İşletmeye özel araçlı nakliye hizmeti, belirlenen araç kapasitesinin kararlaştırılan çalışma düzeninde işletmenin sevkiyatlarına ayrılması esasına dayanır. Düzenli ürün gönderen üreticiler, bayilere dağıtım yapan toptancılar ve mağazalar arasında transfer gerçekleştiren işletmeler için değerlendirilebilir. Hizmetin uygunluğu; aracın büyüklüğünden önce hangi saatlerde, hangi bölgelerde ve hangi işler için kullanılacağının açıklığa kavuşturulmasına bağlıdır.
İşletmeler kurumsal nakliye hizmetleri araştırırken “özel araç” ifadesinin teklif veren firma tarafından nasıl tanımlandığını sormalıdır. Aracın yalnızca işletmenin yükünü taşıması, her gün aynı plakanın gelmesi ve bütün gün kullanıma hazır bulunması farklı taahhütlerdir. Bunların birinin sunulması, diğerlerinin de hizmete dâhil olduğu anlamına gelmez.
İşletmeye Özel Araçlı Nakliye Hangi İhtiyaçlara Uygundur?
Belirli günlerde tekrarlanan sevkiyatlar, düzenli toplama işleri ve çalışma saatleri birbirine bağlı teslimatlar bu hizmetin değerlendirilmesini gerektirebilir. İşletme, her sevkiyat için yeniden araç aramak yerine önceden belirlenmiş bir kapasite ve iletişim düzeniyle çalışmak isteyebilir. Bununla birlikte günlük yük miktarı çok değişiyorsa ayrılmış aracın bazı günlerde yetersiz, bazı günlerde ise ihtiyaçtan büyük kalması mümkündür.
Karar vermeden önce yakın dönemdeki sevkiyat kayıtları incelenmelidir. Araç doluluğu, durak sayısı, bekleme süreleri ve gün içindeki yük çıkış saatleri birlikte değerlendirilmelidir. Yalnızca en yoğun güne göre araç seçmek veya aylık ortalamaya bakarak kapasite belirlemek, gerçek çalışma düzenini yansıtmayabilir.
- Her gün veya belirli günlerde tekrarlanan taşıma ihtiyacı var mı?
- Ürünler tek seferde mi, gün içinde farklı saatlerde mi hazırlanıyor?
- Teslimat noktaları sabit mi, siparişlere göre değişiyor mu?
- Araç gün içinde işletmeye dönerek yeniden yük alacak mı?
- Dönüşte ürün, iade, boş palet veya kasa taşınması bekleniyor mu?
- Yoğun günler için ayrılmış kapasitenin dışında ek araç gerekecek mi?
Araç Tahsis Düzeni İçin Hizmet Seçenekleri
Tahsis seçenekleri, aracın işletmeye hangi zamanlarda ayrıldığını açıklar. Araç tipi, personel sayısı ve teslimatın yapılacağı nokta ise ayrıca belirlenmelidir. Aynı zaman düzeninde çalışan iki hizmet, yükleme ve boşaltma kapsamları nedeniyle farklı operasyonlar sunabilir.
Belirli Gün ve Saatlerde Araç Tahsisi
Aracın haftanın belirlenen günlerinde veya günün kararlaştırılan saat aralığında işletmenin işlerine ayrılmasıdır. Ürün çıkışları öngörülebilen ve sevkiyatları belirli zamanlarda toplanabilen işletmeler için değerlendirilebilir. Tahsis süresinin aracın işletmeye varışıyla mı, yüklemeye başlamasıyla mı hesaplanacağı açık olmalıdır.
Teklifte başlangıç ve bitiş noktası, çalışma bölgesi ve süre aşımında uygulanacak onay düzeni sorulmalıdır. Aracın tahsis aralığı dışında başka işlerde kullanılıp kullanılmayacağı da açıklanmalıdır. Önceki işin uzamasının işletmenin sevkiyatını nasıl etkileyebileceği değerlendirilmelidir.
Günlük Operasyona Ayrılmış Araç Hizmeti
Aracın kararlaştırılan günlük çalışma aralığında işletmenin sevkiyat planına göre kullanılmasıdır. Gün içinde birden fazla yükleme yapılan veya farklı teslimatlara gidilen operasyonlarda düşünülebilir. Ancak günlük tahsis, sınırsız sefer, mesafe veya çalışma süresi olarak yorumlanmamalıdır.
Günlük görevlerin kim tarafından sıralanacağı, son siparişin ne zaman iletileceği ve plan dışı durakların nasıl kabul edileceği belirlenmelidir. Aracın yalnızca ilgili işletmenin yükünü taşıyıp taşımayacağı yazılı açıklığa kavuşturulmalıdır. Aracın boş kaldığı saatler için koşullar da görüşülmelidir.
Belirli Dönem İçin Araç Tahsisi
Kampanya, yeni şube açılışı veya üretim artışı gibi sınırlı dönemlerde araç kapasitesi ayrılmasıdır. Sürekli tahsis ihtiyacı bulunmayan işletmeler için değerlendirilebilir. Başlangıç ve bitiş tarihinin yanında günlük kullanım düzeni ve beklenen iş hacmi de paylaşılmalıdır.
