık ürün kalmadığı düşüncesiyle bunların sıradan boş yük olduğu varsayılmamalıdır. Dönüş taşımasının koşulları gerçek durum ve ilgili kurallar üzerinden belirlenmelidir.

Taşıyıcının sorumluluğu, taşıyıcı sorumluluk sigortası ve emtia nakliyat sigortası aynı koruma değildir. Ürün kaybı, sızıntı, kirlenme ve çevresel zarar gibi durumların tamamının tek poliçeyle karşılandığı varsayılmamalıdır. Sözleşme ve poliçe kapsamı ayrı incelenmelidir.

Taşıma ihtiyacınızı nakliyat ilanları aracılığıyla duyururken ürün grubunu, sevk biçimini, miktarı ve güzergâhı belirtin. Ayrıntılı ürün belgelerini ve güvenlik bilgilerini uygun hizmet sağlayıcıyla görüşme aşamasında paylaşın.

Sık sorulan sorular

Her kimyasal madde ADR kapsamında mıdır?

Hayır. Taşıma sınıflandırması ürünün gerçek özellikleri üzerinden belirlenmelidir. Kimyasal olması tek başına tehlikeli madde kapsamını kesinleştirmez.

Güvenlik bilgi formu taşıma evrakının yerine geçer mi?

Kendiliğinden geçmez. İlgili taşıma kapsamında gereken belgeler ayrıca değerlendirilmelidir.

Az miktardaki kimyasallar bütün kurallardan muaf mıdır?

Bu sonuç yalnızca miktara bakılarak çıkarılamaz. Ürün, ambalaj ve uygulanabilir hükümler birlikte değerlendirilmelidir.

Bir tanker farklı kimyasalları sırayla taşıyabilir mi?

Tank ve ekipman uyumu, önceki yük kalıntıları ve temizlik uygunluğu doğrulanmadan karar verilmemelidir.

Boş kimyasal ambalajlar normal yük olarak geri gönderilebilir mi?

Temizlik ve kalıntı durumu ayrıca değerlendirilmelidir. Boş görünmeleri, ilgili taşıma hükümlerinin uygulanmayacağı anlamına gelmez.

Kimyasal yük taşıtmak isteyen işletmeler, kurumsal taşıma hizmeti arayanlar ve ilgili nakliye hizmetlerini sunanlar Nakliyatilan.com’a üye olarak ilan verebilir. Hizmet arayanlarla hizmet sağlayıcıları buluşturan platformdaki iletişim seçenekleri kullanılarak ürün özellikleri, ekipman uygunluğu ve teslimat kapsamı görüşülebilir.