Dönemin uzaması, başlangıcın ertelenmesi veya ihtiyacın azalması hâlinde uygulanacak koşullar sorulmalıdır. Ek araç talebinin mevcut anlaşmaya otomatik olarak dâhil olduğu varsayılmamalıdır. Tahmin bildirimi, rezervasyon ve kesin operasyon onayı ayrı aşamalar olarak tanımlanabilir.
Aracın Özellikleri Nasıl Belirlenmelidir?
İhtiyaç dosyasında ürünlerin toplam miktarıyla birlikte tek parça ölçüleri, ambalaj yapısı ve yükleme biçimi bulunmalıdır. Hafif fakat hacimli ürünler ile küçük hacimde yoğun ağırlık oluşturan ürünler aynı araç ihtiyacını doğurmayabilir. Palet ölçüleri, kasa erişimi ve alıcının boşaltma imkânları da seçimde etkilidir.
Araç uygunluğu değerlendirilirken aşağıdaki bilgiler teklif veren firmayla paylaşılmalıdır:
- Ürünlerin ağırlığı, hacmi, koli veya palet adetleri.
- En büyük ve en ağır parçaların ölçüleri.
- Kapalı kasa veya başka bir kasa düzeni ihtiyacı.
- Yandan, arkadan ya da üstten yükleme gereksinimi.
- Araç üstü lift veya başka ekipman beklentisi.
- Depo, mağaza ve fabrika girişlerindeki fiziksel sınırlamalar.
- Ürünlerin gerektirdiği temizlik, sıcaklık veya diğer özel koşullar.
Özel koşul gerektiren yükler için aracın yalnızca genel tanımına bakılmamalıdır. Hizmet sağlayıcının ilgili ürünü kabul edip etmediği, uygun donanımı nasıl sağlayacağı ve hangi kayıtları sunacağı sorulmalıdır. Araç değişmesi hâlinde kabul edilecek asgari özellikler de önceden belirlenmelidir.
Aynı Araç ve Aynı Sürücü Beklentisini Netleştirin
İşletmeye ayrılmış kapasite ile sürekli aynı aracın kullanılması farklı konulardır. Bakım veya arıza nedeniyle araç değişimi gerekebilir. İşletme açısından belirli plakanın devamlılığı önemliyse bunun nedenleri ve değişiklik onay süreci açıklanmalıdır. Saha giriş kaydı, araç ölçüsü veya özel ekipman ihtiyacı bu değerlendirmeyi etkileyebilir.
Benzer şekilde aynı sürücünün güzergâhları ve alıcıları tanıması operasyonu kolaylaştırabilir; ancak sürücü değişimi için de hazırlık bulunmalıdır. Yeni sürücüye adres bilgileri, kabul koşulları, irtibat düzeni ve teslim kayıtlarının nasıl aktarılacağı sorulmalıdır.
Sürücünün görevi taşıma dışında ürün sayımı, mağaza içi yerleştirme veya tahsilat gibi işleri de kapsayacaksa bunlar ayrıca görüşülmelidir. Taşıma hizmeti alındığı için stok yönetimi, kalite kontrol veya müşteri adına karar verme sorumluluğunun da üstlenildiği varsayılmamalıdır.
Taşıma Hizmeti ile Araç Kiralama Kapsamını Ayırın
İşletmeye araç ayrılması, anlaşmanın bütün ayrıntılarını açıklamaz. Sevkiyat planını kimin yaptığı, sürücüyü kimin sağladığı, aracın işletilmesine ilişkin giderlerin nasıl karşılandığı ve aksaklıklarda kimin çözüm üreteceği belirlenmelidir. Şoförlü araç kiralama adı kullanılması da tek başına bütün sorumlulukların dağılımını göstermez.
Hizmet alımında bakım, yakıt, temizlik, park, geçiş ve ikame araç gibi kalemlerin hangi tarafa ait olduğu sorulmalıdır. Operasyon talimatı verme düzeniyle bakım ve araç yönetimi sorumlulukları birbirine karıştırılmamalıdır. Tarafların görevleri, hizmetin fiilî işleyişiyle uyumlu biçimde yazılmalıdır.
Yükleme, Boşaltma ve Teslimat Noktası
Aracın işletmeye ayrılması, yükleme ve boşaltma ekibinin de sağlandığı anlamına gelmez. Ürünün depodan alınması, araç üzerine yüklenmesi, alıcı rampasına indirilmesi veya belirli kata taşınması farklı işlerdir. Teslimat kapsamı, çıkış ve varış noktalarındaki sorumluları gösterecek şekilde tanımlanmalıdır.
Forklift, transpalet, vinç veya araç üstü lift ihtiyacında ekipmanı kimin sağlayacağı belirlenmelidir. Personel sayısı; ürünün boyutu, ağırlığı ve erişim koşulları değerlendirilerek kararlaştırılmalıdır. Kat teslimi, ambalaj açma, montaj veya eski ürünün alınmasını kendiliğinden kapsamaz.
Randevulu adreslerde beklenen zamanın aracın sahaya varışını mı, boşaltmanın başlamasını mı ifade ettiği açıklanmalıdır. Mal kabul saatleri, giriş kayıtları, etiket ve palet koşulları ilgili alıcıdan teyit edilmelidir. Bir mağazanın kabul düzeni diğer bütün mağazalar için geçerli sayılmamalıdır.
Hizmet Sağlayıcı ve Teklif Nasıl Karşılaştırılır?
Aday nakliyat firmaları ile görüşürken aynı ihtiyaç dosyası kullanılmalıdır. Benzer ürün ve teslimat yapısındaki deneyim, operasyon sorumlusu, araç değişim düzeni ve alt taşıyıcı kullanımı sorulabilir. Aracın firmaya ait olması veya başka bir düzenle sağlanması kadar, hizmetin hangi kaynaklarla sürdürüleceği de değerlendirilmelidir.
Firma ve araçlara ilişkin belge kontrolünde Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının resmî sorgulama hizmetlerinden yararlanılabilir. Belge incelemesiyle günlük operasyon kapasitesinin değerlendirilmesi ayrı yürütülmelidir. Araç tahsisi ifadesi, hizmetin kapsamına uygunluk kontrolünün yerine geçmez.
| Teklif konusu | Açıklığa kavuşturulacak nokta |
|---|---|
| Tahsis zamanı | Günler, başlangıç ve bitiş saatleri, süre hesabı. |
| Kullanım kapsamı | Hizmet bölgesi, mesafe, sefer ve durak koşulları. |
| Personel ve ekipman | Sürücü dışında ekip ve yardımcı ekipman kapsamı. |
| Bekleme ve ek işler | Kayıt düzeni, onay yetkilisi ve hesaplama temeli. |
| Araç değişimi | İkame özellikleri, bildirim ve kabul süreci. |
| İş hacmi değişikliği | Asgari kullanım, kapasite artışı ve iptal koşulları. |
Karşılaştırmada yalnızca tahsis bedeline bakılmamalıdır. Yakıt ve geçiş giderleri, ek personel, bekleme, ilave durak ve yeniden teslimat gibi kalemlerin teklife etkisi incelenmelidir. Kullanılmayan kapasite ve çalışma süresinin aşılması durumları da görüşülmelidir.
Günlük Plan, Kayıtlar ve Aksaklık Yönetimi
Günlük sevkiyat planının hangi saatte paylaşılacağı ve değişiklikleri kimin onaylayacağı belirlenmelidir. Sürücüye farklı kişilerden çelişkili talimat gelmesini önlemek için yetkili iletişim noktaları oluşturulabilir. Teslim edilemeyen üründe bekleme, başka adrese yönlendirme veya geri dönüş kararının sorumlusu belli olmalıdır.
Kapasite değişikliği gerektiğinde yeni yükün mevcut plana etkisi değerlendirilmelidir. Daha büyük araç talebi veya ek sefer, yalnızca telefonla bildirilmiş olmakla kabul edilmiş sayılmamalıdır. Onayın nasıl kaydedileceği ve mevcut teslimatların nasıl güncelleneceği tanımlanmalıdır.
Teslim kayıtları gönderi numarasıyla eşleştirilmeli; miktar farkı, hasar ve başarısız teslimat nedenleri kaydedilmelidir. İade ürünler ile boş palet ve kasalar ayrı takip edilmelidir. Taşıyıcının sorumluluğu ve sunuluyorsa sigorta poliçesinin kapsamı ayrıca incelenmeli; bütün ürünlerin ve risklerin otomatik olarak kapsandığı varsayılmamalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Ayrılmış araç başka müşterinin yükünü taşıyabilir mi?
Bu konu anlaşmada açıkça belirlenmelidir. İşletmeye tahsis edilen zamanlarda ve bu zamanların dışında geçerli koşullar ayrı açıklanmalıdır.
Araç boş kaldığında başka işlerde kullanılabilir mi?
Kararlaştırılan kullanım kapsamına bağlıdır. İşletmenin farklı şubeleri veya yeni güzergâhları için kullanım beklentisi varsa hizmet sağlayıcının onayı ve teklif koşulları netleştirilmelidir.
Hizmete başlamadan pilot çalışma yapılmalı mı?
Adres erişimi, yükleme süresi ve araç kapasitesinin uygunluğunu görmek için sınırlı bir pilot çalışma değerlendirilebilir. Sonuçlara göre günlük plan ve kaynak ihtiyacı güncellenebilir.
İşletmeye özel araçlı nakliye ve dağıtım hizmeti arayan işletmeler ile bu hizmetleri sunan firmalar, Nakliyatilan.com’a üye olarak nakliyat ilanları yayımlayabilir ve ilgili kişilerle iletişim kurabilir. İlanda araç ihtiyacının, çalışma bölgesinin ve tahsis zamanlarının açık belirtilmesi, hizmet kapsamının görüşülmesini kolaylaştırır.

